IŞİD’le mücadele ortak çıkarımız

IŞİD’le mücadele eden Irak ordusu ve peşmergeye gönderilen silahların istenmeyen ellere geçmesinin istedikleri son şey olduğunun altını çizen Chollet, “NATO toplantısında görüştüğümüz, bütün ülkelerin, IŞİD problemiyle uğraşmak ve Ortadoğu’nun geçiş süreciyle ilgili çıkarı var” dedi...

IŞİD’le mücadele ortak çıkarımız

Chollet, ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’ın Ankara temaslarını Milliyet’e değerlendirdi.

Dünya, ABD Başkanı Barack Obama’nın IŞİD planına odaklanırken, Amerikan yönetiminin örgüte karşı oluşan çekirdek koalisyonda aktif rol almasını talep ettiği Türkiye’de art arda sıcak değerlendirmeler yapılıyor. Özellikle Irak merkezi hükümetine ve IŞİD’e karşı savaşan peşmerge başta olmak üzere gruplara silah verme planına, “Silahlar yanlış ellere geçebilir” uyarısında bulunarak mesafeli duran Türkiye’ye, planın sahibi ABD’den “Kaygıları paylaşıyoruz ve yakından izliyoruz” mesajı geldi. Uluslararası Güvenlik İşlerinden Sorumlu ABD Savunma Bakan Yardımcısı Derk Chollet, “Her zaman silahların son durağı konusunda endişe ediyoruz. Dolayısıyla bu mesele dikkatli kontrol ettiğimiz, yakından gözlediğimiz bir mesele. Çünkü istediğimiz son şey kesinlikle sağladığımız silahların yanlış ellere geçmesidir” dedi.
ABD’nin IŞİD’e karşı alacağı tedbirler konusunda bölge ülkelerinden farklı açıklamalar ve tutumlar gelirken, 49 vatandaşı rehin durumda olan, IŞİD’in etki alanına coğrafi olarak en yakında bulunan Türkiye için konu diğer ülkeye kıyasla çok daha hassas. Ankara’da Başbakan Ahmet Davutoğlu başkanlığında, geniş katılımlı bir güvenlik toplantısı gerçekleştirilerek konu enine boyuna masaya yatırıldı.
Bu sıcak ortamda başkente dikkat çeken ziyaretler de gerçekleşiyor. Bunlardan biri ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’dı. Hagel’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı NATO zirvesinin hemen ardından yaptığı ziyaret dikkatle izlendi.
Hagel’ın temaslarını, ABD yönetiminin IŞİD planını ve Türkiye’den beklentileri Uluslararası Güvenlik İşlerinden Sorumlu ABD Savunma Bakan Yardımcısı Chollet ile konuştuk. Chollet’in sorularımıza verdiği yanıtlar özetle şöyle:

- TÜRKİYE ABD’NİN ORTAĞIDIR: Bakan Hagel, Türkiye’ye gelmek istedi çünkü, Türkiye, ABD için vazgeçilmez bir müttefiktir. Dünyada karşı karşıya olduğumuz birçok sorunla ilgili, Irak’taki IŞİD’den tutun Ortadoğu’daki daha geniş sorunlara dek, Türkiye ABD’nin ortağıdır. Sayın Hagel ziyaretinden memnun kaldı. Çok iyi görüşmeler yaptık. Karşılaştığımız bazı kritik güvenlik konularında ilerleme kaydetme açısından iyi bir noktada olduğumuzu düşünüyorum.

- ÖZEL BİR LİSTEYLE GELMEDİK: Bu ziyarete özel bir istek listesiyle gelmedik. Erdoğan ve Obama Galler’de çok iyi bir görüşme gerçekleştirdi. Bakan Hagel da o toplantıya katıldı. Özel bir istekle gelmedik ama öncelikle Suriye ve Irak’a, daha geniş olarak bölgeye dair gördüklerimizle ilgili perspektiflerimizi paylaşmaya geldik. IŞİD’e karşı küresel çabalarımızı nasıl genişletebileceğimizi konuştuk. Kerry ve Türk Dışişleri Bakanı Cidde’de önemli bir toplantıya katılacaklar. Son birkaç haftada yapılanlar, güçlü bir uluslararası konsensüs sağlanması amacıyla son birkaç haftada devam eden çabalardır.

- KISA VADELİ ÇÖZÜM YOK: NATO zirvesinde yapılan toplantılar, Hagel’ın Türkiye’deki temasları, Türkiye’nin bölgedeki güvenlik konularında çok önemli bir ülke olduğunu ortaya koydu. Türkiye, Irak ve Suriye sınırında oturuyor. 1.3 milyon mülteci burada, bu ülkede. Tamamen anlıyoruz, IŞİD ile ilgili yaşananlar, Türkiye için çok önemli bir güvenlik sorunudur. Bu nedenle Türkiye’ye bir listeyle gelmedik, Türkiye’deki muhataplarımızla gerçekten birlikte çalışabileceğimiz yolları konuşmak için geldik. Birbirimize istekler iletmedik. Bu çok zor bir problem ve kısa vadeli bir çözümü yok. Başkan Obama bunun bir çok ülkenin kaynaklarıyla katkılarıyla, uzun vadeli çaba gerektireceğini defalarca söyledi. NATO toplantısında görüştüğümüz, Cidde’de görüşeceğimiz bütün ülkelerin, hepimizin IŞİD problemiyle uğraşmak ve Ortadoğu’nun geçiş süreciyle ilgili çıkarı var.

- PERSPEKTİFLERİMİZ ÖRTÜŞÜYOR: (Perspektiflerimiz örtüşüyor mu sorusu üzerine) Kesinlikle.(Yüzde yüz mü sorusu üzerine) Kimse bunu yüzde yüz olarak görmez ama ABD ve Türkiye bu bölgede çok fazla ortak tehdit görüyor. NATO zirvesindeki delegasyonumuz için, müttefiklerimizle bu konuda benzer bir durumda olmak etkileyiciydi.

- YABANCI SAVAŞÇILAR ORTAK SORUN: Yabancı savaşçılar meselesi tartışıldı. Çünkü Başkan Obama bu konuda BM Güvenlik Konseyi’nde zirve gerçekleştirecek. Tasarı görüşmelerimizde gündeme gelmedi, fakat biz yabancı savaşçılar konusunda çok yoğunlaştık. Biliyorum ki Türkiye’deki hükümet de birçok Avrupalı müttefik de bu konuya çok fazla yoğunlaşmış. Hagel geçen ay Avustralya’daydı, onlar da bu konuda çok hassas. Güvenlik Konseyi’nde konuşulacak şey de bölgede IŞİD’e karşı birlikte savaşmanın yolunu bulmak olacak.

- İNCİRLİK’E YANIT YOK: (Operasyonlarınızda İncirlik Üssü’nü kullanmak istiyor musunuz sorusu üzerine) Bakanlığımız operasyonları nereden yapacağı konusunda yorum yapmaz, ben de yapamam.

- BİZ IŞİD OTOBANI DEMEDİK: (ABD basınında Türkiye-Suriye sınırı için kullanılan ‘IŞİD otobanı’ tarifi) benim daha önce duyduğum bir tarif değil. Bizim kullandığımız bir ifade değil. IŞİD konusu Ankara’da çok tartıştığımız, ortaklarımızla birlikte nasıl bir işbirliği yapabileceğimizi konuştuğumuz bir konudur. Başkan Obama da bu konuda konuşacak. Kerry, Cidde’de
konuşacak.

- SINIR İÇİN YARDIMI KONUŞUYORUZ: (Türkiye’nin sınırlarının IŞİD tarafından kullanıldığını düşünüyor musunuz sorusu üzerine) Sınır güvenliği genel olarak, sadece Türkiye’de değil, bütün bölgede, Irak-Suriye, Irak-Ürdün, Mısır-Libya arasında yönetilmesi çok zor bir sorundur. Bu nedenle sınır güvenliğini artırmak için nasıl yardım edebileceğimizi konuşuyoruz. ABD ve Türkiye arasındaki tekil bir konu değil.

- REHİNELER İÇİN İŞBİRLİĞİ ÖNERDİK: ABD, Türkiye’nin rehine meselesiyle ilgili büyük bir sempati söz konusu. Rehinelerle ilgili durumun farkındayız. Durumun aciliyetini anladığımız bir konudur. Kendimiz de benzer bir sorun yaşadık ve ne yazık ki rehinelerden bazılarının IŞİD tarafından öldürüldüğünü basından gördük. Durumun aciliyetinin ve yarattığı tehlikenin farkındayız. İşbirliği önerdik, detaylarına giremem.

- SİLAHLARIN YANLIŞ ELLERE GEÇMESİ SON İSTEĞİMİZ: Bildiğiniz gibi, ABD ve birçok ülke, son birkaç haftada IŞİD ile mücadele eden Irak güvenlik güçleri ve peşmerge güçlerini IŞID tehdidine karşı mücadele ederken ihtiyaç duydukları silahlar ve diğer unsurlar konusunda desteklemek amacıyla çalışıyor. Bunu çabaları çok ciddiye alıyoruz ve her zaman silahların son durağı konusunda endişe ediyoruz. Dolayısıyla, bu mesele dikkatli kontrol ettiğimiz, yakından gözlediğimiz bir mesele. Çünkü İstediğimiz son şey kesinlikle sağladığımız silahların yanlış ellere geçmesidir.

- ÇİN FÜZESİ KAYGISI: Çin füzesi de görüşmelerde gündeme geldi. ABD ve diğer müttefikler kaygılarını dile getirdiler. ABD pozisyonunu çok açık bir şekilde ortaya koydu.