Jinekolojik kanserlerde robot dönemi

Didem Seymen - Jinekolojik kanserlerin tedavisinde son yıllarda kullanılan robotik cerrahi, hem cerrahi başarıyı hem de hastaların yaşam kalitesini artıran bir yöntem olarak dikkat çekiyor. Minimal invaziv yapısı ile az ağrı, kısa hastanede kalış süresi ve hızlı iyileşme imkânı sunuyor. Özellikle erken evre hastalarda kullanılıyor. Hisar Hospital Intercontinental Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Sema Karakaş, robotik cerrahinin hangi hastalarda tercih edildiğini ve bu yöntemi anlattı.

■ Robotik cerrahi jinekolojik onkolojide hangi kanser türlerinde kullanılıyor? Hangi hastalar için uygun?

Robotik cerrahi jinekolojik onkolojide en sık endometrium (rahim), serviks (rahim ağzı) ve seçilmiş over (yumurtalık) kanserlerinde uygulanır.

Rahim kanserinde özellikle erken evrede, rahim ve yumurtalıkların alınması ve gerektiğinde lenf nodu değerlendirmesi robotik yöntemle yapılabilir. Serviks kanserinde uygun erken evre hastalarda radikal cerrahi ve lenf nodu diseksiyonu gerçekleştirilebilir. Over kanserinde ise daha çok erken evre şüpheli kitlelerin değerlendirilmesi ve bazı evreleme cerrahilerinde tercih edilir; ileri evrede çoğunlukla açık cerrahi gerekir.

Robotik cerrahi; küçük kesiler, daha az kan kaybı ve hızlı iyileşme gibi imkânlar sunsa da her hasta için uygun olmayabilir. Karar, hastalığın evresi ve hastanın genel durumuna göre verilir.

Küçük kesilerle yapılır

■ Robotik cerrahi yöntemi nedir?

Robotik cerrahi, yüksek çözünürlüklü üç boyutlu görüntü ile ameliyat sahasını büyüterek gösterir ve cerraha hassasiyet sağlar. Robotik kolların titremeyi ortadan kaldıran yapısı, dar alanlarda güvenli çalışmayı kolaylaştırır. Bu yöntemle kan kaybı az olur, ameliyat küçük kesilerle yapılır ve hastalar genellikle daha az ağrı hisseder. İyileşme süresi kısalır, hastanede kalış süresi azalır ve günlük yaşama dönüş hızlanır.

■ Rahim ve rahim ağzı kanserlerinde robotik cerrahi onkolojik başarıyı nasıl etkiler? Lenf nodu diseksiyonu ve cerrahi sınırlar açısından katkıları nelerdir?

Uygun hasta seçildiğinde robotik cerrahi, açık cerrahi ile benzer onkolojik başarı sağlar. Özellikle erken evre hastalarda tümörün güvenli şekilde çıkarılması ve doğru evreleme mümkündür.

Üç boyutlu görüntü sayesinde damarlar, sinirler ve lenfatik yapılar daha net görülür. Bu da hem kontrollü diseksiyon yapılmasını hem de cerrahi sınırların korunmasını sağlar.

Lenf nodu diseksiyonunda robotik cerrahi; dar alanlarda hassas çalışma, lenfatik yapıların daha iyi görüntülenmesini sağlar ve sentinel lenf nodu uygulamaları gibi imkanlar sunar. Serviks kanserinde parametrial dokuların çıkarılmasına da katkı sağlar.

Kısa sürede ayağa kalkabilir

■ Robotik cerrahinin hastaların yaşam kalitesi üzerindeki etkileri nelerdir?

Minimal invaziv bir yöntem olan robotik cerrahi, ameliyat sonrası yaşam kalitesini olumlu etkiler. Küçük kesiler sayesinde hastalar genellikle az ağrı duyar, kısa sürede ayağa kalkar ve günlük yaşamlarına hızlı döner.

Hastanede kalış süresinin kısa olması hem fiziksel hem psikolojik açıdan avantaj sağlar. Küçük yara izleri kozmetik açıdan olumlu sonuçlar doğurur. Ayrıca enfeksiyon ve kan kaybı gibi komplikasyonların görülme oranı da daha düşüktür.

■ Kadınlara jinekolojik kanserler konusunda en önemli mesajınız nedir? Hangi belirtiler ve yaş grupları kritik?

En önemli mesaj: Erken tanı hayat kurtarır. Jinekolojik kanserler erken yakalandığında tedavi başarısı yüksektir ve çoğu zaman daha sınırlı cerrahiler yeterli olur.

Ciddiye alınması gereken belirtiler arasında menopoz sonrası kanama, adet dışı veya ilişki sonrası kanama, kasık ağrısı, karında şişkinlik, uzun süren akıntı ve açıklanamayan kilo kaybı yer alır. Bu belirtiler kanser anlamına gelmeyebilir ancak devam ediyorsa mutlaka değerlendirilmelidir.

Düzenli kontroller büyük önem taşır

• 21 yaşından itibaren jinekolojik muayene ve smear
• 30 yaş sonrası HPV ile birlikte tarama
• 40 yaş sonrası daha sık kontroller
• Menopoz sonrası kanamaların mutlaka incelenmesi Kadınların kendilerini korumasının en güçlü yolu düzenli kontrol, erken tanı ve doğru tedaviye zamanında ulaşmaktır.