Eğitim de tıpkı insan gibi yaşayan bir varlıktır.
Yaşanılan çağa ve beklentilere göre değişir. Değişmek de zorunda.
Bugünkü yaşam ve insanlar nasıl ki bin yıl öncekilerden çok farklı ise alınan eğitim, meslekler, yaşam standardı ve en önemlisi de olaylara bakış açısı da dünden çok farklı. Dünyadaki gelişmeleri, içinde bulan çağı, koşulları ve geleceği doğru okuyup eğitim sistemlerine ona göre yön verenler hep ayakta kalmış, diğerleri ise yok olup gitmişlerdir!..
Şimdi gelin bu çerçevede ve günümüz koşullarında eğitimdeki doğru ve yanlışları hep birlikte sorgulayalım. Buna yaparken de kendi doğrularımızı değil aklı, bilimi, pedagojik birikimleri, deneyimleri ve insani değerleri esas alalım. Yoksa yanlış terazi ile doğru ölçümler yapamayız!..
Hangisi doğru?
Doğru her yerde doğru, yanlış da her yerde yanlıştır. Tıpkı zorunlu temel eğitim kapsamındaki öğrenciler gibi.
Eğer bir yerde doğru olan diğer yerde yanlışsa ya da bir yerde yanlış olan bir başka yerde doğruysa asıl sorun yaşanan eğitimde değil eğitime bakış açısındadır!
İşte bu noktada ele alınması gereken ortak akıl bilim olmalıdır. Mühendislik hesaplarında nasıl ki matematik olmazsa olmazların en başında geliyorsa, eğitimdeki referansımız da hiç tartışmasız akıl, bilim ve özellikle de pedagoji olmalıdır.
Konu ne kadar karmaşık olduğuna gelin önce örneklendirerek hep birlikte bir göz atalım:
■ Okul öncesi zorunlu olmalı mı, olmamalı mı? Olmalıysa neden değil?
■ Ödev verilmeli mi verilmemeli mi?
■ Eğitim ideolojik mi olmalı, pedagojik mi? Pedagojik olmalıysa neden her ülkede, her iktidar dönemlerinde farklı?
■ Eğitimde fırsat eşitliği var mı yok mu? Yoksa neden başta anayasalar olmak üzere tüm yasalarda var gibi gösteriliyor?
■ Eğitim sadece zenginler ve akıllılar için mi yoksa herkes için mi? Herkes içinse neden herkes eşit koşullarda yarışmıyor?
■ Sadece eğitim fakültesi mezunları mı öğretmen olmalı ya üniversite mezunu herkes olabilir mi? Madem ki öğretmenlik çok önemli bir uzmanlık mesleği ise ücretli öğretmenlik ve öğretmen akademileri niye böyle?
■ Çok tatil mi yeterince tatil mi? Ara tatiller yokken eğitimin kalitesi daha kötü, öğrenciler çok daha başarısızdı da şimdi tam tersi bir durum mu söz konusu?
■ Okula başlayan herkes üniversite mezunu olmalı mı, olmasa da olur mu? Dünyanın hiçbir yerinde böylesi bir uygulama söz konusu değilse bizde okula başlayan her öğrenci üniversiteye yönlendiriliyor?
■ Okulların nitelikli, niteliksiz diye ayrıştırılmalı mı? Değilse neden böylesi uygulamalar söz konusu?
■ Bazı meslekler önemli, bazıları önemsiz mi? Mesleklerin en önemsizi bile an gelir en hayati konumda olabilir!
■ Meslek liseleri kalifiye meslek erbabı mı yetiştirmeli yoksa üniversiteye öğrenci mi hazırlamalı? Meslek adamı yetiştirmek için kuruldularsa birinci öncelikleri neden o zaman üniversite?
■ İyi öğrenciler ve ve Anadolu liselerine başarısız ve sorunlu olanlar meslek liselerine mi yönlendirilmeli? Neden bu yönde bir uygulama söz konusu?
■ Gençlerin geleceğine akademik başarıları ve mahalle baskısı mı yön vermeli yoksa ilgi, yetenek, beceri, istek ve hayalleri mi? Meslek sahiplerinin işlerinin sevmemelerinin nedeni bu olabilir mi?
■ Diploma eğer hâlâ her kapıyı açan bir anahtarsa neden artık bir işe yaramıyor? Neden diploma odaklı eğitimde ısrar ediliyor?
■ Staj kalifiye iş gücü için elzem ise neden yeterince ciddiye alınmıyor, öğrenciler külfet olarak görülüyor, kapılar yüzlerine kapanıyor?
■ İnsan gücü planlaması, istihdam odaklı eğitim önemli ise neden ciddiye alınmıyor? Mezunlar neden işsiz kalıyor?
■ Eğitim çocuklarımıza bırakacağımız en iyi miras ise neden onları eğitime küstürdük. Üniversiteye başvuran sayısı 2 yılda bir milyon azaldı?
■ Düşünen, soran, sorgulan nesiller istiyorsak neden tam tersini yapıyoruz. Özgürlüğün sınırları nerede başlıyor nerede bitiyor?
Özetin özeti: Eğitim deyip geçmeyin! Demokrasiden refaha, hukuktan ekonomiye, liyakatten saygıya, bugünden yarına hayat standardımızı o şekillendiriyor. Ne ekiliyorsa o biçiliyor!
