Trafikte ölenler, geçen bayramdan % 20 az

Trafikte ölenler, geçen bayramdan % 20 az


2 bayram da 9 gündü. Şeker Bayramı'nda 239 kişi ölmüştü. Havanın yağışlı, zeminin kaygan olmasına rağmen bu bayramda ölü sayısı 49 kişi azaldı. Ölen 190 kişinin 95'i, yani yarısı, tek başına bir duvara bindiren sürücüler ya da sürücünün ezdiği yayalar. Ölümlü otobüs kazalarında ise ciddi azalma var

Bu bayram, Trafikte Ortak Akıl Platformu olarak bizim ilk sınavımızdı.
Ülkemizde her yıl terörden daha fazla can alan bu kangren olmuş soruna 60 kişi aylarca kafa yorduktan sonra Bayram öncesinde ortaya çıktık ve yazılı ve sözlü medyanın, özellikle de bayramda uzun yola çıkanların biricik yol arkadaşı radyoların desteğini istedik. Bu konudaki çabalarımızın ve medyadan gördüğünüz desteğin ayrıntılarını yandaki sütunlarda bulabilirsiniz.
Gazete ve TV haberlerinin, rayting rekorları kıran Çarkıfelek'in, 20 ulusal ve 33 yerel radyodan sık sık yapılacak anonsların ne ölçüde etkili olacağını ise nefesimizi tutarak bekledik.
Ve önceki sabah Emniyet Genel Müdür Yardımcısı ve Trafik Hizmetleri Başkanı Dr. Şevket Ayaz'dan 9 günlük Kurban Bayramı tatilindeki ölümlü trafik kazalarının bilançosunu aldık: 190 ölü.
Diyeceksiniz ki 190 ölü az mı? Tabii ki değil, korkunç bir rakam. Ama 2 ay önce Ramazan Bayramı'nda trafikte 239 kişinin can verdiğini anımsayacak olursanız % 20 gibi çok ciddi bir düşüş sayılır. Üstelik bu bayramda hava yağmurlu, dolayısıyla zemin kaygan olduğu halde...
1 yıl öncesiyle, yani geçen yıl 216 kişinin öldüğü 9 günlük Kurban Bayramı tatiliyle karşılaştırdığımızda da ölü sayısında 26 gibi azınsanmayacak bir düşüş gözlüyoruz.
1998 Kurban Bayramı'ndaki 216 ölü, tüm zamanların rekoruydu. 1999 Ramazan Bayramı'nda 239 ölüyle, trafiğe verdiğimiz kurbanlar konusunda yeni bir rekora imza atmıştık. Bu bayram öncesinde ve bayram süresince medyada bu kadar dikkat çekilmeseydi, acaba bir yeni rekor daha söz konusu olabilir miydi?
Son 2 bayramı karşılaştırdığımızda ölümlü trafik kazalarında sayıca da düşüş olduğunu görüyoruz. Ramazan Bayramı'nda 153 olan ölümlü kaza sayısı, bu bayram 134'e gerilemiş.
Tabii asıl karşılaştırmamız gereken gün başına düşen ölü sayısı ki, bu bayramda öncekilere göre ciddi bir gerilemenin olduğunu yandaki tablodan görebilirsiniz. Tatilin 9 güne uzatılmadığı bayramlarda ise insanlar daha az seyahate çıktıkları için, toplam ölü sayısının yanı sıra gün başına düşen ölü sayısı da doğal olarak daha düşük kalıyor.

Otobüs kazalarında ciddi azalma var

Emniyet Genel Müdürlüğü'nden aldığımız verilerde, ölümlü otobüs kazalarında da ciddi bir gerileme dikkati çekiyor. Ramazan Bayramı'nda 43 kişi otobüs kazasında yaşamlarını yitirmişken, bu bayram ölü sayısı 9'a düşmüş. Kaza sayısı da geçen bayramda 17 iken, bu bayram boyunca sadece 6 otobüs kazası olmuş. Dahası bu 6 kazadan sadece 2'sinde otobüs şoförü suçlu bulunmuş. Diğer dördünde kamyon gibi karşıdaki araç kusurlu çıkmış. Belki de bayram boyunca televizyonların haber bültenlerinde sık sık gösterilen otogar çıkışlarındakı sıkı denetimler ve yolcuların şoförleri denetlemesine ilişkin görüntüler etkili olmuştur. Gelecek bayramlarda toplu taşımacılıktaki kaza sayısı, umarız daha da azalır.
Bu bayramda ölümlü kazaların yoğunlaştığı bölgeler Kars, Denizli, Çorum ve Urfa. En fazla ölümlü şehiriçi kaza ise tahmin edebileceğiniz gibi İstanbul'da meydana gelmiş.

Ölenlerin yarısı tek araçlı kazada

Şevket Ayaz'ın verdiği bilgiye göre bu bayramın karakteristiklerinden biri de tek araçlı kazaların çokluğu. Bu şekilde yapılmış 81 kaza var ve 95 kişi ölmüş. Yani ya sürücü duvara, ağaca ya da bariyerlere çarpma sonucu yaşamını yitirmiş ya da yayaya çarparak ölümüne neden olmuş. Tek araçlı kazalarda ölen 95 kişiden 43'ü yayalar. 2 araçlı kazalarda ölenlerin sayısı 77. Zincirleme kazalarda ise 18 kişi ölmüş. Kaza nedenleri arasında ise aşırı hız ve dikkatsizlik başı çekiyor. Alkollü araç kullanımı fazla değil.
Şevket Ayaz'dan aldığımız bilgilere göre 9 günlük bayram süresince video kameları sivil ekipler 59 ilde 8 bin 765 sürücüye ceza yazmış. Resmi ekiplerin ceza yazdığı sürücü sayısı ise 72 bin 582. Başta bizzat Ayaz olmak üzere trafik ekiplerinin yaptığı sıkı denetimin de mutlaka caydırıcı rolü olmuştur.

Herkes canı gönülden destek verdi

Yukarıdaki yazımda da ifade ettiğim gibi Kurban Bayramı, yeni kurulan Trafikte Ortak Akıl Platformu TRAP için ilk sınavdı. Grubumuzun en aktif ve yaratıcı üyelerinden bankacı Burhan Karaçam'ın deyişiyle amacımız, her kesime "vatandaşı uyarın, bir can da siz kurtarın" mesajını vermeliydik.
Başlangıçtan beri en aktif üyelerimizden ve sponsorlarımızdan olan Halk Sigorta'nın Genel Müdürü Erhan Dumanlı, bayram öncesinde gazete ve televizyonların üst yönetimlerini ziyaret ederek destek isteme fikrini ortaya attı ve uygulanmasında etkin rol oynadı.
Yine aktif üyelerimizden Birleşik Reklamcılar'ın sahibi İzmir Tolga'nın aklına, reklam ajanslarından bayramda vatandaşı uyarıcı sloganlar üretmelerini istemek geldi. Yaptığı öneriye, belli başlı tüm reklam ajansları derhal olumlu yanıt verdi ve 2 - 3 gün içinde yüzlerce çarpıcı slogan üretilerek önümüze kondu.
Böylelikle bayramdan bu yana Milliyet, Hürriyet, Sabah ve Radikal gazetelerinde sık sık gördüğünüz TRAP reklamlarındaki "Trafikte kurallara uyarsan ölür müsün?" ve "Bayramda trafiğe kurban vermeyelim" sloganları ortaya çıkıverdi. Gazetelerdeki reklamların ücretsiz yayınlandığını söylememe gerek yok herhalde.
9 günlük tatilde yollara düşecek olanları en fazla etkileyecek olan kuşkusuz radyolardı. Power FM'den Radyo D'ye, Açık Radyo'dan Süper FM'e en etkin 20 ulusal radyo ile 33 yerel radyoda bu anonslar ve benzeri uyarılar bayram boyunca yapıldı. ATV Genel Yönetmeni Ali Kırca, Kosovalı yoğun gündemi arasında bu radyo anonslarını seslendirmeyi kabul etti.
Mehmet Ali Erbil, bayram öncesinde tüm hafta boyunca Çarkıfelek gibi reytingi çok yüksek bir programda sürekli trafik soruları sorarak, yola çıkacak vatandaşları uyardı. Programın koornidatörü İbrahim Şaşmaz ile Kırca'nın asistanı Müge hanım bize çok yardımcı oldular.
Çarkıfelek aracılığıyla Türk halkına 2 günde tüm trafik kurallarını ezberletme önerisi Trafik Hizmetleri Başkanı Şevket Ayaz'a aitti. Bayram süresince tüm teşkilatı teyakkuz durumuna sokan Ayaz, trafiğin etkin denetlenmesini sağladı.
Stil Matbaası, Ayaz'ın ekibinin dağıttığı 100 bin adet TRAP kartını bedava bastı.
Bayram öncesinde Kanal D, Trafikte Ortak Akıl Platformu (TRAP) kurucularından Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı'yı ve trafiğe türkü besteleyen Erol Evgin'i ana haber bülteninde konuk etti. Kandemir Konduk, ATV'nin sevilen dizisi Mahallenin Muhtarları'nın bayramda yayınlanan bölümlerinde trafik konusunu işledi. Lafın kısası kimden destek istesek, can - ı gönülden koştu, dört elle sarıldı.
Gazetelerin köşe yazarları da seçimler ve Kosova ile yüklenmiş olan gündeme rağmen sık sık trafiğe dikkat çeken yazılar yazdılar. Sabah'ta Rauf Tamer ve Can Dündar, Hürriyet'te Ege Cansen ve Ayşen Gür, Milliyet'te Derya Sazak, Star'da Okay Gönensin, Radikal'de Selim Türsen ve Dünya Gazetesi'nin sahibi Nezih Demirkent, köşe yazılarında trafik için uyarıda bulunan meşlekdaşlarım arasında ilk aklıma geliverenler...
Ancak gazete olarak bu konuda Posta'dan mutlaka ayrıca söz etmemiz gerek. Posta gazetesi bayram boyunca kimi zaman birinci sayfa manşetini, kimi zaman da üçüncü sayfa manşetini trafiğe ayırdı. Üstelik de "yollar kan gölüne" döndü, ya da "trafik canavarı 10 can aldı" türünden yıllardır sakız olmuş ve eğitici hiçbir yanı olmayan başlıklarla değil gayet bilinçli, yerinde ve zamanında mesajlar vererek yaptı bu işi.
Trafik polisinin bayram uygulamalarını, Yargıtay'ın alköllü araç kullananlar için emsal niteliği taşıyan hapis kararını, bayram trafiğine çıkmak üzereyken Gebze'de alkollü yakalanan otobüs şoförünü Posta'dan öğrendik.




Yazara E-Posta: mtamer@milliyet.com.tr