Üfe Nedir? Üfe Nasıl Hesaplanır?
ÜFE, üretici fiyat endeksinin kısaltılmış ismidir. Üretici fiyat endeksi, ülke içinde üretilen mal ve hizmetlerin üretici fiyat hareketlerinde belirli zaman periyotlarında yaşanan değişimleri ifade eder. Temel ekonomik göstergeler arasında yer alan ÜFE, diğer fiyat endeksleri ile ülke içindeki fiyat değişimlerini gösterir. Üretici fiyat endeksi nedir? Nasıl hesaplanır? İşte, merak edilen tüm detaylar.

ÜFE endeksi, TÜİK tarafından hesaplanır ve yayımlanır. ÜFE, üretim maliyetlerindeki değişimi ölçer.
Üfe Nedir?
ÜFE, üretici fiyat endeksidir. Üretim maliyetlerindeki değişimi göstermeye yardımcı olur. ÜFE endeksindeki artış, üretim maliyetlerinde artışa neden olur. Aynı zamanda maliyet enflasyonuna yol açar. TEFE ve ÜFE olarak da bilinen fiyat endeksleri, 2014 yılından bugüne Yİ-ÜFE endeksi altında birleştirilmiştir.
TÜFE, pek çok ürün seçeneğinde en çok yapılan kişisel harcamalarda bulunulan gıda, alkollü ve alkolsüz içecekler, giyim, ayakkabı, tütün mamulleri, sağlık, ulaştırma, haberleşme, eğitim, kültür gibi hizmetlerin bu fiyat endeksinin hesaplanma oranları farklıdır. ÜFE artınca otomatik olarak TÜFE de artar. Bu nedenle ÜFE değeri daha önemli görüşür ve genellikle TÜFE hakkında bilgi verir. Bu nedenle ÜFE oldukça önemlidir.
Üfe Nasıl Hesaplanır?
ÜFE hesaplamasında dikkate alınan ürün çeşitliliği, kömür, doğalgaz, gıda ürünleri, içecekler, tekstil, giyim ürünleri, kimyasal ürünler, kağıt ve kağıt ürünleri, mobilya, ulaşım, mineraller gibi mal ve hizmetler hesaplamaya dahil edilir. TÜİK’in resmî internet sitesinde yer alan bilgiye göre, ÜFE endeksi, Yİ - ÜFE endeksi ile aynı şekilde Laspeyres fiyat endeksi formülü kullanılarak hesaplanır. Bu sayede pek çok ürünün ÜFE endeksi bulunmuş olur.
Yıllık ÜFE Oranı Nasıl Hesaplanır?
ÜFE’ye göre kira artışı hesaplanırken TÜİK verileri esas alınır. TÜİK, kendi web sayfasında her ayın ilk haftasından bir önceki ayda gerçekleştirilen aylık ve yıllık bazda ÜFE oranlarını içeren bir haber bülteni yayınlanıyor. Satılan bir ürünün toptan fiyatı 2020 yılında referans 100 lira ise, I =(100 x12 / 60x12)x 100 =166 Mayıs 2020 endeks değeri 166 olarak bulunur.
ÜFE oranı istatistiki indeks sayılar kullanılarak hesaplanır. Bunun için belli bir yıl seçilir ve bu yıl temel bazlı bir yıl seçilir. ÜFE, TÜFE için bir haber aracı görevi de görür. ÜFE’de yaşanan artışlar bir süre sonra TÜFE’ye de yansır. Bu bedenle ekonomistlerin ve siyasilerin en önem verdiği konu aslında ÜFE’dir. TÜFE, buna bağlı olarak değişen bir değeri işaret eder. Bu nedenle de piyasalar için çok önemlidir.