Futbolda 'temiz eller' operasyonu sonrası gündem bir anda değişti! Ligler ertelenecek mi?

Türk futbolunda hakemler üzerinden yürütülen soruşturma gündemdeki sıcaklığını korurken, gözler sürecin liglere etkisine çevrildi. MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu'nun yanı sıra hakem, gözlemci ve futbolun farklı kademelerinde görev yapan isimlerin gözaltına alınması sonrası “Ligler ertelenecek mi?” sorusu gündeme geldi.

LİGLER ERTELENEBİLİR Mİ?

MHK Başkanı ve hakemlerin de aralarında bulunduğu isimlerin gözaltına alındığı soruşturma futbolun en kritik sorularından birini gündeme taşıdı. Soruşturma derinleşirse liglerin devamı hukuken mümkün olacak mı? Peki bugüne kadar oynanan maçlarla ilgili yeni bir süreç başlayabilir mi?

Spor hukuku alanında Türkiye’yi uluslararası mecrada temsil eden, İsviçre'deki Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi (CAS) ile Euroleague Basketbol Tahkimi'nin Türk hakemi olan Avukat Emin Özkurt mevcut tablo itibarıyla liglerin ertelenmesini veya müsabakaların durdurulmasını gerektirecek bir hukuki zeminin oluşmadığını belirtti. Özkurt, TFF'nin soruşturmaların seyrine göre ligleri erteleme yetkisine sahip olduğunu ancak mevcut şartlarda böyle bir karar beklemediğini ifade etti.

"LİGLERİN ERTELENMESİNİ BEKLEMİYORUM"

Türk futbolunda ciddi bir sorun yaşandığını belirten Özkurt, çözümün ligleri durdurmak olmadığını söyledi. Özkurt, “Yaşanan bu son gelişmeler Türk futbolunda açık ve derin bir krize işaret etse de, mevcut tablo liglerin ertelenmesini veya müsabakaların durdurulmasını gerektirecek hukuki bir zemin oluşturmamaktadır. Sistemde çok ciddi bir sıkıntı olduğu ve Türk futbolunun akut bir tedaviye ihtiyaç duyduğu aşikardır; ancak bunun yolu tüm bünyeyi uyutmaktan değil, hastalıklı bölgeyi kesip atmaktan geçmektedir. Elbette Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), devam eden soruşturmaların seyrine göre ligleri erteleme yetkisine haizdir. Ne var ki, son derece sıkışık maç takvimi ve liglerin Mayıs ayı sonunda tamamlanma zorunluluğu göz önüne alındığında, ben hukuken veya fiilen bir erteleme kararı çıkmasını beklemiyorum.” ifadelerini kullandı.

Soruşturmanın doğrudan bir şike soruşturmasından ziyade hakemlik sisteminin işleyişine yönelik olduğunu belirten Özkurt, mevcut aşamada oynanan maçların sonuçlarının değiştirilmesinin gündemde olmadığını söyledi.

Özkurt, “Mevcut soruşturma doğrudan bir şike davasından ziyade, hakemlik müessesesini yönetenlerin kendi kurdukları sistemde hakim durumlarını kötüye kullanmalarına yönelik olduğundan, müsabaka sonuçlarının değişmesi şu an için masada değildir. Ancak derbi maçlarını da yöneten Yasin Kol'un yasa dışı bahis bağlantıları iddiasıyla gözaltına alınması, yasa dışı bahis firmalarıyla paralel hareket edildiyse görev aldığı maçların şaibeli hale gelmesi ihtimalini doğurmaktadır." dedi.

“KULÜPLERİ BAĞLAYACAK SOMUT VERİ YOK”

Soruşturmanın kulüplere uzanması halinde ortaya çıkabilecek yaptırımlara da değinen Özkurt, bir kulübün şike nedeniyle ağır yaptırımlarla karşılaşabilmesi için yöneticilerin fiili eyleminin ortaya konulması gerektiğini belirtti.

Özkurt bir kulübün şikeyle suçlanıp şampiyonluğunun alınması veya küme düşürülmesi gibi ağır yaptırımlara maruz kalabilmesi için, kulübü bağlama yetkisine sahip yöneticilerin müsabaka sonucunu etkileme eylemine fiilen iştirak etmiş olması şarttır. Şu aşamada dosyada kulüpleri bağlayacak somut bir veri bulunmasa da, önümüzdeki günlerde soruşturmanın genişlemesiyle sürecin bu noktaya evrilme ihtimali her zaman mevcuttur.” ifadelerini kullandı

“YETERLİ SAYIDA HAKEM VAR”

Liglerin ertelenmesi ihtimalinde gündeme gelebilecek hakem sayısındaki yetersizlik tartışmasına da değinen Özkurt, Türkiye'de görev yapabilecek yeterli sayıda hakem bulunduğunu belirtti.

Özkurt, “Türkiye'de görev yapabilecek yeterli sayıda hakemimiz bulunduğu için, hakem sayısının yetersizliği gibi bir gerekçeyle liglerin ertelenmesi veya durdurulması hukuken söz konusu olamaz. Soruşturmanın da merkezinde yer alan asıl problem, hakem olmamasından ziyade liyakate aykırı hareket edilerek sadece belirli hakemlerin üst klasmanlara yükseltilmesidir. ” dedi.

“ÇÖZÜM LİGLERİ DURDURMAK DEĞİL”

Hakemlerin klasmanlarında adil biçimde değerlendirilmemesinin sistemde güven sorununa yol açtığını ifade eden Özkurt, çözüm için yeni bir yapının kurulması gerektiğini söyledi.

Özkurt sözlerini şöyle tamamladı: “Diğer hakemlerin hak etmelerine rağmen alt klasmanlarda bırakılması, atama sistemindeki adaletsizliği ve güven sorununu açıkça ortaya koymaktadır. Dolayısıyla çözüm, liglerin ertelenmesi değil; elde bulunan yeterli hakem kadrosunu liyakat ve adalet çerçevesinde değerlendirecek temiz bir yapının hızla tesis edilmesidir.”

“EZİYET SUÇU OLUŞABİLİR”

CNN Türk canlı yayınında konuşan hukukçu Şükrü Aksu ise eziyet, tehdit, şantaj, yasa dışı bahis ve görevi kötüye kullanma iddialarını değerlendirdi. Aksu, liglerin ertelenmesi ihtimaliyle ilgili de dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Hakemlere yönelik baskı iddialarını değerlendiren Aksu, belirli kişilere yönelik sürekli ve sistematik baskının eziyet suçu kapsamında değerlendirilebileceğini söyledi.

Aksu, “Sürekli ve sistematik olarak bir kişinin bedensel ya da ruhsal acı çekmesine sebebiyet veriyorsanız eziyet suçu oluşur. Bunun da TCK'nın 96'ncı maddesindeki karşılığı 3 ila 5 yıl arasında hapis cezasını gerektirir” dedi.

SES KAYDI İÇİN “TEHDİT VE ŞANTAJ” VURGUSU

Soruşturma kapsamında ulaşıldığı belirtilen ses kayıtlarına da değinen Aksu, hakeme yönelik tehdit içerikli ifadelerin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Aksu, “Ben senin hakemliğini bitirip bitirmemek arasında gidip geliyorum, kararsızım” şeklindeki ifadelerin tehdit yönünden incelenebileceğini belirterek, bu tür kayıtların soruşturma açısından önem taşıyabileceğini ifade etti.

Hukukçu Aksu, söz konusu eylemlerin birden fazla hakeme karşı veya aynı hakeme yönelik sürekli biçimde gerçekleştirilmesi halinde eziyet suçunun da gündeme gelebileceğini söyledi.

Süper Lig hakemi Yasin Kol'un gözaltına alınmasını da değerlendiren Aksu, bahis oynama ile bahis faaliyetlerine aracılık etme arasında hukuki açıdan önemli bir fark bulunduğuna dikkat çekti.

Aksu, “Normalde bir bahis oynamak bir kişi için suç teşkil etmez, idari para cezası gerektirir. Ancak futbol adamı olduğunuzda bunun TFF yargısı kapsamında özellikle hakemler için sürekli hak mahrumiyetini gerektirecek ve düdüğünü astırabilecek bir durumla karşı karşıya kalırsınız” ifadelerini kullandı.

Dosyada 7258 sayılı Kanun kapsamında daha farklı bir eylemin araştırılıyor olabileceğini belirten Aksu, yasa dışı bahis oynanmasına aracılık etme, teşvik etme veya propaganda yapma iddialarının ceza soruşturması açısından ayrıca incelenebileceğini söyledi.

 "HAK MAHRUMİYETİ ALIRSA O DÜDÜĞÜNÜ ASMAK ZORUNDA KALACAK"

Futbol Disiplin Talimatı'na da dikkat çeken Aksu, hakemler açısından disiplin yaptırımlarının ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Aksu, “Futbol Disiplin Talimatı'nın 57'nci maddesi kapsamında değerlendirdiğinizde, bir hakem 45 gün bir seferde, toplamda 90 gün hak mahrumiyeti aldığında o düdüğünü asmak zorunda kalacak” dedi.

Aksu ayrıca sahtecilik ve görevi kötüye kullanma gibi suçlardan alınabilecek cezaların da hakemlik görevinin devamı açısından sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

YASİN KOL İÇİN SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?

Yasin Kol ve diğer şüphelilerin gözaltına alınmasının ardından soruşturmanın bir sonraki aşamasının savcılık süreci olduğunu belirten Aksu, gözaltı kararının somut delil ve makul şüphe çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Aksu, “Bir kişinin gözaltına alınabilmesi için CMK 90-91 hükümleri kapsamında soruşturma için zorunlu olması ve suçun işlendiğine dair makul şüpheyi oluşturacak somut delillerin dosyada bulunması lazım” dedi.

Dosyada kamuoyuna yansıyanların dışında başka delillerin de bulunabileceğine işaret eden Aksu, soruşturmanın bundan sonraki aşamasında savcılığın eldeki delilleri değerlendireceğini belirtti.

Aksu, somut delillerin değerlendirilmesinin ardından şartların oluşması halinde CMK 100 kapsamında tutuklama tedbirinin de gündeme gelebileceğini ifade etti.

FIFA VE UEFA YAPTIRIMI GÜNDEME GELEBİLİR Mİ?

Soruşturmanın yalnızca Türkiye'deki hukuki sonuçlarıyla sınırlı kalmayabileceğine dikkat çeken Aksu, hakemlik sistemine ilişkin iddiaların uluslararası futbol kurumları açısından da takip edilebilecek bir boyuta ulaşabileceğini söyledi.

Aksu, “Türkiye Futbol Federasyonu'nun içerisinde hâlihazırda görev yapan bir Süper Lig hakeminin bu şekilde bir soruşturmaya konu olmuş olması FIFA'nın ve UEFA'nın da Türkiye ile ilgili bir yaptırım uygulama kararının söz konusu olabileceği bir süreci bize doğurur” değerlendirmesinde bulundu.

Sahtecilik, hakemlerin kayırılması, klasman düşürme, sınav sorularının veya sınav kağıtlarının değiştirilmesi gibi iddiaların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Aksu, soruşturmanın ilerleyen aşamalarında farklı yaptırımların gündeme gelebileceğini söyledi.

Soruşturmanın liglere etkisiyle ilgili de değerlendirmede bulunan Aksu, mevcut şartlarda liglerin ertelenmesini beklemediğini söyledi. Merkez Hakem Kurulu'nun başkan ve sekiz üyeden oluştuğunu hatırlatan Aksu, kurulun salt çoğunlukla karar alabildiğini ve mevcut durumda hakem atamalarının sürdürülebileceğini belirtti.

Aksu ayrıca hakem sayısının yetersiz kalması halinde farklı çözümlerin de mümkün olduğunu belirterek, “Yeterli hakem olmadığı takdirde yurt dışındaki hakemlerle sözleşme yaparak görevlendirmeleri yapabilirsiniz” dedi.

Liglerin ertelenmesinin kulüpler açısından telafisi zor sonuçlar doğurabileceğini belirten Aksu, “Liglerin ertelenmesi kanaatinde değilim” ifadelerini kullandı.

“GÖREVDEN EL ÇEKTİRME SÜRECİ GÖREBİLİRİZ”

Aksu, liglerin devam etmesi halinde soruşturma kapsamında adı geçen kişiler hakkında TFF'nin disiplin mekanizmalarının devreye girebileceğini belirtti.

“Tedbirli olarak adı geçen kişilerin Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu'na sevkini, TFF Statüsü'nün 14'üncü maddesi gereğince yapılacağını düşünüyorum” diyen Aksu, soruşturmanın merkezindeki isimlerin görevden el çektirilmesine yönelik bir sürecin de yaşanabileceğini ifade etti.

Aksu, söz konusu kişilerin görevlerinden çekilmesi veya görevlerinin tedbiren sınırlandırılması tartışmasının, soruşturmanın seyri ve futbolun güvenilirliği açısından önem taşıdığını belirtti.

"HAKEMLER DOSYASI" SORUŞTURMASINDA GÖZALTINA ALINAN 7 ŞÜPHELİ ADLİYEDE

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosunca bazı şüpheliler hakkında "eziyet", "resmi belgede sahtecilik", "güveni kötüye kullanma" ve "kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme" suçlarıyla ilgili başlatılan "Hakemler dosyası" soruşturması sürüyor.

Soruşturma kapsamında düzenlenen operasyonda gözaltına alınan MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu, TFF Faal Hakemler Derneği Başkanı Ferdi Karadoruk, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Üyesi Yunus Yıldırım, TFF Eğitim ve 4'üncü Bölge Sorumlusu Sebahattin Şahin, TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi Teşkilat Sorumlusu Alican Sağlar ile TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif'in İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi'ndeki işlemleri tamamlandı. Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edildi.

SORUŞTURMA NASIL İLERLEDİ?

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosunun koordinasyonunda yürütülen "Hakemler dosyası" soruşturması kapsamında bazı şüpheliler hakkında "eziyet" ve "resmi belgede sahtecilik" suçlarına ilişkin iddialar olduğu belirlenmişti.

Dosya kapsamında açık kaynak araştırmaları, MASAK ve HTS çalışmaları, müşteki ve tanık ifadeleri ile bilirkişi tespitleri sonucunda MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu ile MHK üyesi bazı hakem ve gözlemcilerin suçla bağlantılı olabilecekleri değerlendirilmişti.

Bunun üzerine İstanbul, Ankara, Elazığ ve Manisa'da belirlenen adreslere düzenlenen operasyonda Ferhat Gündoğdu, TFF Faal Hakemler Derneği Başkanı Ferdi Karadoruk, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Üyesi Yunus Yıldırım, TFF Eğitim ve 4'üncü Bölge Sorumlusu Sebahattin Şahin, TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi Teşkilat Sorumlusu Alican Sağlar ile TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif gözaltına alınmıştı.

Soruşturma kapsamında Süper Lig hakemi Yasin Kol ile Süper Lig yardımcı hakemi Göktuğ Hazar Erel'in de İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince gözaltına alındığı bildirilmişti.