Artemis 2 için geri sayım başladı: 54 yıl sonra Ay’a gidiyoruz

HABER MERKEZİ - NASA’nın yeni nesil Ay programının en kritik adımlarından biri için düğmeye basıldı. Artemis 2 görevinde kullanılacak olan roket, 17 Ocak Cumartesi günü Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde bulunan Launch Complex-39B fırlatma rampasına taşındı. Yaklaşık 6.4 kilometrelik yol, roketin devasa yapısı nedeniyle neredeyse 12 saat sürdü.

Fırlatma rampasına yerleştirilmesi ile birlikte aslında Artemis 2 roketini tamamen monte edilmiş halde ilk defa görmüş olduk. Mühendisler, roketi son 1.5 yıldır parça parça birleştirerek bu aşamaya getirmişti.

ŞUBAT AYINDA AYA YOLCULUK BAŞLIYOR

Yaklaşık 98 metre yüksekliğe sahip olan ve yakıt doluyken 2.870 ton ağırlığa ulaşan SLS roketi, iki adet uzay mekiği döneminden kalma katı yakıt güçlendiricisi ve yine mekik programından uyarlanan dört RS-25 motoruna sahip. Bu sistemin ve tabi ki görevin hedefi ise Orion uzay aracını ve mürettebatını Ay yolculuğuna güvenli şekilde taşımak.

NASA, roketin rampaya ulaşmasının ardından önümüzdeki haftaları sistem entegrasyonları ve kontrollerle geçirecek. Bu sürecin en kritik aşaması ise 2 Şubat’ta yapılması planlanan “wet dress rehearsal”, yani yakıt dolu halde gerçekleştirilecek fırlatma provası olacak. Her şey sorunsuz bir şekilde ilerlerse, Artemis 2 için en erken fırlatma tarihi olarak 6 Şubat öne çıkıyor. Alternatif pencereler ise sırasıyla önce 11 Şubat, aksilik yaşanması durumunda ise Mart - Nisan dönemine kadar uzanıyor.

ARTEMİS GÖREVLERİ NEDİR?

Artemis görevleri için kısaca NASA’nın AY’a seyahat planı diyebiliriz. Artemis 2, adından da anlaşılabileceği gibi bu programdaki ikinci görev ve Orion kapsülünün ilk insanlı uçuşu olacak. Görevde NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen yer alıyor. Yaklaşık 10 gün sürecek görevde, mürettebat Ay yörüngesine girmeyecek, bunun yerine Ay’ın etrafından dolanarak Dünya’ya geri dönen güvenli bir uçuş rotası izlenecek.

_{Görsel kaynağı: NASA}

NASA daha önce Artemis 1 görevinde, benzer bir rota izlemiş ama insansız bir kapsülü Ay’ın etrafından dolaştırarak dünyaya geri getirmişti. Yani yeni görev aslında Artemis 1’in insanlı bir versiyonu olacak. Artemis 2, 2022 yılında gerçekleşen Artemis 1’in ardından Orion’un yaşam destek sistemlerini gerçek koşullarda test edecek ilk adım olması açısından büyük önem taşıyor.

NASA, önceki görevde yaşanan hidrojen sızıntıları ve hava koşulları gibi sorunların Artemis 2’de tekrarlanmamasını hedefliyor. Yetkililer, roketin mevcut durumuna dair temkinli ama iyimser bir tablo çiziyor. Bu nedenle en ufak aksilikte fırlatmanın gecikmesi gündemde. Daha önce benzer senaryolar yaşanmış olsa da şu tarihe kadar planlamalarda bir sapma gözükmüyor.

Artemis 2’nin başarısı, doğrudan Ay’a inişi hedefleyen Artemis 3’ün kaderini de belirleyecek. Halihazırda 2027 hedefinin ötesine sarkabileceği konuşulan Artemis 3 için, bu uçuş adeta bir dönüm noktası olacak. Artemis 3’te bu sefer Orion yaşam kapsülü Ay’a inecek. Böylece insanoğlunun yıllar sonra Ay’a bir kez daha adım atması planlanıyor.

Artemis 2’yi aslında sadece bir Ay uçuşu olarak görmemek lazım. NASA’nın uzun vadeli Ay üssü ve derin uzay hedeflerinin de temel taşlarından biri. Bildiğiniz gibi hem NASA hem de SpaceX ve Çin menşeli birçok firmanın önce Ay’a, sonrasında ise Mars’a koloni kurma planları bulunuyor. Bu nedenle Artemis görevinin önemi oldukça büyük.

SON YOLCULUK ÜZERİNDEN 54 YIL GEÇTİ

İnsanoğlu ilk olarak Ay'a 1969 yılında ayak basmıştı. Apollo 11 görevinde Neil Armstrong, komuta modülü pilotu Michael Collins ve ay modülü pilotu Edwin E. Aldrin Jr. gibi astronotlar bulunuyordu. Ay'a son seyahatimiz ise 1972 yılında gerçekleşti. Amerika daha sonrasında Ay'a beş insanlı görev daha gerçekleştirdi.

Toplamda 12 astronot Ay yüzeyinde yürüdü. Son olarak 19 Aralık 1972'de çalışmalarını tamamlayan Apollo 17, Ay'a giden son insanlı görev, astronot Eugene Cernan da Ay'a ayak basan son insan oldu. Uzay yarışının hız kesmesinin ve bir hedef kalmamasının ardından hem Apollo görevleri hem de Ay'a seyahat planları rafa kaldırıldı, ta ki bugüne kadar. Artemis görevinin başarılı olması durumunda 54 yılı aşkın bir süre sonunda Ay'a tekrar dönmüş olacağız.

Önümüzdeki haftalarda yapılacak yakıt testleri ve sistem kontrolleri, görevin Şubat ayında gerçekten fırlatılıp fırlatılamayacağını netleştirecek. Uzay meraklıları için gözler şimdiden Kennedy Uzay Merkezi’ne çevrilmiş durumda.