İspanya’da gördü, Türkiye’de hayata geçirdi! Valencia’da açılan ufku, Ayvalık’ta markaya dönüştü
Çocukluğu Ayvalık’ta zeytinliklerin içinde geçti. Hasat dönemlerinde sabahları okulda, okul çıkışlarında ise babasıyla birlikte zeytinyağı fabrikalarında vakit geçirerek büyüdü. Türkiye’de başarılı bir eğitim hayata geçirmesinin ardından, İspanya Valencia’da öğrenim gördüğü sırada modern tarımın ve kaliteli üretimin nasıl büyük bir değere dönüştüğüne şahit oldu. “Avrupa’da çiftçiliğin hangi koşullarda yapıldığını görmek ufkumu genişletti” diyen iki çocuk annesi Nezahat Cansu Bulan ile geleneksel aile mirasını, çağdaş üretim teknikleriyle birleştirdiği markasının başarı hikayesini konuştuk.
Betül Topaklı / Milliyet.com.tr - Nezahat Cansu Bulan, 1986 yılında Balıkesir Ayvalık’ta doğdu. Zeytin ve zeytinyağının hayatın bir parçası olduğu bir ailede büyüdü. Lise öğrenimini, İzmir Kız Lisesi’nde tamamladı. Sonrasında Uludağ Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümünü bitirdi. Aynı zamanda makine mühendisliği alanında çift ana dal yaparak ikinci bir lisans diploması aldı. Üniversite eğitimi sırasında Erasmus Programı kapsamında bir yıl boyunca İspanya’daki Valencia Teknik Üniversitesi’nde misafir öğrenci olarak eğitim gördü. Bu süreçte özellikle zeytin ve zeytinyağı üzerine akademik çalışmalar gerçekleştirdi. Ardından Ege Üniversitesi’nde yüksek lisans eğitimine başladı. Yüksek lisans sürecinde bir yıl ABD'de çalışma deneyimi yaşadı. ABD'den döndükten sonra yüksek lisans eğitimimi tamamlayarak profesyonel iş hayatına adım atılan ve kendi markasını kuran girişimci kadın, bu süreci şöyle anlattı:
“Aslında bu fikrin temelleri İspanya’da atıldı. Valencia’da eğitim aldığım dönemde Avrupa’da tarımın ve çiftçiliğin hangi koşullarda yapıldığını görmek ufkumu genişletti. O yıllarda ülkemizde çiftçilik çoğu zaman bir zorunluluk ya da 'baba mesleği' olarak görülüyordu. Öncelik okumak, doktor, mühendis gibi meslek sahibi olmak, eğer bunlar olmazsa aile işine devam etmekti. Ancak İspanya’da modern tarımın ve kaliteli üretimin nasıl büyük bir değere dönüştüğünü gördüm. Üst kalite üretim yapan çiftçilerin ürünlerini tüm dünyaya ihraç edebildiğine ve bundan güçlü bir ekonomik değer oluşturabildiğine tanık oldum. Bu deneyim, kendi ülkemde de yüksek kaliteli zeytinyağı üretimi yapma fikrini bende güçlü bir hedefe dönüştürdü. Türkiye’ye döndüğümde bu düşüncelerimi, nesillerdir Ayvalık Gömeç bölgesinde zeytincilikle uğraşan ailemle paylaştım ve zamanla üretim anlayışımızı bu doğrultuda geliştirmeye başladık. Bugün ülkemizde de çok başarılı tarım girişimleri ve üreticiler bulunuyor. Son 20 yılda hâlâ çözülmesi gereken sorunlar olsa da Türk tarımının ve üretim anlayışının önemli ölçüde geliştiğine inanıyorum.”
‘YÜKSEK KALİTELİ ZEYTİNYAĞLARI ÜRETİYORUZ’
Zeytin ağacının yetiştirilmesinden başlayarak zeytinyağının üretimi, depolanması, dolumu, ambalajlanması ve satışına kadar tüm süreci, markası Boztepe Zeytincilik bünyesinde yönetip kontrol ettiklerini söyleyen Cansu, “Çiftçiliği de kendimiz yaptığımız için üretimin her aşamasına hâkim olmanın avantajını yaşıyoruz. Modern tarım yöntemleri kullanarak, doğallığını koruyan yüksek kaliteli zeytinyağları üretiyoruz. Üretim sürecinde herhangi bir aracı bulunmadığı için maliyetlerimizi kontrol altında tutabiliyoruz. Bu sayede üst segment kalitesindeki ürünlerimizi ulaşılabilir fiyatlarla tüketicilerle buluşturabiliyoruz. Son üç yıldır “En Çok Satış Yapan Kadın Çiftçi” ödülüne layık görülmemin en önemli nedenlerinden biri de benimsediğimiz bu üretim anlayışı. Ürünlerimizi bir kez deneyen müşterilerimiz, sonraki alışverişlerinde de bizi tercih etmeye devam ediyor” diye konuştu.
‘ZORLUKLARA RAĞMEN HEDEFİMDEN VAZGEÇMEDİM’
“İşimi kurma sürecinde ilk olarak KOSGEB girişimcilik eğitimine katıldım” diyen girişimci kadın, “Bu eğitim sayesinde ticaretin temel kavramlarını öğrenme fırsatı buldum. Daha sonra Türkiye Kırsal Kalkınma Kurumu’na bir proje hazırladım. Projemin onaylanmasıyla birlikte IPARD kapsamında yüzde 65 hibe desteği alarak, zeytinliğimin içinde kendi fabrikamı kurma şansı elde ettim. Elbette bu süreçte finansal açıdan zor dönemler geçirdik. Özellikle ilk yıllarda markamız yeterince tanınmıyordu. Firmamı ve ürünlerimi tanıtabilmek için birçok fuara katıldım, müşteri ziyaretleri gerçekleştirdim. Üretim, satış, tanıtım ve operasyon süreçlerini aynı anda yürütmek oldukça yoğun ve yorucuydu. Ancak tüm bu zorluklara rağmen hedefimden hiçbir zaman vazgeçmedim. Gece gündüz demeden çalışıyorum. Yorucu olsa da emeğimin karşılığını alıyorum ve çok mutlu zamanlar geçirdiğimi söyleyebilirim. Ürün gamımıza yaklaşık 2 ayda 1 yeni ürün ekliyoruz. Başka ürünler içinde çalışma halindeyiz. Piyasayı yakın takip ediyoruz ve ihtiyaçlarına hızla cevap veriyoruz” diye konuştu.
“Annem, 41 yıl eğitimcilik yaptıktan sonra emekli olmuş bir görsel sanatlar öğretmeni. Babam ise emekli bir makine mühendisi olmasına rağmen uzun yıllardır aile mesleğimiz olan zeytin tarımıyla ilgilenmeye devam ediyor. Ben de çocukluğumu zeytinliklerde, üretimin içinde geçirdim. Hasat dönemlerinde sabahları okulda, okul çıkışlarında ise babamla birlikte zeytinyağı fabrikalarında vakit geçirerek doğanın içinde büyüdüm. Bugün ise ailemden miras kalan bu köklü birikimi modern üretim anlayışıyla birleştirerek, kendi markalarım altında üretim yapıyorum. Kadın girişimci, üretici ve zeytinyağı tadım uzmanı kimliğimle, zeytinyağının yalnızca bir gıda ürünü değil; emek, kültür ve güvenin bir yansıması olduğuna inanıyorum.”
ZEYTİNYAĞI TADIM UZMANI
Cansu, aynı zamanda lisanslı bir zeytinyağı tadım uzmanı. “Bu alanda uzmanlaşabilmek için birçok eğitimden geçtim ve hâlâ eğitim almaya devam ediyorum. Çünkü tadım uzmanlığı; burnunuzu ve damak tadınızı eğitmek, kokuları ve aromaları doğru tanımayı öğrenmekle gelişen, hiç bitmeyen bir yolculuk” diyen Cansu, zeytinyağının tazeliğini koruması için nasıl saklanması gerektiğini şöyle anlattı: “Işık almayan, serin ve temiz bir ortamda saklanması gerekir. Zeytinyağının en büyük düşmanları ışık, hava ve yüksek sıcaklıktır. Bu nedenle özellikle ocak yanı, güneş gören mutfak tezgâhları uygun değildir. Kapağının her kullanımdan sonra sıkıca kapatılması gerekir. Sık yapılan hatalardan biri de zeytinyağının tenekeden daha kolay dökülmesi için üzerine delik açılması. Bu durum zeytinyağının hava ile temasını artırıp oksidasyonu hızlandırıyor. Yani daha hızlı bozulmasına neden oluyor.”
ŞEFFAF CAM ŞİŞELERDE KALİTESİNİ KAYBEDİYOR
Zeytinyağının, şeffaf cam şişelerde kalitesini kaybettiğine değinen Cansu, “Bu nedenle koyu renk cam şişeler veya çift laklı metal ambalajlarda muhafaza edilmeli. Zeytinyağının içindeki faydalı bileşenlerden maksimum düzeyde yararlanabilmek ve ekonomik açıdan daha verimli kullanım için, sıcak ve soğuk tüketimlerde farklı zeytinyağlarının tercih edilmesini öneriyorum. Sıcak yemeklerde kullanılacak bir zeytinyağı için yukarıda anlattığım saklama koşulları yeterli olurken, içimlik ve yüksek polifenollü natürel sızma bir zeytinyağının özellikle yaz aylarında, buzdolabında saklaması kalitesini korunmasına yardımcı olacaktır. Bir de mümkün olduğunca butik üreticilerden alınması ve paketlerin üzerindeki dolum ve tavsiye edilen tüketim tarihlerine dikkat edilmesi gerekir. Örneğin benim firmamda, zeytinyağı paslanmaz krom tanklarda uygun koşullarda muhafaza ediliyor ve sipariş üzerine günlük dolum yapılıyor. Tüm Türkiye’ye günlük kargo çıkışı ile genellikle 1 gün en fazla 2 günde ulaştırılıyor. Market raflarından aldığınız ürünlerde ise ürünün ne kadar süredir rafta beklediğini bilmezsiniz” bilgilerini paylaştı.
‘ZEYTİNYAĞI ISIYA KARŞI SANILDIĞINDAN DAHA DAYANIKLI’
Kaliteli ve düşük asit oranına sahip natürel sızma zeytinyağlarının, içerdiği doğal antioksidanlar ve polifenoller sayesinde ısıya karşı sanıldığından daha dayanıklı olduğunu anlatan Cansu, “Bu nedenle erken hasat zeytinyağlarıyla yemek pişirmek güvenle tercih edilebilir. Ancak yüksek sıcaklıkta ve uzun süreli pişirme işlemleri, zeytinyağının aromatik özelliklerinde ve besin değerlerinde kayıplara neden olabilir. Bu yüzden benim önerim; yüksek ısıda pişirilecek yemeklerde kavurma işlemini az miktarda yağ ve su kullanarak gerçekleştirmek, zeytinyağını ise yemeğin pişme süreci tamamlandıktan ve yemek biraz ılıdıktan sonra eklemektir. Zeytinyağını en son aşamada, ılık ya da soğumuş yemeğin üzerine ilave etmek hem aromasını korumak hem de sağlık açısından en verimli şekilde tüketmek için en doğru kullanım yöntemlerinden biridir” diye konuştu.
‘ÖZGÜN BİR MODELİNİZ OLMALI’
Evli ve Ahmet Işık isimli bir oğlu ile Alya Nesi isimli bir kızı olan Cansu, kendi işini kurmak isteyen girişimcilere derinlemesine araştırma yaparak adım atmalarını öneriyor. Bu araştırmanın, önce kişinin kendi sınırlarını, güçlü yönlerini ve yeteneklerini keşfetmesiyle başlaması gerektiğini aktaran Cansu, ardından halka, dış dünyaya ve sektöre doğru genişlemesi gerektiğini söyledi. “Kendi potansiyelinizi ve yapabileceklerinizi analiz ettikten sonra, eksik veya zayıf olduğunuzu düşündüğünüz alanlarda eğitim alarak ve profesyonellerden destek görerek kendinizi geliştirebilirsiniz” diyen girişimci kadın, sözlerine şöyle devam etti:
“Bir sonraki aşamada ise girişim kurmayı düşündüğünüz iş modeli ve faaliyet göstereceğiniz sektör detaylı şekilde incelenmelidir. Bu noktada kendinize şu soruyu sormanız gerekir: ‘Ben bu sektöre hangi yeniliği katacağım?’ Çünkü özgün ve farklılaştırıcı bir modeliniz yoksa, mevcut oyuncuların arasına katılmış olursunuz. Bu nedenle rekabet stratejilerinizi önceden dikkatle planlamanız gerekir. Sonuçta girişimcilik aynı zamanda bir ticarettir ve ticaretin temel taşlarından biri finansal kontroldür. Bu nedenle kısa, orta ve uzun vadeli planlamalar yapılmalıdır. Tanıtım faaliyetleri yürütürken ve satın alma süreçlerinde bütçeye en uygun çözümleri bulmak da büyük önem taşır. Tüm bu aşamalarda karşılaşılabilecek zorluklar için sektör deneyimi olan kişilerden destek almak, profesyonellere danışmak ve doğru mentorluk ilişkileri kurmak girişimcinin işini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.”
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ