Sadece ileri yaşta görülmüyor! İşte zonayı tetikleyen en büyük tehlike
14.08.2026 - 15:40 | Son Güncellenme:
Zona, her yaştan kişide ortaya çıkabilen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen viral bir rahatsızlıktır. Çocuklukta geçirilen suçiçeği virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle tetiklenen bu hastalık, özellikle bağışıklık sisteminin zayıfladığı anlarda ortaya çıkar. Peki, zona tam olarak neden olur ve vücut bu süreçte hangi sinyalleri verir?
Suçiçeği geçirdiğinizde virüs vücudunuzu tamamen terk etmez, sinirlerde uykuya dalar. Stres, uykusuzluk veya yorgunluk gibi sebeplerle bağışıklığınız düştüğünde ise bu virüs yeniden uyanır. Uyanan virüs ciltte ağrılı ve su toplayan kabarcıklara yol açar; işte buna zona denir. Daha önce suçiçeği atlatmış olan bebekler dâhil herkes zona olabilir.
Zona, suçiçeği gibi solunum yoluyla bulaşmaz; virüs yalnızca su toplayan kabarcıklara doğrudan temas edilmesiyle veya hastanın kullandığı giysi, yatak ve nevresimler üzerinden yayılır. Bu nedenle zona geçiren birinin bakımını yaparken eldiven kullanılmalı, hastanın eşyalarına doğrudan temas edilmemeli ve her temasın ardından eller mutlaka yıkanmalıdır.
Son 60 yılda zona vakalarının 4 kattan fazla arttığını gösteren bilimsel veriler bulunuyor. Bu artışın ve hastalığın daha genç yaşlarda görülmesinin arkasında aşı karşıtlığı, kanser ile organ nakli tedavilerinde kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve COVID-19 gibi yaygın enfeksiyonlar gibi faktörlerin rol oynadığı düşünülüyor. Ancak mevcut araştırmalar henüz bu durumlar arasında istatistiksel olarak kesin bir bağ kurabilmiş değil; konunun netleşmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyuluyor.
Bağışıklık ne kadar güçlüyse zona da o kadar hafif atlatılır. Suçiçeği aşısı olan veya bağışıklığı güçlü gençlerde hastalık, küçük bir alanda ağrısız kabarcıklar şeklinde görülür ve tedaviye gerek kalmadan bile en fazla bir hafta içinde iz bırakmadan iyileşir.
Zona vücudun herhangi bir yerinde görülebilse de genellikle tek bir hat boyunca bölgesel kalır; kızarık zemin üzerinde su toplayan kabarcıklar ve bunlara eşlik eden şiddetli ağrıyla kendini gösterir. Döküntüler belirmeden 1 ila 10 gün önce vücudun tek tarafında başlayan ve sebebi açıklanamayan zonklayıcı ağrılarda da akla mutlaka zona gelmelidir.
