Yüksek tansiyon ve gençler

Yüksek tansiyon genellikle ilerlemiş yaşların sorunu olarak bilinse de, gençlerde de görülür. Bu gençler, doktorların önerilerine kulak vermeli ve bu durumu ciddiye almalı

Tansiyonu kısaca “kan basıncı” olarak tanımlayabiliriz. Damarlarımızda dolaşan kan, damar çeperine doğru bir basınç oluşturur. Bu basınç gün içerisinde yenilen yemekler, yapılan hareket, yaşadığınız stres, kullanılan ilaçlar gibi çok çeşitleri faktörler ile değişir.
Yüksek tansiyon, yani yükselmiş kan basıncı genellikle ilerlemiş yaşların sorunu olarak bilinse de, gençlerde de ve özellikle genç erkeklerde görülebilmektedir. Tansiyonu yüksek olan gençler doktorların önerilerine daha çok kulak vermeli ve bu durumu ciddiye almalılar, ama 30’lu yaşlarda kendini çok iyi hisseden birini tansiyon hastası olduğuna inandırmak gerçekten güç bir iş. Oysa genç yaştaki yüksek tansiyon, kilo verme ve yaşam tarzı değişikliğine çok iyi yanıt veriyor ve daha kolay tedavi ediliyor. 

Tansiyon yaşamı tehdit edebilir
Tedavisiz kalan yüksek tansiyon, dolaşım sistemine ve başka organlara zarar vererek, zamanla yaşamı tehdit eden durumlara sebep olabiliyor. Geçen gün İntermed’deki odamda Kardiyoloğumuz Dr. Cem Bostan ile çay içerken bu konuyu konuşuyorduk, Dr. Cem Bostan’ın önerileri var, aktarıyorum.
Tıbbi dilde tansiyon 100’ün türevleri şeklinde telaffuz edilirken halk arasında ise 10 türevleri ile söylenir. Örneğin tıbben 120/80 dediğimiz tansiyon, halk dilinde 12/8 diye geçer. Yüksek Tansiyonu Önleme, Değerlendirme, Saptama ve Tedavi Komitesi (JNC 7) kılavuzu hipertansiyonu aşağıdaki gibi sınıflıyor:

Normal:  120/80’den düşük
Prehipertansiyon: 120/80 ile 139/89 arası (hipertansiyon öncesi geçiş dönemi)
Evre 1 hipertansiyon : 140-160/ 90-99
Evre 2 hipertansiyon: 160/100 ve üstü



Yüksek tansiyon    ve gençlerSertleşme bozukluğu  
Yüksek tansiyon dendiğinde bununla birlikte sık görülen bir sorunun da erkeklerde sertleşme bozukluğu olduğunu belirtmek gerekir. Yapılan bir çalışma yüksek tansiyonlu erkeklerde sertleşme bozukluğunun 2.5 kat daha fazla olduğunu gösteriyor.
Prehipertansiyon (120-139 / 80-89) olan erkeklerde de sertleşme bozukluğu, tansiyonu normal olan kişilere nazaran   daha sık görülüyor. 

Sebebi zor bulunuyor
Yetişkinlerde çok az kişide yüksek tansiyonun sebebi bulunabiliyor. Bulunan sebeplerin başında bazı böbrek hastalıkları, hormonal hastalıklar, damar hastalıkları ve benzeri hastalıklar geliyor. Hastaların çoğunda ise hiçbir sebep bulunamıyor.
Bu, sebebi bilinmeyen yüksek tansiyona tıp dilinde “primer” ya da “esansiyel hipertansiyon” deniyor. Bir sebebe bağlı olsun olmasın, tansiyon çok önemli bir sağlık sorunu. Bu nedenle tansiyon mutlaka normal sınırlarda tutulmalıdır. Bazen sadece kilo vermek ve düzenli egzersiz yapmak bile tansiyonu normalde tutmaya yetebilir. Yüksek tansiyon ne kadar uzun süre tedavisiz kalırsa, komplikasyon ve ileride ciddi sağlık problemleri ile karşılaşma riski de o ölçüde artar. Bu da erken tanı ve tedavinin önemini daha da artırıyor, bu nedenle genç yaşlarda da arada tansiyon ölçtürmekte yarar var.

NELER YAPILABİLİR?
Kİlo verİlmesİ: Bel çevresinin kadınlarda 80 cm, erkeklerde 94 cm’nin altına çekilmesi. Kiloda yaklaşık her 10 kg’lık azalma, sistolik kan basıncının halk dili ile büyük tansiyonun 0.5-2 puanlık bir azalmasıyla sonuçlanabilir. Zengin potasyum içerikleri ile bol meyve, sebze ve tam tahılların büyük porsiyonlarda olduğu; süt ve süt ürünlerinin de az yağlı olanlarının tercih edildiği, doymuş (hayvansal) ve toplam yağ miktarı azaltılmış bir beslenme tarzı uygulayın. Böyle beslenmenin sistolik kan basıncını 0.8-1.4 puan düşürmesi beklenir.
Tuz alımının düşürülmesi: Kan basıncı yüksek kişilerin besinle tuz alımını 2,4 gram ya da günde 1 tatlı kaşığının altına düşürmesi gerekir. Böylece sistolik kan basıncında 0.2-0.8 puanlık azalma sağlanabilir.
Aerobİk egzersİz: Haftanın çoğu gününde en az 30 dakikalık hızlı yürüyüş gibi düzenli fiziksel aktivite sistolik kan basıncını 0.4-0.9 puan düşürecektir.
Alkol alımının azaltılması: Alkol, yüksek tansiyonda önemli bir faktördür. Alkol alan kişilerin, günlük alkol tüketiminin bir şişe bira, bir - iki kadeh şarapla sınırlanması sistolik kan basıncını 0.2-0.4 puan düşürebilir.

Gördüğünüz gibi bu küçük puanlar toplandıkça, tansiyonda önemli düşüş seviyelerine ulaşmak mümkün. Bugün artık yüksek tansiyonu kontrol altına alan birçok etkili ilaç var. İlaç ve yaşam tarzı değişimleriyle uzun dönemde tansiyonun kontrol edilmesinin önemi çok büyük. Aksi takdirde 30’lu yaşlarda kontrol altına alınmayan yüksek tansiyonlu bir kişinin ileriki yıllarda böbrek hastalığı, inme veya kalp krizine çok da uzak olmadığı söylenebilir.