2.100 yıllık sapan mermisi bulundu: Bakın üzerinde ne yazıyor

_{Görsel kaynağı: Eisenberg et al. 2026}

HABER MERKEZİ - Bulunan tarihi kalıntılar fiziksel olarak büyük bir önem taşımasının yanı sıra, o dönemde yaşayan insanların hayatına adeta ışık tutuyor. Suriye'nin İsrail ile sınır bölgesinde bulunan yeni bir eser ise üzerinde yazan mesaj ile dikkatleri üzerine çekti.

Golan Tepeleri yakınlarında yer alan antik Antiochia Hippos çevresinde yapılan arkeolojik çalışmalarda, yeni bir tarihi eser bulundu. Bu eser aynı zamanda bölgedeki savaş tarihine dair ilginç bir detayı da gün yüzüne çıkardı. Araştırmacıların yaklaşık 2.100 yıl öncesine ait olduğunu belirttiği bir sapan mermisi bulundu.

TAŞIN ÜZERİNDEN ALAYCI BİR MESAJ ÇIKTI

İşte bu ufak taşın üzerinde Yunanca “ΜΑΘΟΥ” yazdığı tespit edildi. Bu kelimeyi Türkçeye 'Öğren' ya da “Dersini al!” şeklinde çevirmek mümkün. Ancak taş mermisinin düşmana fırlatıldığı tahmin edildiği için daha çok 'dersini al' şeklinde, muhtemelen düşmana yönelik alaycı bir mesaj olarak kullanıldığı tahmin ediliyor.

Bilim insanlarının Palestine Exploration Quarterly dergisinde yayınladığı çalışmaya göre, bu mermi 2025 yılında nehir yatağında yapılan taramalarda bulundu. Aynı bölgede yaklaşık 70 farklı sapan mühimmatı keşfedilmiş olsa da, çoğunun üzerinde yalnızca semboller ya da hiçbir işaret yoktu. Bu nedenle yazılı mesaj içeren bu örnek, şimdiye kadar bilinen ilk tür olmasıyla öne çıkıyor.

Hippos Antik Şehri, Taberiye Gölü'nün 2 km doğusunda, bir topografik geçit aracılığıyla Golan Tepeleri'nin batı yamaçlarına bağlanan ve bir tepe üzerinde yer alan antik bir şehir ve arkeolojik alandır.

Araştırmayı yürüten ekipte yer alan Michael Eisenberg, sapan mermilerinin binlerce yıl boyunca ucuz ve etkili bir silah olarak kullanıldığını belirtiyor. Deri bir kese içinde döndürülerek fırlatılan bu kurşunlar, hem bireysel hedeflere hem de kalabalıklara karşı oldukça etkiliydi. Yaklaşık 100 metreyi aşan mesafelerde bile isabetli atışlar yapılabiliyordu.

Antik Hippos şehri, özellikle Paneion Savaşı sonrası kurulan ve Roma Decapolis içinde yer alan önemli bir yerleşimdi. Bölge, tarih boyunca birçok kuşatma ve çatışmaya sahne oldu. Uzmanlara göre bu alaycı mermi de büyük ihtimalle şehri savunan bir asker tarafından saldırganlara karşı kullanıldı.

Üzerindeki mesajın dilbilgisel yapısı da dikkat çekici. Araştırmacılar, kullanılan kipin alaycı bir ton taşıdığını ve ifadenin düşmana yönelik küçümseyici bir anlam içerdiğini düşünüyor. Tarih boyunca sapan mermilerinde “al bunu” ya da “tadına bak” gibi ifadeler görülmüş olsa da, “dersini al” gibi doğrudan öğretici ve alaycı bir mesaj ilk kez belgelenmiş durumda.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRYürüyüş yaparken tesadüf eseri, 3 bin yıllık bir heykelcik bulduHaberi Görüntüle

Hippos şehri yüzyıllar boyunca varlığını sürdürse de, MS 749 yılında meydana gelen büyük bir deprem sonrası tamamen terk edildi. Ancak bu küçük kurşun parçası, antik savaşların sadece fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik bir boyutu olduğunu da çarpıcı şekilde gözler önüne seriyor.