3 ayı geçen ağrılar kalıcı hale gelebiliyor

DİDEM SEYMEN - Üç aydan uzun süren ağrıların artık yalnızca altta yatan hastalığın bir belirtisi olarak değerlendirilmediğini belirten ağrılar sinir sisteminde kalıcı değişikliklere yol açarak yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebiliyor. Medicana Sağlık Grubu Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ümit Zeydoğlu, “Beklenen iyileşme süresinin tamamlanmasına rağmen devam eden ağrılar sinir sisteminde kalıcı değişikliklere neden olabilir. Ağrı bu süreçten sonra koruyucu bir uyarı mekanizması olmaktan çıkarak kendi başına bir hastalığa dönüşebilir. Sinir sistemi adeta ağrıyı hafızasında tutmaya devam eder ve bu da ağrı hissinin sürmesine yol açar. Uykuyu bölen, günlük yaşam aktivitelerini kısıtlayan, iş performansını düşüren ve kişinin ruh sağlığını olumsuz etkileyen ağrıların mutlaka ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, kronik ağrının yaşam kalitesini sessizce düşüren önemli sağlık sorunlarından biri olduğuna dikkat çekti.

Ağrı pili uygun hastalarda değerlendiriliyor

Kronik ağrı tedavisinde her hastanın aynı yöntemle değerlendirilmediğini belirten Op. Dr. Ümit Zeydoğlu, “Ağrı pili uygulaması ilaç tedavisi, fizik tedavi, girişimsel enjeksiyonlar ve diğer konservatif tedavilere rağmen yeterli fayda sağlanamayan hastalarda gündeme gelir. Özellikle sinir hasarına bağlı gelişen nöropatik ağrılar, omurga ameliyatı sonrasında devam eden bel ve bacak ağrıları, diyabete bağlı polinöropati, zona sonrası gelişen sinir ağrıları, damar tıkanıklığına bağlı iskemik ağrılar, pelvik taban ağrıları, bazı kanser ağrıları ve ortopedik ameliyatlardan sonra kalıcı hale gelen ağrılar uygun hasta grubunda değerlendirilmektedir. Tedavi kararının ise yalnızca ağrının şiddetine göre değil, hastanın klinik özellikleri ve ayrıntılı multidisipliner değerlendirme sonucunda verilir” dedi.

Sinir sistemindeki ağrı iletimini düzenliyor

Ağrı pili tedavisinin temel amacının ağrının kaynağını ortadan kaldırmak değil, sinir sistemindeki ağrı iletimini düzenlemek olduğunu belirten Op. Dr. Ümit Zeydoğlu, omurilik çevresindeki epidural boşluğa yerleştirilen ince elektrotlar aracılığıyla kontrollü elektrik uyarıları gönderilir. Bu uyarılar ağrı sinyallerinin omurilikten beyne iletilme şeklini değiştirerek ağrının algılanmasını azaltabilmektedir. Günümüzde kullanılan yeni nesil sistemlerde hastanın herhangi bir uyarı hissetmediği yüksek frekanslı teknolojiler kullanılmaktadır. Tedaviler kişiye özel planlanıp ve cihaz ayarları hastanın ihtiyaçlarına göre yeniden düzenliyor” şeklinde konuştu.

Deneme süreci büyük önem taşıyor

Kalıcı ağrı pili uygulamasından önce mutlaka deneme süreci gerçekleştirildiğini belirten Op. Dr. Ümit Zeydoğlu, bu aşama tedavi başarısını öngörmek açısından büyük önem taşımaktadır. Yaklaşık bir hafta süren deneme döneminde ince elektrotlar yerleştirilerek, pil vücut dışında taşınan geçici bir sistem olarak kullanılmaktadır. Hasta bu süreçte günlük yaşamına devam ederek ağrısındaki değişimi gözlemlenir. Ağrıda anlamlı düzeyde azalma sağlanması durumunda kalıcı implantasyon planlanır,   yeterli fayda elde edilemeyen hastalarda ise kalıcı pil uygulamasına geçilmez“ dedi.

Tedavi sürecinin yalnızca cihazın yerleştirilmesiyle tamamlanmadığını belirten Op. Dr. Ümit Zeydoğlu, “uygulama sonrasında hastalara yapılan düzenli kontroller tedavinin önemli bir parçasıdır. Ağrıda belirgin azalma sağlanan birçok hastada günlük yaşam aktivitelerinin daha rahat yapılabildiği, hareket kabiliyetinin arttığı ve ağrı kesici ilaç kullanımının azaldığı görülebilmektedir. Zaman içerisinde hastanın ihtiyacına göre cihaz ayarları yeniden programlanmaktadır. Pil bataryası kullanım süresine bağlı olarak ilerleyen yıllarda değiştirilebilir ve düzenli takipler tedavinin uzun dönem başarısını desteklemektedir” şeklinde konuştu.

Doğru hasta seçimi önemli Ağrı pili uygulamasının kronik ağrı hastalarında tedavinin temel amacının ağrıyı tamamen ortadan kaldırmaktan ziyade ağrı şiddetini azaltarak hastaların yaşam kalitesini artırmak olduğunu belirten Op. Dr. Ümit Zeydoğlu,  “tedavi kararı ayrıntılı hasta değerlendirmesi ve deneme süreci sonrasında veriliyor. Hasta seçiminin doğru yapılması, gerçekçi beklentiler oluşturulması ve düzenli hekim takibi uzun dönem tedavi başarısını doğrudan etkileyen en önemli unsurlar arasında yer almaktadır” diyerek sözlerini tamamladı.

Yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlanabiliyor

Kronik ağrının yalnızca fiziksel bir yakınma olmadığını belirten Op. Dr. Ümit Zeydoğlu, uzun süre devam eden ağrılar uyku düzeninden sosyal yaşama, iş performansından psikolojik iyi oluş haline kadar birçok alanı olumsuz etkileyebilmektedir. Doğru hasta seçimiyle uygulanan ağrı pili tedavisi hareket kabiliyetini artırabilir, uyku kalitesini iyileştirebilir ve günlük yaşam aktivitelerine katılımı desteklemektedir. Bununla birlikte her hastada aynı düzeyde sonuç beklenmemektedir. Tedavi öncesinde yapılan ayrıntılı değerlendirme ile deneme sürecinin uzun dönem başarısının öngörülmesinde önemli rol oynar” diye konuştu.