Geri Dön
Pazar“Bu seyahatler lunapark atraksiyonu”

“Bu seyahatler lunapark atraksiyonu”

Virgin Galactic’in sahibi Richard Branson’ın uzaya giden ilk milyarder unvanını almasını sağlayan uzay seyahatinin ardından merak edilenleri NASA’da çalışan Dr. Umut Yıldız’a sorduk

“Bu seyahatler lunapark atraksiyonu”

Özlem Ülkü - Geçtiğimiz hafta Virgin Galactic’in sahibi Richard Branson, şirketinin tasarımı bir araç ile uzaya seyahat etti. İngiliz girişimci ve milyarder, annesinin adını taşıyan VMS Eve adlı uçakla mürettebatına dünyaya geri dönmeden önce birkaç dakika yer çekimsiz bir ortam sundu. Yaklaşık 90 dakika süren uçuş, ticari hizmetlerin de başlangıcı olarak kabul edildi. Öyle ki şimdiden Justin Bieber ve Leonardo DiCaprio da dahil olmak üzere 650 ünlü ve zengin kişinin kaydı alındı. Branson’ın rakibi Jeff Bezos’u yenmek için kendi uçuşunu son dakikada daha erkene alması ise uzay savaşlarının başladığının işareti olarak kabul edildi. Peki bu durum nereye gidecek? Uzay seyahatleri şimdilik belli bir kesime hitap etse de yakın zamanda daha da erişilebilir olacak mı? Merak ettiklerimizi NASA’da çalışan astrofizikçi Dr. Umut Yıldız’a sorduk.

Richard Branson’ın rakibi Jeff Bezos’un açıkladığı tarihten 9 gün önce uzay uçuşunu gerçekleştirmesi ne anlama geliyor? Bu yarış nereye doğru gidiyor?

Elon Musk, Jeff Bezos ve Richard Branson’ın uzaya insan taşıyan büyük şirketleri var. Bunlardan Bezos ve Branson hayallerine uzay ile başlamadılar ama sonrasında şirketleri uzaya insan taşıyabilir hale geldi. Elon Musk’ın durumu biraz daha farklı çünkü Musk, SpaceX’i kurduğunda milyarder değildi, sadece milyonerdi.

“Bu seyahatler lunapark atraksiyonu”

Üçünün de şirketleri uzaya insan taşıyabilme kapasitesine ulaşmış durumdalar. Ve hepsi de aslında 2000’lerin başında kuruldu ve bu zamana kadar hızla çalışıyorlar. 20 senelik emek var ve üçü de elbette aralarında uzaya ilk çıkan olmak isterdi. Elon Musk, zaten daha sonra çıkmak istediğini önceden belirtmişti. Bezos da haftalarca önceden tarihi açıklamıştı. Bir anda Branson 9 gün önce gideceğini duyurunca elbette Bezos yakası duruma gıcık olmuşlardır. Neticede centilmenlik kazandı, Elon Musk, Branson’ın uzaya gidişini izlemeye gitti, Bezos takımı da iyi şanslar diledi.

Kendi alanlarında zirveye ulaşan bu isimleri birbirlerinden ayıran özellikler neler? Nasıl bir strateji izliyorlar?

Bu milyarderlerin şirketleri aslında birbirlerinden farklı görevler görüyor. SpaceX’in asıl amacı Mars’a koloni götürebilecek roketleri yapabilmek. Şu anda dev Starship roketlerini inşa ediyor. Öte yandan Falcon 9 roketleri ile de ticari uydu fırlatması yaparak bu işten ciddi kar ediyor. Bezos ve Branson’ın şirketleri neredeyse tamamen uzay turizmi amaçlı. İlk etapta insanları uzay sınırına çıkarıp 5-15 dk sonra aşağı indirmeyi hedefliyorlar. Bir lunapark atraksiyonu gibi düşünülebilir. Ama ikisinin de tekniği farklı. Bezos’un roketi var ve alttan ateşlendi mi 100 km sınıra kadar çıkıyor, orada 10 dakika etrafı gösterip paraşütle kabini yere indiriyor. Branson’ınki ise belli bir yüksekliğe kadar uçak ile yukarı taşınıyor, diğer kanatlı roket parçası ateşleniyor ve ABD’nin kabul ettiği 80 km sınırına çıkıyor sonra bir uçak şeklinde yere iniyor.

“Bu seyahatler lunapark atraksiyonu”

Branson’ın seyahatiyle ilgili tartışılan konulardan biri uzayın başladığı nokta olarak 80 km yüksekliğe çıkması... Bunun üzerine de çıkılabilir mi?

Uzay yolculuklarının en başlarında otorite kabul edeceğimiz isimlerinden birisi Amerikan Hava Kuvvetleri uzay sınırını 80 km olarak belirlemiş ve o zamandan bugüne 80 km’yi aşana astronot brövesi veriliyor. Ama uluslararası toplum adı Von Karman sınırı olan 100 km. yukarıya uzay sınırı diyor. Böyle bir durumda Branson’ın ABD’de uzaya gittiği söylenebilir ama uluslararası olarak denemez. O bakımdan, Virgin Galactic 100 km’ye rutin ulaşana kadar tartışmalar çıkacaktır. Bunun üstüne elbette çıkılabilir. Son 20 yıldır Uluslararası Uzay İstasyonu’nda astronotlar yaşıyor ve 400 km yukarıda dönüyorlar. Daha ötesi rutin Ay ve Mars yolculukları var.

“Günlük seferler olursa fiyatlar düşer”

Toplam 90 dakikalık uçuşta birkaç dakika yer çekimsiz ortamda duruldu. Bu süre, zamanla uzar mı? Rekabet artık daha uzun menzilli yolculuklar üzerine mi olur?

Açıkçası en başından beri yerden direkt kalkan roket teknolojisini kullanmadıklarından dolayı bu şekilde sadece yukarı çıkıp aşağı inme durumu var. Bu teknoloji daha nasıl geliştirilir bilmiyorum, belki turizm ürünlerinden biri bu olur, sonra başka teknolojiler üzerine çalışmaya başlarlar. Şimdilik Bezos ve Branson’ın uzay yolculukları 5-15 dakika. Ama Musk’ınki apayrı. SpaceX yörüngeye girebildiği için istediği kadar kalabilme yetisi var. Üçünün de durumu farklı, bir zengin olup üçünün de teknolojisini ayrı ayrı denemek isterdim.

Virgin Galactic seyahat rezervasyonu için 250 bin dolardan başlayan ücretler alıyor. Bu rakam zamanla daha erişilebilir olabilir mi? Yoksa uzaya seyahat hep bir ayrıcalık olarak mı kalacaktır?

Tabii ki fiyat daha fazla ne kadar daha düşer öngöremiyorum, çünkü çok düşmesi için çok fazla roket olmalı ve günlük seferler olabilmeli. Birkaç seneye belki buna da alışacağız.

bu haberleri kaçırma

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler