Geri Dön
UzmanparaEvergrande krizi kabusun habercisi mi?

Evergrande krizi kabusun habercisi mi?

Çinli gayrimenkul devi Evergrande büyük bir darboğaz ile karşı karşıya kaldı. Şirketin 300 milyar doları aşan borcunun zamanında ödenmemesi durumunda temerrüde düşecek olmasıyla gayrimenkul piyasasında zincirleme bir kriz yaşanacağı belirtiliyor. Yaşanan bu gelişmeyle birlikte akıllara ilk olarak şu soru geliyor: 2008 yılında ABD’de başlayarak tüm finansal sistemin çökmesine neden olan mortgage krizinin bir ikincisi mi geliyor? Tüm dünya tarafından konuşulan kritik gelişmeyle ilgili Prof. Dr. Sefer Şener, Uzmanpara'ya önemli değerlendirmelerde bulundu. İşte detaylar…

Evergrande krizi kabusun habercisi mi?

Çin’in gayrimenkul sektöründe faaliyet gösteren en büyük ikinci şirketi olan Evergrande, büyük bir borç batağıyla karşı karşıya kaldı.

Dünyanın en büyük 500 şirketi arasında bulunan gayrimenkul devi Evergrande’ın 300 milyar doları aşan büyüklükte güncel borcu bulunuyor.

Şirketin 171 banka ve 121 finansal kuruluştan aldığı borcu vadesi geçmeden ödemesi gerekiyor. Eğer şirket borçlarını zamanında ödeyemezse bu durumda temerrüde düşmüş olacak.

Çin’de gayrimenkul sektörünü derinden etkileyen bu durum, 2008 yılında dünyayı etkisi altına alan mortgage kriziyle büyük bir benzerlik taşıyor.

ABD’nin en büyük bankalarından biri olan Lehman Brothers, mortgage kredilerinin geri ödenmemesi ve bunun beraberinde konut piyasasında yaşanan çöküşün etkisiyle 619 milyar dolarlık borcunu ödeyemeyerek küresel çapta bir finansal krizin fitilini ateşlemişti.

2008’in ilk altı ayında konut sektöründe yaşanan sorun nedeniyle şirketin borsada işlem gören hisseleri yüzde 73 düşerek adeta erimişti.

150 yılı aşkın geçmişi olan dev banka 15 Eylül 2008’de 600 milyar doları geçen yükümlülüğüyle iflas bayrağını çekmişti. ABD’de konut sektörü özelinde gerçekleşen bu durum, finansal sistemin çökmesine yol açmış ve krizin küresel boyutlara ulaşmasını beraberinde getirmişti.

Bu gelişme 1929 yılında yaşanan ‘Büyük Buhran’dan bu yana en büyük finansal kriz olarak tarihe geçti.

Evergrande krizi kabusun habercisi mi

AYNI DURUM EVERGRANDE’DA OLACAK MI?

Evergrande şirketinin büyük bir darboğaz yaşaması, hisse performansı üzerinde ağır yara açtı. Bu gelişmeyle birlikte Hong Kong Borsası’nda faaliyet gösteren şirket hisseleri, 11 Ağustos tarihinde 6.61 Hong Kong dolarından işlem görürken, 40 gün içerisinde yüzde 68.89 değer kaybetti ve 20 Eylül’de 2.06’ya kadar geri çekildi.

Borç yükünün fiyatlandığı hisselerde yaşanan geri çekilme ile birlikte 1 Haziran 2010 yılından bu yana en büyük düşüş görülmüş oldu.

EVERGRANDE CEPHESİNDEN KRİTİK AÇIKLAMA

Borç yüküne ilişkin Evergrande cephesinden ise önemli bir açıklama geldi. Evergrande 23 Eylül tarihinde vadesi dolacak olan faiz ödemesi için tahvil sahipleri ile yeni bir anlaşma yapıldığını açıkladı.

Ancak şirket tarafından anlaşmanın detaylarına yönelik herhangi bir açıklama yapılmadı.

KAMU KURULUŞU OLARAK YENİDEN YAPILANDIRILACAK

Öte yandan Çin medyasının bugün kayıtlara geçtiği son dakika gelişmesine göre, Çin hükümeti sorunlu gayrimenkul şirketi Evergrande’ı kamu kuruluşu olarak yeniden yapılandıracak.

Şirketin kontrolsüz iflası halinde Çin’in ekonomik büyümeye zarar verilebileceğinden endişe edilirken, atılan hamle ile birlikte bu durumun önüne geçilmeye çalışılacak.

IMF’DEN DE UYARI GELDİ

Ayrıca Evergrande krizine yönelik Uluslararası Para Fonu (IMF) cephesinden de bir açıklama geldi.

IMF Baş Ekonomisti Gita Gopinath yaptığı değerlendirmede, gayrimenkul sektörünün Çin ekonomisinin büyük bir parçası olduğunu ve Evergrande'ın temerrüde düşmesi halinde bunun Çin'in ekonomik aktivitesine ve finansal istikrarına etkileri olacağını vurguladı.

Öte yandan Prof. Dr. Sefer Şener, Evergrande’da yaşanan borç krizi ve bunun piyasalara etkisini Uzmanpara’ya değerlendirdi:

“Öncelikle bunun küresel çapta etkili olup olmadığına ilişkin tıpkı Lehman Borthers’daki yani ABD’deki mortgage sisteminde olduğu gibi burada alınan senetlerin ikincil, üçüncül ve hatta onuncul piyasalarda ne kadar yaygın olduğuna bakmak lazım.

‘KÜRESEL PİYASALARI ETKİLEYECEK BİR OLAYDIR’

Gördüğümüz kadarıyla 300 milyar dolarlık büyük bir boyut taşıdığı için ve temerrüde düşme ihtimali yüksek olduğu için bu durum kesinlikle küresel piyasaları etkileyecek bir olaydır.

Zaten gördüğümüz kadarıyla küresel piyasalarda da bu durumun fiyatlaması yapılmaya başlanmıştır. Ancak şimdilik sınırlı gibi gözükmesine rağmen bu Evergrande olayı Çin’deki başka firmalara da yansıma olasılığı diğer taraftan tıpkı Lehman Borthers da olduğu gibi küresel çapta dünyaya yayılma olasılığını artırmaktadır.

Dolayısıyla küresel piyasalar şimdilik sınırlı ölçüde bu durumu fiyatlasa da hem kıymetli madenlerde küçük çaplı da olsa bir artış, hem dolar endeksinde yükseliş, aynı zamanda ABD tahvil faizlerinde sınırlı da olsa gelişen fiyatlama ile bu durum kendini göstermeye başladı.

Kripto varlıklarda yüzde 10-15’lere varan ciddi düşüşler fiyatlanmaktadır. İlerleyen haftalarda bu işin boyutu artmaya devam ederse küresel çapta daha ciddi etkilerini görmek mümkün olacaktır.

Aynı zamanda bu Çin gibi gelişen piyasalara dönük alımları da etkileyecek düzeydedir. Küresel çapta borsaları da etkileyecek bir olaydır.

‘NİSPİ OLARAK SINIRLI KALMAKTADIR’

Fakat hacim açısında bakıldığında 2008’deki mortgage krizinde 12 trilyon doları aşan bir büyüklükten bahsedilirken, Evergrande’daki bu oran nispi olarak daha sınırlı kalmaktadır.

Ayrıca mortgage krizi; daha çok üçüncü, dördüncü, beşinci piyasalarda İngiltere, Almanya, İrlanda ve Finlandiya gibi ülkelerde daha çok rağbet görmesinden dolayı Avrupa’yı da daha çok etkileyen bir kriz olmuştu.

Bu krizin küresel çapta etkilerini değerlendirmek için Çin’deki yapının da hangi piyasalara sirayet ettiğini de iyi analiz etmek gerekir.

‘İLK ETAPTA GELİŞEN PİYASALARI ETKİLEYECEK’

Bu olay şimdiden küresel çapta piyasaları etkilemiş bir olaydır. Önümüzdeki dönemde de bu yaygınlaşırsa daha büyük etkilerinin görüleceği açıktır. Bu krizin etkileri ilk etapta gelişen piyasalar üzerinde olacaktır. Özellikle gelişen piyasalardaki konut sektörü, borsalar ve emtia fiyatlarına dönük bir etkisi görülebilir.”

bu haberleri kaçırma

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler