Tuvalet eğitimi, yaştan bağımsız! Çocuğunuz hazır olduğunda bazı sinyaller veriyor
28.04.2026 - 12:56 | Son Güncellenme:
Çocuklarda tuvalet eğitimi süreci boyunca dışkılama korkusu, kabızlık ve alt ıslatma gibi sorunlarda ailelerin doğru yaklaşımı ve destekleyici tutumlarının önemine değinen Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Özdemir, çocukların tuvalet eğitimine hazır olduklarında verdikleri sinyalleri anlattı.
Sık sık idrar kaçırıyorsa gündüz takip edilmeli
Çocuğun altına kaçırması durumunda ailelerin tepkisel davranmaması gerektiğine dikkat çeken Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Özdemir, “Çocuğun anlayacağı bir dil kullanarak destekleyici bir tutum sergilemeli” dedi. Örneklerle konuyu açıklayan Özdemir, şunları söyledi: “Çocuk sık sık idrar kaçırıyorsa gündüzleri düzenli olarak takip edilmeli. Bu durum çocuğun kendi hatasıymış gibi yansıtılmamalı. Çünkü çocuk bunu kendinden kaynaklanan bir problem olarak algıladığında sorun daha da büyüyebilir. Eğer çocuk dışkılama konusunda zorlanıyorsa ve altta yatan fiziksel bir problem ya da hazır bulunuşluk eksikliği varsa, buna nörofizyolojik etkenler de eşlik edebilir. Bu durumda aile süreci dikkatle takip etmeli ve gerekirse bir uzmana başvurmalı. Anne ve baba iş birliği içinde hareket ederek çocuğa değerli olduğunu hissettirmeli ve çocuk alışana kadar sabırla yaklaşmalılar.”
Kabızlık durumunda çocuğu lifli gıdalar yedirilmeli, su içirilmeli
Psikolojik ve duygusal açıdan bakıldığında çocukların neden kaka yapmak istemediğini değerlendiren Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Özdemir, “Çocuklar özellikle kabızlık yaşadıklarında ilk dışkılama sırasında acı hissedebilir. Bu durum, sonraki süreçte korkuya neden olur” dedi. Çocuk acı yaşamamak için dışkılamayı erteledikçe kabızlığın artacağını, dışkının sertleşeceğini ve acının daha da şiddetleneceğini vurgulayan Özdemir, sözlerini şöyle tamamladı: “Böylece bir kısır döngü oluşur. Bu süreçte aileler, çocuğu lifli gıdalar ve bol suyla desteklemeli. Ayrıca tuvalete giderken teşvik edici bir dil kullanılmalı ve çocuğun kendini rahat hissetmesi sağlanmalı. Çocuk isterse sevdiği bir oyuncağı da yanına alabilir. Bu sayede hem psikolojik olarak rahatlar hem de dışkılama korkusunu daha kolay aşabilir.”
Hazır olduğunda mesaj veriyor
Çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğunda bazı sinyaller verdiğini ifade eden Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Özdemir, “Çocuk kenara geçip çömeliyorsa, kendini sıkıyorsa ya da belirli dönemlerde yüzünde ıkınma ifadesi görülüyorsa aslında bize hazır olduğuna dair sinyaller veriyor demektir” dedi. Bu süreçte annenin, çocuğun hangi saat aralıklarında kaka yaptığını gözlemlemesinin önemli olduğunu aktaran Özdemir, “Kahvaltıdan sonra mı yoksa oyun oynarken mi yaptığı takip edilmeli. Bu döngü tespit edilerek çocuk belirli aralıklarla tuvalete götürülebilir. Tuvalete götürme sırasında lazımlık ya da tuvalete takılan aparatlarla çocuğa destek olunabilir. Bu süreçte çocuk ile anne arasında güvenli bir bağ kurulmalı; tuvalet korkusu oluşmadan ya da varsa giderilerek tuvalet eğitimi kazandırılmalı” şeklinde konuştu.
Konforlu bir ortam oluşturulmalı
Çocuklarda dışkı yapma korkusu görülebileceğine değinen Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Özdemir, “Bu durum kısır döngüye dönüşmeden kırılmalı. Öncelikle çocuk için konforlu bir ortam oluşturulmalı. Lifli gıdalarla beslenme ve yeterli su tüketimi bu süreçte oldukça önemli. Ayrıca çocuğun rahat edebileceği bir tuvalet ortamı sağlanmalı; gerekirse klozet için tabure ya da destekleyici aparatlar kullanılmalı” dedi. Motivasyonu artırmak için stickerlar veya ödül çizelgeleri kullanılabileceğini hatırlatan Özdemir, “Anne, olumsuz ifadelerden kaçınarak çocuğu desteklemeli. ‘Bedenin hazır olduğunda yapacaksın, sana güveniyorum’ gibi teşvik edici cümleler süreci olumlu yönde etkiler” ifadelerini kullandı.
