Geri Dön

Parkinson hastalığına dair bilmeniz gerekenler

Nöroloji Uzmanı Yard. Doç Dr Sevda Sarıkaya, yaklaşan 11 Nisan "Dünya Parkinson Günü" nedeniyle,ülkemizde 150.000 civarında hastanın mücadele ettiği Parkinson Hastalığı ile ilgili bilgi verdi.

Parkinson hastalığına dair bilmeniz gerekenler

"Parkinson hastalığı, beynimizin hareket sisteminden sorumlu bazı bölgelerindeki hücre ölümü sonucu, dopamin denilen maddenin eksikliği ile ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Nörolojik hastalıklar içerisinde tedaviye en iyi yanıt verenlerden birisidir. Dünya üzerinde yaklaşık 10 milyon kadar Parkinson hastası olduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizdeki tahmini rakam ise 150.000 civarındadır.

Yaş ile birlikte Parkinson hastalığı olasılığı artış gösterip, 65 yaş üzerinde 1/100’leri bulsa da, daha genç yaşlarda da bu hastalığa yakalanmak muhtemeldir. Genetik geçiş üzerinde pek durulmamakla birlikte, bazı özel türlerinde ailesel özellik de vardır.

Genellikle ilk belirtisi, ellerde ya da ayaklarda titreme şeklinde bilinir. Ancak bazı hastalarda ilk belirti harekete başlamakta zorlanma, yüz ifadelerinin azalması, düşmeler hatta bazen depresyon bile olabilmektedir. Bu aşamada tanı alması güçtür.

Parkinson hastalığının seyri yavaştır. Bir hasta tanı aldıktan sonra 30-40 senesini bu hastalıkla geçirebilir. Her hastada ufak-tefek seyir farklılıkları olabilmektedir. Ancak Parkinson-plus sendromlar dediğimiz bir hastalık grubu vardır ki, bulguları nedeniyle Parkinson hastalığı ile karıştırılmaları çok muhtemeldir. Bu hastalık grubunda seyir maalesef pek de iç açıcı değildir. Oldukça hızlı ilerleyip hastayı yatağa bağımlı hale getirme ihtimali yüksektir. Parkinson-plus sendromlarda titreme genellikle olmaz. Katılık ve hareket etme güçlüğü ön plandadır. İlk belirti olarak düşmelerle ortaya çıkabilir. Bu hastalık grubunun da birçok alt tipi vardır ancak hem hastalığın hem de alt tipinin ayırıcı tanısı oldukça zordur.

Parkinson hastalarında görülen titreme, “esansiyel tremor” dediğimiz başka bir hareket sistemi hastalığında görülenden farklıdır.

Esansiyel tremor daha çok genç yaşlarda görülür ve ailesel özellik taşır. Titreme ellerde yoğunluktadır ve parkinsonda olduğu gibi tek taraf ağırlıkta olmaktan ziyade iki taraflıdır. Bazen ellerdeki titremeye boyun titremesine bağlı başta sallanma hareketi de eşlik eder. Bu tür hastalar eğer kendilerini çok rahatsız etmiyorsa tedavi bile edilmeyebilirler.

Sosyal yaşamı etkiler hale gelirse verilebilecek birkaç tür molekül ile titremeler azaltılır. Parkinson hastalığında olan titreme ise bir tarafta daha ağırlıklı olma eğilimindedir ve özellikle istirahat halinde belirgindir. Titremenin frekansı da daha düşüktür. Yani saniyedeki titreme sayısı esansiyel tremora göre daha az olduğu için el veya ayak kendi kendine hareket ediyor şeklinde de algılanabilir.

Parkinson hastalığı ve Demans ilişkisi

Parkinson hastalarının zihinsel yetileri de zamanla kayba uğramaktadır. Bu hastalıkta etkilenen bazal gangliyonlar dediğimiz beyin bölgelerinin de zihinsel fonksiyonlarımıza katkıları bulunmaktadır. Parkinson hastalığında görülen demans tipinin adı Parkinson Demansıdır ve bu demans çeşidi Alzheimer hastalığından farklıdır.

Bellek depolarında sorun yoktur ancak bilginin depodan çağırılıp çıkarılmasında sorun vardır. Zamanla Parkinson hastalığının ilerlemesi ile birlikte Alzheimer hastalığı da eklenirse demans türü Parkinson demansından, mikst tip demansa dönmektedir. Parkinson hastalarının bilişsel fonksiyonlarındaki etkilenmenin ayırıcı tanısı, ancak ehil ellerde yapılan nöropsikolojik değerlendirme ile yapılabilir.

Parkinson hastalarında ek sorunlar;

Parkinson hastalarında hastalığın başlangıcından itibaren ya da zamanla eklenen başka rahatsızlıklar da vardır. Bunlardan birisi depresyondur. Parkinson hastalığında depresyonun da eşlik etme olasılığı normal bireylerden yüksektir. Uyku bozuklukları da sık görülen bir durumdur. Gece uykularında sorun, kabuslu ve hareketli rüyalar görme, uyku sırasında fazla hareketlilik gibi uyku davranış bozuklukları da sık görülmektedir. Yaygın vücut ağrıları da eşlik edebilen durumlardandır. Ayrıca kabızlık, koku duyusu kaybı ve cinsel fonksiyon bozuklukları da görülebilen ek durumlar arasındadır.

Parkinson hastalığında tedavi

Bu hastalık yavaş seyirli ve kişiye göre farklılıklar gösterdiğinden dolayı tedavide en önemli faktör hekim ile hasta ve yakınlarının uyumudur. Uzun soluklu bir tedavi sürecidir. Hastalığın tedavisinde mantık, eksilen madde olan dopamini yerine koymaktır. Ancak bunu yaparken çeşitli moleküllerden faydalanırız ve hastaya göre doğrusu hangisi ise onu seçeriz. Hastanın yaşı, hastalığın hastadaki seyri, hangi bulgunun ön planda olduğuna göre seçeneklerimiz belirlenir.

Hastalık ilerledikçe tedavide değişiklikler gerekebilir. Buna yine hastanın durumuna göre karar verilir. Parkinson hastalığına eşlik eden diğer sorunlara da müdahalede bulunmak gerekir. Tanı konduktan sonraki amaç, tedavi ile yaşam kalitesini olabildiğinin en üstünde tutmaktır. 2009-2010 seneleri arasında ABD’de benim çalışmış olduğum Parkinson merkezi bu amaçla bünyesinde birçok ünite barındırmaktaydı. Parkinson hastası tek bir açıdan ele alınacak bir hastalık değildir. Beraberinde birçok rahatsızlık barındırabilir. Özellikle Parkinson rehabilitasyonu bu tür hastalar için gittikçe önem kazanmaktadr.

Özel eğitilmiş fizyoterapistler tarafından uygulanabilen bu rehabilitasyon, hem hareket kabiliyetini artırmakta hem de hastalığın ilerlemesini belirgin olarak yavaşlatmaktadır. Yine bu tür hastalarda sıkça görülen konuşma bozuklukları için uygulanan konuşma terapileri de giderek önem kazanmaktadır. Hayat kalitesini düşürmeden geri kalan ömür süresinde, bu kronik hastalıkla yaşam birlikteliği sürdürmek ilk hedef olmalıdır. Cerrahi tedavi ise genellikle ilaç tedavisi konusunda sıkıntı yaşanan ve bu konuda engeli bulunmayan hastalar için bir alternatif olabilir ama kesinlikle ilk seçenek değildir."

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

İş hayatınızla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Üstlerinden alacağınız desteklerle uğraştığınız işlerde kendinizi daha iyi hissedeceksiniz. Hedeflerinize ulaşabilmek için doğru adımları atabilirsiniz. Ailenizle ilgili sorumluluklarınızla ilgileneceğiniz zamanlar var. Annenizle ilgili hassasiyet içeren konular gündeme gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ailenize karşı sorumluluklarınız gelecek beklentilerinizi şekillendirebilir. Arkadaşlarınızla birlikte sosyalleşmek isteyebilirsiniz. İkili ilişkilerinizde hassasiyet yaşayabilirsiniz. Ev hayatınıza ait konular ön plana çıkabilir. Ailenize karşı sorumluluklarınızla ilgilenebilirsiniz. İş hayatınızda yabancılarla ilgili konulara zaman ayırabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailenizle ilgili endişe duyduğunuz konular gündeme gelebilir. Evinizle ilgili konularla uğraşabilirsiniz. Ortaklı para konularına dikkat etmeniz gereken bir gündesiniz. Parasal konularda destek almak isteyebilirsiniz. Yenilenme içine girmek isteyebilirsiniz. İkili ilişkilerinizde korunma ihtiyacı oluşabilir. Farkındalığınız yüksek olsun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İlişkilerinizde ve aşk hayatınızda hassasiyetler oluşabilir. Koruma ve korunma ihtiyacı içinde olabilirsiniz. Denge ve uyum arayacağınız zamanlar olabilir. Evinizle ilgili konularda gündeme gelebilir. Ailenize ait konularda sorumluluklarınız artabilir. Bu konularla ilgilenirken çalışma hayatınızdaki işlerinizi ertelememeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki sorumluluklarınızla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz. Sizi yoran koşullara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Ailenizle ilgili olayları ihmal etmemeye çalışmalısınız. Beraber çalıştığınız kişilerden gün içinde destek alabilirsiniz. İkili ilişkilerinizde daha hassas durumlar ortaya çıkabilir. Akışta kalmaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailevi konularda kendinizi ifade etmek için çaba sarf edeceğiniz bir gündesiniz.  Yaratıcılığınızı evinize ait konularda gösterebilirsiniz. Gün içinde kardeşlerinizle zaman geçirebilirsiniz. Keyif aldığınız şeyler için harcamalar yapabilirsiniz. Abartıya kaçmamaya özen göstermelisiniz. İkili ilişkilerinizde korunmaya ihtiyaç duyabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailenizde geçmişe ait konular tekrar gündeme gelebilir. Gelenekler ve sorumluluklarla ilgili uğraşlar içine girebilirsiniz. Güven arayışı içine girebilirsiniz bunu ikili ilişkilerinizde bulabilirsiniz.  Aşkta da hassasiyetler söz konusu. İki tarafta korunma ihtiyacı içinde olabilir. İş hayatınızdaki sorumluluklarınızı ihmal etmeyin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizdeki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. Hareketli bir gün sizi bekliyor olabilir. Kardeşlerle ilgili konular önem kazanabilir. Ailenize karşı sorumlu olduğunuz konularla ilgilenebilirsiniz. Evinizle ilgili uğraşlar olabilir. İkili ilişkilerinizde hassas durumlar ortaya çıkabilir. Akışta kalmaya özen göstermelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarınızla ilgili dalgalanmalar gündeminizi etkileyebilir. Parasal durumunuza daha fazla bakmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Eve ait harcamalarınıza dikkat etmek ve bütçeleme yapmak isteyebilirsiniz. Ailenizle ilgili sorumluluklarınız ön plana çıkabilir. İkili ilişkilerinize daha korumacı yaklaşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kişisel açıdan önem verdiğiniz konulara yoğunlaşacağınız zamanlar var. İlişkilerinizdeki hassas dengeler bugün daha fazla görünür olabilir. Karşınızdakilere korumacı davranabilirsiniz. Bedeninize ait konuları ihmal etmeyin. Ailenize karşı yerine getirmeniz gereken sorumluluklar oluşabilir.  İmaj değişikliği için uygun bir gün.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bilemediğiniz konulardan ötürü kayıplar yaşayabilirsiniz.  Ailenizde olan olaylara elinizde olmayan nedenlerden ötürü destek veremeyebilirsiniz. Sorumluluklarınızı yerine getirememek size yük olabilir. İş hayatınızdaki sorumluluklarınız ve üstlerinizle olan ilişkileriniz gündeminizi etkileyebilir. İlişkinizde korumacı bir tavır sergileyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailenizle ilgili konular gelecek beklentilerinizi etkileyebilir. Üstlendiğini sorumluluklar, geleneksel yapı içinde sizi yorabilir. İlişkilerinizde hassas bir süreç geçiriyor olabilirsiniz. Korunma ihtiyacı içinde olacağınız zamanlar var. Sosyal çevreniz sayesinde biraz rahatlamak isteyebilirsiniz. İş hayatınızda alacağınız destekler, işlerinizi kolaylaştıracaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet