Hindistan ve Prada'nın 'sandalet' kavgası! 52 bin liraya satışta: 'İçinde altın mı var?'
Son günlerde dünyaca ünlü İtalyan giyim markası Prada ile Hindistan arasında giderek artan bir gerilim mevcut. Bu gerilimin arkasında ise Prada’nın yakın zamanda Milano Moda Haftası'nda tanıttığı yeni sandaletler bulunuyor. İki taraf arasındaki gerilim sürerken, Hindistan’da yerel yöneticilerin ve ticaret odalarının da devreye girmesiyle tepki her geçen gün artıyor.
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Hindistan’ın batısındaki Maharaştra eyaletinde bulunan Kolhapur Kasabası, binlerce yerel zanaatkarın tasarımlarını kaynak göstermeden kopyaladığı gerekçesiyle lüks moda markası Prada'ya gösterdiği sert tepkinin ardından kısa süre içinde bir ilgi odağı haline geldi. Peki, birçok kişinin haberdar dahi olmadığı bu kasabanın, İtalyan markaya bu kadar sert tepki göstermesinin sebebi ne?
Geçen haziran ayının başında İtalya’da gerçekleşen Milano Moda Haftası'nda sergilediği sandaletler, kısa süre içinde sosyal medyada gündem oldu ve binlerce Hintli tarafından tepkiyle karşılandı. Her geçen gün artan tepkinin ardından İtalyan marka geri adım atmış olsa da taraflar arasındaki gerilim henüz sona ermiş değil.
GERİLİMİN NEDENİ: KOLHAPURI SANDALETLERİ
Moda haftasında yapılan defilede olay olan sandaletler, 'kolhapuri chappal' olarak bilinen ve el işçiliğiyle üretilen terliklerle benzer olması sebebiyle gündeme geldi. Prada’nın bu geleneksel sandalete atıfta bulunmamış olması, Hintli zanaatkarlar ve politikacılar arasında bir öfkeye yol açtı. Beklenmedik bir tepkiyle karşı karşıya kalan Prada ise yaptığı açıklamada, Hindistan'ın Maharaştra ve Karnataka eyaletlerindeki belirli bölgelerde üretilen geleneksel Hint ayakkabılarından esinlenen sandaletlerin Milano'daki 2026 Erkek İlkbahar-Yaz Defilesi'nde sergilendiğini kabul etti. Şirket yetkilileri, zanaatkâr topluluklarıyla diyalog başlattığını ve konuyla ilgili olarak Maharaştra yetkilileriyle temas halinde olduğunu ifade etti. Yine şirket yetkililerinden birisi tarafından yapılan açıklamada, sergilenen ürünün henüz üretilmediğine dikkat çekilerek, "Tüm koleksiyon şu anda tasarım geliştirmenin erken aşamasında ve hiçbir parçanın üretileceği veya ticarileştirileceği doğrulanmadı" denildi.
Adını yapıldıkları Maharaştra şehrinden alan Kolhapuri sandaletlerinin kökeni 12. yüzyıla kadar uzanıyor. Deriden yapılan ve bazen doğal renklerle boyanan geleneksel el yapımı sandaletler, Hindistan'ın sıcak iklimine uygun olduğu için günümüzde hâlâ yoğun olarak tercih ediliyor. Hindistan’da halihazırda binlerce kişi, bu sandaletlerin üretim aşamasında çalışarak geçimini sağlıyor. 2019 yılında Hindistan hükümetinin bu sandaletlere Coğrafi İşaret (GI) statüsü verdiği biliniyor. Dünya Ticaret Örgütü'ne göre, coğrafi işaret etiketi, bir mal veya ürünün belirli bir bölgeye özgü olduğunu gösteriyor. Coğrafi işaret etiketi, ürünlerin yasal olarak korunmasını sağlıyor ve izinsiz üretilmesinin önüne geçiyor. Birçok Hintli üretici, Prada’nın herhangi bir ücret ödemeden sandaletleri kullanmasını hırsızlık olarak görüyor. Ancak dünya genelinde diğer ülkelerin veya markaların estetik taklitleri engellemesini sağlayacak bağlayıcı bir yasa bulunmuyor.
BÖYLE İSYAN ETTİ:'‘İÇLERİNDE ALTIN MI VAR?'
Günümüzde binlerce Hindistanlının geçimini bu sandaletlerin üretimi üzerinden sağladığı biliniyor. Ancak bu kişilerin çoğu, düzensiz iş yerlerinde, kötü koşullarda çalışıyor. Konu hakkında BBC’ye konuşan ve uzun yıllardır sandalet yapıp satarak geçimini sağlayan 60 yaşındaki Sunita Satpute, “Hiç eğitim almadım. Bildiğim tek şey bu ve sipariş sayısına bağlı olarak günde yaklaşık 4-5 dolar kazanıyorum” diyerek, kadınların sandalet üretiminde aktif rol almasına rağmen hak ettikleri ücretleri alamadığını söyledi. Satpute, çocuklarının düşük kazanç sebebiyle bu işle uğraşmak istemediğini belirtti.
"Zanaatı çocukken öğrendim" diyen ve günlük 8 ila 10 çift sandalet yaptığını söyleyen 58 yaşındaki Sadashiv Sanake ise günlük sadece 8 ila 10 dolar arası para kazanabildiğini söyledi. Sadashiv’e Prada'nın ürettiği sandaletlerin lüks pazarlarda yüzlerce dolara satıldığı söylendiğinde ise, "İçlerinde altın var mı?" diye sordu. Prada henüz üretim aşamasına geçmeyen yeni ürününe ilişkin bir fiyat bilgisi paylaşmadı. Ancak şirketin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, benzeri ürünler 800 ila 1300 dolar arasında satılıyor.
Prada ve Kolhapuri üreticileri arasındaki sorunun kısa zamanda ortadan kalkması şu an için mümkün gibi görünmüyor. Mahkemelik olan süreçte sandalet üreticileri, Prada'nın zanaatkarlara zarar ve tazminat ödemesini isterken, Prada ile zanaatkar dernekleri arasında mahkeme gözetiminde bir iş birliği yapılmasını talep ediyor. Prada tarafından yapılan açıklamada ise, şirketin ilgili ticaret odasıyla görüşmelerini sürdürdüğü ve önümüzdeki günlerde konu hakkında toplantılar düzenleneceği bilgisi paylaşıldı.
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ