Boksun kanlı faturası: Ringuka!

Dünya sporunun cinsiyet tartışmalarına odaklandığı bir dönemde gerçekleşen sporcu ölümleri, tartışmaları kromozom boyutundan alarak bütünüyle insan sağlığı alanına taşıdı. Bu açıdan en çok tartışılan spor dalları arasında yer alan boks, geride kalan haftada iki boksörün ölümüyle bir kez daha kendisini olumsuz açıdan hatırlatarak, yeniden gündeme dahil oldu.

Tokyo’da 2 Ağustos’ta düzenlenen bir boks turnuvasında farklı müsabakalarda ringe çıkan iki boksör, bir gün arayla hayatını kaybetti. Japonya’nın başkentinde yapılan unvan maçında, 28 yaşındaki Shigetoshi Kotari, Yamato Hata ile yaptığı 12 raundluk maçı bitirdi. Ancak karşılaşma süresince başından aldığı darbeler nedeniyle maçın bitiminin ardından soyunma odasında bayıldı. Beyin ameliyatına alınan Shigetoshi, 8 Ağustos günü hayatını kaybetti.

Aynı gece ringe çıkan aynı yaştaki bir diğer Japon boksör Hiromasa Urakawa da aynı turnuvada Yoji Saito ile olan mücadelesinde beynine aldığı darbe sonucunda ringde yere yığıldı, geçirdiği ameliyatın ardından 9 Ağustos’ta yaşamını yitirdi. Her iki dövüşçü de beyin zarı altında kanama (subdural hematom) teşhisiyle hastaneye kaldırıldı ve ardından ameliyat edildi. Ancak ikisi de kurtarılamadı. Yaşananların yankısı Uzakdoğu ile sınırlı kalmadı, boksun geneline ilişkin bir polemiği yeniden su yüzüne çıkardı, bunun spor olup olmadığı ve yasaklanması gerektiği tartışmalarını alevlendirdi.

Acil eylem planı hayata geçti

Dünya Boks Organizasyonu’ndan konuya ilişkin yapılan açıklamada, Hiromasa’nın ölüm haberinin, Shigetoshi’nin vefatının ardından geldiği anımsatılarak, “Son derece zor dönemde ailelere, arkadaşlara ve Japon boks camiasına en derin taziyelerimizi sunuyoruz” ifadesine yer verildi.

Bu olayların ardından, Japonya Boks Komisyonu, Asya ve Pasifik bölgesinde şampiyonluk müsabakaları düzenleyen profesyonel organizasyon olan Doğu ve Pasifik Boks Federasyonu yetki alanındaki tüm unvan maçlarının artık 12 raunt yerine 10 raunt olarak yapılacağını duyurdu. Diğer yeni güvenlik önlemleri şöyle sıralandı:

Dövüşçülerin hidrasyon kontrolü: Maç öncesi idrar testi ve tartım ile maç arasında ağırlığın %10’undan fazlası geri kazanılırsa ceza uygulanması.

Geliştirilmiş tıbbi destek: Tüm etkinliklerde acil müdahale yapabilen hastanelere bağlı ambulansların bulunması zorunluluğu.

Teknolojik iyileştirmeler: Dövüşçünün ringe dönmeden önce yaralanmalarını değerlendirmek için CT taramalarının MRI ile değiştirilmesi.

Güvenlik ve emeklilik protokolleri: Beyin yaralanmaları nedeniyle kraniotomi gerektiren dövüşçüler otomatik olarak profesyonel bokstan emekli edilecek.

‘Kraniotomi’den çıkamadılar

Kotari ve Urakawa da dahil olmak üzere dört Japon profesyonel boksör, son iki yılda kraniotomi geçirdi ve vakaların üçü ölümle sonuçlandı. 23 yaşındaki Kazuki Anaguchi, bir maçta beyin hasarı geçirmesinin ardından Şubat 2024’te hayatını kaybetti.

Hayatta kalan tek isim olan Ginjiro Shigeoka, 24 Mayıs’ta Pedro Taduran ile yaptığı maçın ardından komada kaldı. Beyin tümörü, kan pıhtıları, travmatik beyin hasarı nedeniyle beyin lezyonu olan hastalarda beyinde onarım yapmak için kafatası kemiğinin cerrahi olarak çıkarılmasına kraniotomi deniyor ve riskli ameliyatlar sınıfında yer alıyor.

Geride kalanların psikolojisi bozuk

Boksta ölenler kadar öldürenlerin de durumu dikkat çekicidir. Ringde rakip oldukları meslektaşlarının yaşamına istemeden de olsa son veren darbeleri indiren sporcuların birçoğu hayatta kalan taraf olsa da, yaşamlarının geri kalanı ruhen ve bedenen pek sağlıklı geçmemiştir. Örneğin iki Filipinli boksörün Danao kentindeki 2003’teki buluşmasında Rocky Fuentes, vatandaşı Eman Juarez’i nakavtla yener.

Juarez bu nakavtın ardından beyin kanaması geçirir, hastanede hayata gözlerini yumar. Fuentes o günden sonra bir daha asla aynı olamaz. Kabuslar görmeye başlar. Trajik olay nedeniyle antrenörlerinin beklentilerini karşılamakta zorlanır. Çekingen bir boksöre dönüşür ve eldivenlerini sonsuza dek asmayı da düşünür.

İki boksörün ölümü dövüş sanatlarının kutsal diyarı olarak bilinen Tokyo’daki Korakuen Salonu’nda gerçekleşti.

Japonya Boks Komisyonu’nun kurulduğu 1952’den bu yana Uzakdoğu ülkesinde 40 boksör, ringde aldığı darbeler nedeniyle hayatını kaybetti. Dünya geneli için bu sayı 1000’e yakın.

Subdural Hematom nedir

Kafa travması sonrasında beyin ile kafatası arasında kan toplanmasıdır. Baş ağrısı, yürüme bozukluğu ve konuşma bozukluğu gibi belirtiler, yaralanmadan hemen sonra veya günler hatta aylar sonra ortaya çıkabilir. Subdural hematom, bir kan damarındaki yırtıktan gelişir. Kan, yırtık damardan kafatasına en yakın dış tabaka olan dura mater ile orta tabaka araknoid mater arasındaki boşluğa sızar. Bu boşluğa aktif kanamaya subdural kanama, kan birikmesine ise subdural hematom denir.

Zerlentes: İlk kadın

Kadınlar boksunda ilk ölüm olayı 2005 senesinde gerçekleşir. Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver kentinde düzenlenen Colorado Eyalet Kadınlar Boks Şampiyonası’nda rakibi Heather Schmitz tarafından üçüncü rauntta nakavt edilen Becky Zerlentes bayılır ve bir daha bilinci yerine gelmez. Künt kafa travması olarak açıklanan ölüm sebebiyle Zerlentes, ülkede resmi bir boks maçı sırasında aldığı yaralar nedeniyle öldüğü bilinen ilk kadın olur.

İllegal boksör, resmi ölüm

Bokstaki en trajik ölümlerden birisi, bundan altı yıl önce yaşandı. Arnavutluk’taki tüy sıklet karşılaşmasına Bulgar boksör Boris Stanchov, kuzeni Isus Velichkov’un lisansıyla çıktı. Yasa dışı bir şekilde maçta yer alan Stanchov, Arnavut rakibi Ardit Murjaart’tan art arda aldığı darbelerin ardından köşesine doğru gerilediği sırada kalp krizi geçirerek yere düştü ve bir daha kalkamadı. Ölen sporcunun Velichkov olduğu sanılsa da, sonradan onun yerine ringe çıkan kuzeni Stanchov olduğu ortaya çıktı.