İçte de, dışta da Turquality

İçte de, dışta da Turquality


Türk malı imajı - 4


       Türk malı imajıyla ilgili yazılara kaldığım yerden devam etmeden önce, yanlış anlamalara meydan vermemek için bir noktaya açıklık getirmem gerekiyor.
       Türk malı kullanımıyla ilgili kampanyayı başlatan ben değilim, Sanayi Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu'dur. Dolayısıyla 3 gün ardarda yazdığım yazılar üzerine bana gönderdiğiniz destek ve kutlama mesajlarının adresi de Tanrıkulu'dur.
       Sanayi Bakanlığı bu kampanyayı İSO, ASO ve EBSO gibi büyük illerdeki sanayi odalarıyla birlikte yürütmektedir. Amaç körü körüne Türk malını övmek değil, kalitesi ithal malla aynı olması koşuluyla Türk malını Türk tüketicisi tarafından tercih edilir hale getirmektir. Benim yaptığım ise, bu toplantılardan İstanbul'dakine baştan sona katılmış bir gazeteci olarak bende kalan izlenimleri Milliyet okurlarıyla paylaşmaktan ibarettir.
       İlk yazımda da belirttiğim gibi Türk malı imajını yükseltme çalışmalarının dış ülkelere yönelik bölümü için de Dış Ticaret Müsteşarı Kürşat Tüzmen bizzat çaba harcamaktadır. Zaten ülke sınırlarının kalkmakta olduğu küreselleşen dünyamızda iç pazar - dış pazar kavramları da içiçe geçmekte, dış piyasalarda tutunamayan bir malın iç pazarda alıcı bulmasını kimse beklememektedir. Dolayısıyla bu tür bir kampanyanın hem içte, hem de dışta 2 koldan aynı anda yürütülmesi çok isabetli olmaktadır.
       Tanrıkulu şu tespiti yaparak yola çıkıyor: "Türk malları, bir dünya markası olamadıkları içindir ki, ülkemiz pazarında da birçok kez yabancı markalar karşısında direnememekte, orta ve üst gelir gruplarının tercih sıralamasında sonlarda yer almaktadır. Biz kendi malımızın reklamını yapamıyor ve tüketicimizi de ikna edemiyoruz."
       Dış Ticaret Müsteşarı Tüzmen ise Türk markalarının yurtdışında güvenilirlik kazanması için ilk adımı atmış. Hatta Türk ile kalite kelimesini birleştiren TURQUALITY kelimesini bizzat kendisi yaratmış. Bir de mavi boncuklu logo yaptırmış. Dış Ticaret Müsteşarlığı olarak patentini de almışlar. Şimdi objektif normlar belirleyecekler ve bu normlara uyan kaliteli Türk ihraç ürünlerinin Turquality etiketini taşımasına izin vereceklermiş. Böylelikle Türk resmli makamlarından kalitelidir onayı almış ihraç ürünleri, dış piyasalarda diğer Türk mallarından ayırt edilebilecekmiş.

Yerli malı neye denir?

       Ekonomide sınırların kalktığı, rekabetin dünya ölçeğinde geçerli olduğu günümüzde sizlerden yerli malının tarifini yapmanızı istesem, bana ne yanıt verirsiniz?
       Hak - İş Başkanı Sami Uslu Türk malı nedir? sorusuna 3 soruyla yanıt arıyor:
       * Türkiye'de üretilen mi?
       * Türk işçisinin ürettiği mi?
       * Sermayesi Türk olan mı?
       Örneğin sermayesinin yüzde 75'i Japonlara ait olan Adapazarı'ndaki fabrikada üretilen Toyota'lara Türk malı diyebilir miyiz?
       * Ya da Türkiye'de Türk sermayesiyle kurulu, ancak sayıları resmi kayıtlara göre 650 bin, gayri resmi kayıtlara göre 1 milyon olan kaçak yabancı işçileri (ucuz diye) istihdam eden firmaların ürettikleri ürün Türk malı mıdır?
       Sanayi Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu ise yerli malına şu tanımı getiriyor: "Biz göreve geldiğimizde yerli muhteva oranı yüzde 30 olan bir mal, Türk malı sayılıyordu. Biz bu oranı önce yüzde 40'a yükselttik. Son alarak da yüzde 50 olarak tespit ettik. Bundan böyle bir mamulün yerli malı sayılması için, işçilikten hammaddeye yerli girdi oranının yüzde 50'den az olmaması gerekiyor."
       Dünya gazetesindeki köşesinde dün bu konuya giren değerli dostum Tevfik Güngör ise Türk malına yeni bir tanım getirme gereğinden söz ediyor ve "Madem ki bir malın değerini belirleyen katma değerdir, o halde bir malın milliyetini de katma değer belirleyebilir" görüşüne yer verdikten sonra yazısını şöyle sürdürüyor:
       "Bilindiği gibi katma değer, bir mal ve hizmetin her aşamasında o mala yapılan eklemedir. Bir malın çıktı değeri ile girdi değeri arasındaki farktır. Üretilen her mal ve hizmete, üretimin her aşamasında eklenen 4 üretim faktörü kira, ücret, faiz ve kar payıdır. Eğer bir mal veya hizmetin nihai katma değerinin yüzde 50'si Türkiye'de eklenmişse, o mal Türk malıdır."
       Türk malı tarifine bir de sanayici görüşü eklemek istiyorum. İstanbul Sanayi Odası adına Türk malı projesini yürüten İSO Meclis üyesi ve oto yan sanayicisi Pimsa'nın sahibi Ömer İ. Bilgin'in yerli malı tarifi ise şöyle:
       "Yerli malı, Türk işçisinin Türkiye'de ürettiği maldır. Efendim bunun içinde ithal katkı var veya bu marka yerli isim değil gibi fikirlere kapılmamamız gerekir. Yani Çerkezköy'de üretilen Bosch buzdolabı da yerlidir. Tofaş'ta üretilen Palio otomobil de yerlidir. Tabii ki bu ürünlerde yerli katkı oranının en az yüzde 50'yi bulması için sanayici ve devlet elinden geleni yapacaktır. Ancak bu yerli katkı, tüketicinin ayırt edebileceği bir husus değildir."

     DEVAMI VAR

Yazara E-Posta: mtamer@milliyet.com.tr