Atatürk'ün Türk havacılarına verdiği diplomatik görev

CELÂL ÖÇAL / turkdunyasihaklari@yahoo.com

(Dünden devam)

Bir taraftan tayyarelerin hazırlığı devam ederken diğer taraftan Yunanlıların Atina telsizi ile irtibata geçilmiş ve bu suretle hareketten bir gün evvelinden itibaren Cenubi Yunanistan’ın hava raporları alınması temin edilmişti.Bundan başka seyahatin ilk merhalesi olan, rotanın ortasında bulunmak ve hareket günü sabahı bulunduğu mıntıkanın hava vaziyetini telsizle İzmir’e bildirmek üzre bir gemimiz bir rasat memur ile birlikte (Nikarya ve Mikonos) Adaları arasına gönderilmişti.

Seyahat esnasında her an tayyarelerin bulundukları yerlerin filodaki tayyare telsiz ve telsiz telefonlarıyla İzmir’e bildirilmesi de nazara     alınmış idi.

Seyahatin sureti ceryanı:

Filo bütün hazırlığını 19 Mart 1934’de bitirmişti.19 Mart günü Yunanistan’ın garbından İzmir istikametinde bir depresyon geldi.

Bu depresyon 19 Mart günü Atina’da ve aynı gün akşam üzeri de İzmir’de beş saat devam eden bora ile karışık şiddetli bir yağmur sağanağı şeklinde geçti.

20 Mart raporları daha müsait bir şekil göstermiş ve hava açılmıştı.

Kalkış

21 Mart sabahı İzmir’de hava tamamen açıktı.Meydan bir gün evvel şiddetli yağmurdan ıslak olmasına rağmen uçuşa mani bir şekilde değildi.Bu sabah Atina’dan ve hattıseyir üzerindeki gemimizden telsizle alınan rasat raporları da yol üzerinde havanın tamamen açık olduğunu gösteriyordu.

Sabahleyin tayyareler harekete hazırlanmış ve uğurlamaya gelen Tayyare Cemiyeti azaları ve tayyareci arkadaşlarla mürettebat neşeli ,neşeli görüşüyorlardı.Bu sırada filo kumandanı son hava raporunu da aldı ve filoya hareket emrini verdi.Birkaç dakika sonra tayyareler tamamen ve hedeflerine müteveccih olarak yerden kesilmişlerdi.Atina yolunu alan tayyarelerimiz kara sularımıza kadar diğer kara ve deniz tayyarelerimiz tarafından havadan teşyi edildi.

1'inci merhale (İzmir-Atina)

Bu merhalede hava çok müsait bir hava içinde geçti. Bütün seyir esnasında yalnız cenupta ufak tefek bulut parçalarından başka hiçbir şeye tesadüf edilmedi. Hava,rakiplerine tayyarede olduklarını unutturacak kadar sakindi.Tayyareci gözü ile bakılacak olursa bu sükûnet bir parçada sıkıcı oldu. Tayyarelerimiz Atina’ya kadar krokide yazılı rotayı takip ettiler.

Bütün seyir esnasında filonun yüksekliği 1000-1200 metre idi. Filo, rotası üzerinden aşagıda yazılı şartlar dahilinde seyrini yaptı.

İzmir-Doğanbey burnu-Nikarya ve Mikanos ortası-Yunan sahili-Tatoi meydanına iniş.

Şunu da kaydedelim ki seyir esnasında tayyarelerden evvelce kararlaştırılan üç noktadan telsiz telgraf ve iki noktadan da telefonla tayyarelerin bulunduğu mevki bildirilmiş ve İzmir tayyare istasyonu tarafından muvaffakiyetle dinlenerek her an tayyarelerin yeri tespit edilmişti.

Yunan sahiline girildikten itibaren Tatoi meydanına kadar filo oldukça şiddetli sağanaklarla karşılaştı.O gün hazırlanan ve üzerinde Türk ve Yunan bayrakları taşıyan paraşütlerden ikisi Atina üzerinde atıldı ve şehrin içine düştü.

Atina Elçimizin 13.4.1934 tarihli raporunda seyahat hakkında bilgi verilmiştir.

Hariciye Vekaleti Celilesine 25 Mart sabahı tayyarelerimiz bayrama iştirak etmişlerdir.Tayyarelerimiz ilk önce Atina havasında uçmuşlar ve meydanda toplanmış halkın üzerine Türk-Yunan bayrak ve renkleriyle tezyin edilmiş ve “MEMLEKETİNİZİ ZİYARETE VE MİLLİ BAYRAMINIZA İŞTİRAKE GÖNDERİLEN TÜRK TAYYARECİLERİN YÜREKLERİ MUHABBETLE DOLUDUR” ibaresini havi binlerce kartlar ve müteaddid paraşütlü Türk-Yunan bayrakları atmışlardır.

Bilahare Yunan tayyaresi de Ellas ve Türkiye kelimelerinin ilk harfleri olan E ve T harflerini tersim eder şekilde iki defa dolaşmışlardır.

DEVAMI YARIN