Restorancılığımın ilk günlerinde tek gözlü kadın tuvaletinin yeterliliğini önemsemiyordum. Ama son birkaç yılda zaman zaman 3 - 4 kişinin sırada beklediğini görünce kadın müşteri sayısının arttığını anladım ve tedbir aldım. Bu sevindirici durum yıllar öncesinde farklıydı.

Lokantada ilk kadın

Türkiye’nin ilk kadın avukatı Süreyya Ağaoğlu, 1925 yılında Ankara’da Adalet Bakanlığı’nda staja başlayınca öğle yemeği sorunuyla karşılaştı. O zamanlar Ankara’da yemek yenebilecek tek lokanta İstanbul Lokantası’ydı.

Fakat orada hiç kadın görülmemişti. Peynir ekmek yiyerek öğle yemeğini geçiştiren stajyer avukatların durumunu zamanın Basın Yayın Genel Müdürü olan babası Ahmet Ağaoğlu’na iletti ve İstanbul Lokantası’nda yemek yemek için izin istedi.

İki arkadaş ertesi gün kız kıza yemek yemek için gittikleri lokantadan çıktıktan sonra homurdanmalar ve şikayetler ayyuka çıktı. Bu vahim durum (!) zamanın Başbakanı Rauf Bey’e iletildi. O da bu çok mühim konuyu Ahmet Ağaoğlu’na söyledi. Baba da kızına durumu anlattı. Çok üzülen Süreyya’ya lokanta yasaklanmış oldu.

Atatürk’ün zeki tavrı

Birkaç gün sonra Atatürk ve eşi Latife Hanım, Ahmet Ağaoğlu’na misafirliğe gitti.Süreyya bir ara konuyu tüm açıklığıyla Atatürk’e açtı. Dikkatlice dinleyen Atatürk, “Babanın da Rauf Bey’in de hakkı var” deyince o da hayal kırıklığına uğradı.

Süreyya, ertesi gün morali bozuk bir şekilde bakanlıktaki odasında çalışırken, apar topar gelen yetkili: “Hazırlan, Paşa seni yemeğe götürecekmiş!” dedi.

Kapıda yaveriyle ve bir milletvekiliyle arabada oturan Atatürk onu görünce “Latife bugün seni öğle yemeğine bekliyor” dedi.

Lokantanın önünde şoföre durmasını söyledi. Bozüyük Milletvekili Salih Bey telaşla yanına gelince Atatürk herkesin duyabileceği bir sesle ona, “Bugün Süreyya’yı bize götürüyorum, ama yarın buraya gelecek, yemeğini lokantada yiyecek” dedi.

Süreyya’nın şaşkınlığı daha da arttı. Ne olup bittiğini Latife Hanım yemekte onun kulağına eğilip “Paşa dün akşam bu lokanta olayına çok kızdı ama babanı senin yanında ezmek istemediği için kızgınlığını belli etmedi. Eve gelir gelmez, birkaç milletvekilini arayarak yarın mutlaka eşleriyle birlikte lokantaya öğle yemeğine gitmelerini söyledi” şeklinde açıkladı.

Süreyya Ağaoğlu ertesi gün arkadaşıyla İstanbul Lokantası’na gittiğinde birkaç milletvekili eşinin de ilk kez orada olduğunu gördü. Kimse onları bakışlarıyla rahatsız etmeye yeltenemedi. O günden sonra kadınlar her yerde var oldu!

SARDALYE KÖFTESİ
Malzemeler:
Yarım kilo sardalye balığı
1 yemek kaşığı zeytinyağı
1 su bardağı ayçiçek yağı
3 çay kaşığı sirke
Yarım demet ince kıyılmış dereotu
Yeterince karabiber ve tuz
Yapılışı: Sardalyeleri fileto çıkarın ve minik parçalara ayırın. Kapta kıyma haline getirdiğiniz balığa dereotu, sirke, zeytinyağı, tuz ve karabiber ekleyip karıştırın. Köfte hamurundan ceviz büyüklüğünde parçalar alıp yassılaştırarak, ayçiçek yağını ısıttığınız tavada iki yüzünü birden üç dakika çevirerek kızartın. Afiyet olsun.