II. Dünya Savaşı'nda Muğla neden bombalandı? 100 km'lik 'hata': 'İngiltere'nin krom mesajı'
İnsanlık tarihinin en büyük felaketi olan 2. Dünya Savaşı, yaklaşık 85 milyon kişinin ölümüne yol açtı. 30'dan fazla ülkeden gelen 100 milyondan fazla askeri personelin doğrudan katıldığı bu savaşa, Avrupa'da Türkiye dahil 6 ülke savaşa katılmadı. Ancak 1942 yılında 15 Mart'ı 16 Mart'a bağlayan gece yarısında Muğla’nın Milas ilçesi koca koca bombardıman uçaklarıyla bombalandı. Peki neden?
Derleyen: Betül Topaklı / Milliyet.com.tr - Tarihteki en büyük ve en yıkıcı savaş olan II. Dünya Savaşı, 1 Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’yı işgal etmesiyle başladı. Savaşa dönemin büyük güçleri ve dünya ülkelerinin büyük çoğunluğu katıldı. Savaşın büyük tarafları tüm ekonomik, endüstriyel ve bilimsel kapasitelerini savaş için seferber ettiler. Yaklaşık 85 milyon kişinin ölümüyle sonuçlanan II. Dünya Savaşı, insanlık tarihindeki en ölümcül savaştı ve savaş boyunca askerî personelden daha çok sivil kayıp verildi. Milyonlarca insan soykırımdan (Holokost gibi), planlanmış açlık ölümlerinden, katliamlardan ve hastalıklardan öldü. Tanklar, zırhlı araçlar, savaş uçakları, stratejik bombardımanlar, uçak gemileri, radar ve sonar, nükleer silahların geliştirilmesi ve roketler gibi birçok savaş teknolojisi savaşta önemli rol oynadı. 30'dan fazla ülkeden gelen 100 milyondan fazla personelin doğrudan katıldığı bu savaşta, Türkiye tarafsızdı. Ancak 15 Mart'ı 16 Mart'a bağlayan gece yarısında Muğla’nın Milas ilçesi koca koca bombardıman bombalanması nasıl açıklanabilirdi?
Dünya savaşlarla ve şiddetle çalkalanırken gezegendeki tüm uluslar gibi Türk ulusu da teyakkuzdaydı ve etrafında kopan kıyametten ötürü gergindi. Hem yeni Cumhuriyet'in düzeninin oturması hem de Millî Mücadele’nin getirdiği kayıplardan ötürü tarafsız bir tutum sergiledik. Ancak özellikle Birleşik Krallık tarafından, Müttefik Devletler saflarında savaşa katılmamız için çeşitli baskılara uğradık. Fiilen II. Dünya Savaşı’na girmemiş olsak da 1942 yılında, 14 Mart’ın 15 Mart’a bağlandığı gece, saat 00.55 sularında Muğla’nın Milas ilçesine bağlı Topbaşı Mahallesi’ne üzerinde Alman bayrakları bulunan 3 savaş uçağı tarafından 15 bomba bırakıldı ve genişçe bir alan makineli silahlarca tarandı.
1 KİŞİ ÖLDÜ, 1 KİŞİ YARALANDI
Türkiye gibi tarafsız bir ülkenin bombalanmasına kimse anlam veremedi. Bombalanmadan sonra da ne askeri bir çıkarma oldu ne de başka bir saldırı gerçekleşti. Hiç kimsenin anlamlandıramadığı bu saldırıyla 25 ev hasar görürken; Türk resmî kaynaklarına göre 1 kişi yaşamını yitirdi ve 1 kişi yaralandı. Bombardıman sonucunda pek çok tarla harap olurken bölge halkı, uzunca süre akşamları yeni saldırıların korkusuyla yaşadı. Saldırının görgü tanıkları, saldırı öncesinde Almanya bayraklı savaş uçaklarının alçak uçuş gerçekleştirdiğini ifade edince tüm gözler Almanya'ya çevrildi. Araştırma ekiplerince, bazı tarlalarda henüz patlamamış Alman bombaları ve içi boş mermi çekirdekleri bulundu. Bu süreçte savaşa katılmamakta ısrarcı olan Türk hükumeti, araştırmaların devam edeceğini açıkladı. Aynı gün Cumhurbaşkanı İsmet İnönü de savaşa karşı tarafsız kalacağımızı bir kez daha tekrar etti.
‘YANLIŞLIKLA BOMBALADIK’
Yapılan araştırmalar sonucunda Milas bombardımanında kullanılan bombaların Alman ordusundan Birleşik Krallık ordusuna geçen mühimmatlar olduğu ve uçakların da Birleşik Krallık ordusu tarafından makyajlanarak Alman uçaklarına benzetildiği Türk ve Alman araştırma ekiplerince tespit edildi. Almanya, saldırı için yapılan araştırma boyunca Türk heyetine çok ciddi desteklerde bulundu. Çünkü Almanya, savaşta Türkiye’nin kendisine karşı savaşmasını istemiyordu. Milas’a gerçekleştirilen saldırandan 4 gün sonra yani 19 Mart 1942’de, Birleşik Krallık Türkiye Büyükelçisi; "14 Mart akşamı Rodos’u bombalamak için havalanan 3 Birleşik Krallık savaş uçağının olumsuz hava koşullarından ötürü ‘yanlışlıkla’ Milas’ı bombaladı. Yaşanan kazadan ötürü meydana gelen zararı tazminatla beraber ödemeye hazırız” açıklamasını yaptı. Peki Birleşik Krallık tarafından Milas’a yapılan saldırı, gerçekten de bir kaza mıydı?
KAZA MI, GÖZDAĞI MI?
Aslında Birleşik Krallık’ın "Rodos’u vuracakken olumsuz hava şartlarından dolayı kazara Milas’ı vurduk" açıklaması, pek çok kişiye samimi gelmedi. Nedeni ise Rodos ile Milas arasında 100 kilometreden daha fazla mesafe olması. Saldırının kaza olmadığını düşünenler, hiçbir olumsuz hava olayının 3 pilotu birden yanlış bir rotaya sokacağına inanmıyor. Bunun yanı sıra olumsuz hava şartlarından ötürü Birleşik Krallık uçaklarının rotalarını kaybedip, 100 kilometre ötedeki bir hedefi yanlışlıkla bombalamasından öte uçakların Alman uçakları gibi makyajlanıp, Alman mühimmatları kullanmasını, saldırının en büyük kanıtı olarak görüyor. Ayrıca, saldırıda hayatını kaybeden kişinin cephane bekçisi ve bombalanan yerlerden birinin de önemli bir cephanelik olması, söz konusu saldırı şüphelerini daha da kuvvetlendiriyor.
İddialara göre II. Dünya Savaşı’nda tarafsız bir tutum sergileyen Türkiye, Almanya’ya başta krom madeni olmak üzere pek çok ham madde ihraç ediyordu. Bu durumdan rahatsız olan ve Türkiye’yi kendi safında savaşa çekmek isteyen Birleşik Krallık, Milas Bombardımanı’nı gerçekleştirdi.
MİLAS HALKINI KORKU SARDI
Milas halkı hava saldırısından çok etkilendi. Olaydan uzunca bir süre geceleri ışıkları söndürerek karartma uyguladı. Çünkü saldırılar her an devam edebilir diye düşündüler. Neyse ki bölge halkının korktuğu olmadı ve yeni bir saldırı gerçekleşmedi. Birleşik Krallık, saldırıda hasar gören 25 bina ve tarlalar için 20 bin 600 TL, hayatını kaybeden kişiler için ise 1500 sterlin ödeme gerçekleştirdi. Yaşanan olayın ardından Ula ve Milas’ta Birleşik Krallık’ın Rodos’a daha yakın olması için 2 askerî havalimanı inşa edildi. Ula ve Milas havalimanlarının açılmasından sonra ortaya atılan iddia ise “Birleşik Krallık’ın Milas Bombardımanı’ndan önce Ankara ile bu konuyu görüştüğü ve olumsuz yanıt alınca; Milas Bombardımanı’nı gözdağı vermek için gerçekleştirdiği, sonunda da istediğini elde ettiği” yönündeydi.
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ