AB’den Google’a baskı: Arama verilerinin paylaşılması isteniyor

Avrupa Birliği Komisyonu, teknoloji devlerine yönelik sıkı düzenlemeleriyle bilinen Dijital Pazarlar Yasası (DMA) çerçevesinde Google’a yeni bir yükümlülük getirmeye hazırlanıyor. Komisyonun açıkladığı öneriye göre Google, arama motoru ekosisteminde elinde bulundurduğu verileri üçüncü taraf hizmetlerle paylaşmak zorunda kalabilir.

Önerinin kapsamı oldukça geniş. Google’ın; arama sıralamaları, kullanıcı sorguları, tıklama oranları ve görüntüleme verileri gibi kritik bilgileri, rakip arama motorlarına “adil, makul ve ayrımcı olmayan” şartlar altında açması isteniyor. Amaç ise oldukça net: Pazarın tek bir oyuncunun kontrolünde kalmasını engellemek ve rekabeti yeniden dengelemek.

GOOGLE ARAMA VERİLERİ RAKİPLERE AÇILABİLİR

Bu adım özellikle son dönemde yükselişe geçen yapay zeka tabanlı arama ve sohbet uygulamaları açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Çünkü söz konusu sistemlerin gelişebilmesi için büyük veri setlerine erişim şart. AB, Google’ın elindeki bu veri gücünün paylaşılmasıyla hem alternatif arama motorlarının hem de AI destekli platformların daha güçlü hale gelmesini hedefliyor.

Komisyonun önerisi sadece veri paylaşımıyla sınırlı değil. Google’ın; hangi verileri, ne sıklıkla ve hangi araçlar üzerinden paylaşacağını da şeffaf şekilde ortaya koyması bekleniyor. Bununla birlikte, paylaşılan verilerin anonimleştirilmesi, erişim süreçlerinin nasıl işleyeceği ve veri kullanımına ilişkin fiyatlandırma kriterlerinin de netleştirilmesi isteniyor.

Süreç henüz tamamlanmış değil. AB Komisyonu, önerilen düzenlemelerin ne kadar etkili olacağını görmek adına kamuoyuna açık bir istişare süreci başlattı. İlgili taraflar 1 Mayıs’a kadar görüş bildirebilecek. Bu geri bildirimler ve Google’ın savunması doğrultusunda nihai karar şekillenecek. Takvim ise şimdiden belli: Son kararın 27 Temmuz’a kadar açıklanması planlanıyor.

Öte yandan bu hamle, AB’nin büyük teknoloji şirketlerine karşı yürüttüğü uzun soluklu mücadelenin bir parçası. DMA kapsamında “kapı bekçisi” olarak tanımlanan dev platformlara oldukça katı kurallar uygulanıyor. Kurallara uyulmaması durumunda şirketler, küresel cirolarının yüzde 10’una kadar ulaşan ciddi para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor.

Google cephesinde ise bu tarz yaptırımlar yeni değil. AB Komisyonu, rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle şirkete 2017’den bu yana toplamda 9,7 milyar euroyu aşan cezalar kesmiş durumda. Yeni düzenleme hayata geçerse, bu gerilimli ilişki daha da sertleşebilir.