Mozaiğin peşinde: Kuzey Kıbrıs'tan çalındı Monaco'da bulundu

Tarihi eserlerin, kültür sanat birikiminin korunması bir mesele, çalınan eserin bulunması için araştırma yapmak ayrı bir mesele. Samanlıkta iğne arayan Hollandalı Arthur Brand, Kuzey Kıbrıs'tan 40 yıl önce çalınan bir mozaiği, Monaco'da buldu.

Mozaiğin peşinde: Kuzey Kıbrıs'tan çalındı Monaco'da bulundu

Kültürün hırsızlığı

Kültürün hırsızlığı

Tarihi ve kültürel birikim, yerinden kıpırdatmadan korunmayı bekler. Her eser, konulduğu ilk yerde güzeldir. Her eser, üretildiği coğrafyada kendini evinde hisseder ve doğru yerde olduğunu hissettirir. Bazen bir mozaik, bazen bir heykel ya da bir kalıntı; hiç fark etmez. Mühim olan, yüzlerce yıl önce üretilmiş, tarihi değeri olan eserleri maddi kaygılar nedeniyle istediğiniz yere götüremeyeceğiniz. Düpedüz suç bu. Ülkelerin, toplumların değerlerini ve varlıklarını iç edip götüremezsiniz.

Hareket edebilen her şey 'yürütülmeli' mi?

Hareket edebilen her şey 'yürütülmeli' mi?

Kucaklanabilen, sırtlanabilen, arabaya konulabilen, cebe sığan her şey yürütülüp kaçırılamaz. Öyle bir dünya yok. Sırf siz istiyorsunuz, iki kuruş paraya satıp köşeyi döneceksiniz diye tertemiz bir kültürel birikimi yok edemezsiniz. Toplumsal hafızayı, tarihi, kültürü, sırf taşınabiliyor diye yürütemezsiniz. Bulunsa da bulunmasa da yaptığınız şey yanlıştır.

İntihal ayıplanırken

İntihal ayıplanırken

Akademide, edebiyatta, sanatta çağdaş eserlerden ya da klasik eserlerden yapılan intihaller, başlı başına bir sorunken ve üretilen her şey fikir hırsızlığına karşı korunuyorken; tarihi eser çalıp çırpmak neyin nesi?

Kıbrıs'tan çalınan bir mozaik

Kıbrıs'tan çalınan bir mozaik

Kulağımıza çalınan son tarihi eser hırsızlığı da esasen eskiye dayanan ve sonunda çözümlenen bir vaka. Hollandalı Arthur Brand, Monaco'da bir İngiliz ailenin elinde 6. yüzyıldan kalma ve Kuzey Kıbrıs'a ait bir mozaik bulunduğunu ortaya çıkarmış. Eser, yaklaşık 1600 yıllık. Aziz Mark'ı tasvir ediyor ve 1970'lerde Karpaz Yarımadası'ndaki Panayia Kanakaria Kilisesi'nden çalınmış.


 

İşin ilginci, dedektif Brand'ın söylediklerine göre aile durumdan habersiz! "Aile, mozaiği yaklaşık 40 yıl önce 'iyi niyetle' satın almış. Moziğin, yağmalanmış olan Kanakaria Kilisesi'nden çalınmış olan paha bilçilemez bir tarihi eser olduğunu duyunca dehşete düştüler" diyor.

Bir kez daha başardı

Bir kez daha başardı

Brand, 2015 yılında Hitler'in odasının dışında duran iki at heykelini bularak adını duyurmuş ve o günden beri de sık sık bu gibi dedektiflik vakalarıyla gündeme gelmişti.

Nihayetinde Kuzey Kıbrıs'a ait olan bu eserin de Büyükelçiliğe teslim edilmesini sağladı.

Her zaman bu kadar şanslı olunmuyor

Her zaman bu kadar şanslı olunmuyor

Arthur Brand, yıllar süren çalışmasının, araştırmasının ve koşturmacasının ardından başarılı olup Kuzey Kıbrıs'a ait bir eseri geri kazandırmış olabilir. Fakat tarihi eser kaçırma konusu, dünyanın her yerinde büyük bir sorun ve evine kavuşamayan onlarca eser olduğunu da biliyoruz.

andac.uzel@demirorenmedya.com
twitter.com/andacuzel








 

Bu makaleye ifade bırak