Geri Dön
UzmanparaTCMB fiyat gelişmeleri raporunu yayımladı

TCMB fiyat gelişmeleri raporunu yayımladı

Haziran ayında hizmet grubunda yıllık enflasyon tüm alt gruplarda arttı. Enflasyondaki yükselişe en belirgin katkı enerji grubundan geldi.

TCMB fiyat gelişmeleri raporunu yayımladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) haziran ayı fiyat gelişmeleri raporunu yayımladı. Rapora göre tüketici fiyatları haziran ayında yüzde 4,95 oranında artarken, yıllık enflasyon 5,12 puan yükselişle yüzde 78,62 olarak gerçekleşti. Bu dönemde tüketici yıllık enflasyonu temel mallar grubunda sınırlı bir miktar gerilerken diğer alt gruplarda yükseldi.

Enflasyondaki yükselişe en belirgin katkı enerji grubundan geldi. Enerji enflasyonu Türk lirası cinsinden uluslararası enerji fiyatlarındaki görünüme paralel olarak akaryakıt, doğal gaz ve elektrik kalemleri öncülüğünde önemli ölçüde yükseldi. Haziran ayında hizmet grubunda yıllık enflasyon tüm alt gruplarda arttı.

Gıda grubunda yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada gerilerken işlenmiş gıdada yükselmeye devam etti. Bir önceki ay taze meyve-sebze fiyatlarında sebze kaynaklı olarak gözlenen düzeltmenin bu dönemde de sürdüğü izlendi. Temel mal grubunda yıllık enflasyon dayanıklı tüketim malları dışındaki alt gruplarda geriledi. Bu dönemde uluslararası ve yurt içi enerji fiyatlarındaki artışlar ve tedarik zincirinde süregelen aksamalarla üretici fiyatlarındaki artışlar sürdü. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsimsellikten arındırılmış eğilimlerinde gerileme gözlenirken, göstergelerin yıllık enflasyonlarındaki yükseliş devam etti.

Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 4,95 oranında yükselirken, yıllık enflasyon 5,12 puan artarak yüzde 78,62 oldu. Bu dönemde B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları sırasıyla 2,79 ve 1,22 puan artarak yüzde 64,42 ve 57,26 olarak gerçekleşti.

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde bir önceki aya göre enerji, hizmet, gıda, alkol-tütün-altın ve temel mal gruplarının katkıları sırasıyla 3,65; 0,88; 0,29; 0,21 ve 0,09 puan arttı. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde aylık artış önceki aya kıyasla B ve C endekslerinde bir miktar düşüş kaydetti.

Aylık fiyat artışları B endeksini oluşturan alt gruplardan işlenmiş gıdada yükselirken, temel mallarda yataya yakın seyretti. Hizmet grubunda ise bir miktar düştü.

Hizmet fiyatları haziran ayında yüzde 3,98 oranında yükselirken, grup yıllık enflasyonu yüzde 48,69 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon tüm alt gruplarda yükseldi. Lokanta-otel fiyatları gerek yiyecek gerekse konaklama hizmetleri kaynaklı olarak yüzde 5,42 oranında artmış ve bu grupta yıllık enflasyon yüzde 79,55’e ulaştı.

Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yüzde 4,57 oranında artarken kara yolu ve demir yolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığıyla birlikte havayolu taşımacılığı öne çıkarken, ulaştırma grubu yıllık enflasyonu yüzde 81,83 oldu. Haberleşme hizmetlerinde fiyatlar yüzde 3,16 oranında artarken internet ve telefon görüşme ücretleri bu görünümde etkili oldu. Diğer hizmetler grubunda fiyatlar yüzde 3,14 oranında yükselirken, bu gelişmede büyük ölçüde sigorta, bakım-onarım hizmetleri ve paket tur kalemlerinin etkisi hissedilmiştir. Kira grubunda aylık artış yüzde 3,11 olurken, mevsimsellikten arındırılmış aylık değişimlerde hızlanma görüldü.

Temel mal fiyatları haziran ayında yüzde 2,80 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 0,46 puan düşüşle yüzde 64,86 olarak gerçekleşti. Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal grubunda yükselirken diğer alt gruplarda geriledi. Dayanıklı mal fiyatları (altın hariç) haziran ayında yüzde 3,65 oranında artarken, bu gelişmede mobilya (yüzde 6,53) ve otomobil (yüzde 3,29) fiyatları belirleyici oldu. Böylelikle grup yıllık enflasyonu yüzde 77,90 seviyesine ulaştı.

Diğer temel mallarda fiyat artışları grup geneline yayılmakla birlikte kişisel bakım ürünleri, konut bakım-onarım malzemeleri, ev içi tekstil ürünleri ve ev ile ilgili temizlik malzemeleri öne çıkarken, grup aylık enflasyonu yüzde 3,11 olarak gerçekleşti. Giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar yataya yakın seyrederken, yıllık enflasyon 2,92 puan düşüşle yüzde 26,35 oldu. Enerji fiyatları haziran ayında yüzde 16,16 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 30,12 puanlık yükselişle yüzde 151,33 oldu.

Fiyat artışları grup geneline yayılırken, gerek akaryakıt gerekse yönetilen/yönlendirilen kalemlerde yüksek fiyat artışları gözlendi. TL cinsi uluslararası ham petrol fiyatlarındaki gelişmeleri takiben akaryakıt fiyatları yüzde 21,88 oranında yükselirken, bu alt grupta yıllık enflasyon yüzde 251,98 seviyesine ulaştı.

Mesken tarifelerinin düzenlenmesi neticesinde doğal gaz fiyatları yüzde 25,11, elektrik fiyatları yüzde 15,01 oranlarında yükseliş sergiledi. Bu dönemde tüp gaz fiyatlarında artış yüzde 6,25 olurken, şebeke suyu fiyatları yüzde 3,39 oranında arttı. Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları haziran ayında yüzde 2,09 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 2,30 puan yükselerek yüzde 93,93 oldu.

Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada 5,96 puan düşüşle yüzde 91,65’e gerilerken, işlenmiş gıdada 10,03 puan artışla yüzde 96,04 seviyesine yükseldi. İşlenmemiş gıda grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler sebze fiyatları kaynaklı olarak taze meyve sebze fiyatlarında gerilemenin devam ettiğine işaret ederken, diğer işlenmemiş gıda kaleminde çiğ süt referans fiyat düzenlemesinin etkilediği süt ile pirinç, patates ve kuruyemiş fiyatlarındaki artış dikkat çekti. İşlenmiş gıda fiyatlarında görülen yüzde 7,53 oranındaki artışta ise peynir ve diğer süt ürünleri, ekmek ve tahıllar ile alkolsüz içecekler, çay ve şekerle bağlantılı ürünler öne çıktı.

Alkollü içecekler ve tütün ürünleri fiyatları haziran ayında yüzde 2,61 oranında artarken, yıllık enflasyon yüzde 70,99’a yükseldi. Alkollü içecek fiyatlarında vergi oranlarındaki artışın da yansımaları izlendi. Bu dönemde alkol-tütün grubunun aylık tüketici enflasyonuna katkısı 0,12 puan oldu. Yurt içi üretici fiyatları haziran ayında yüzde 6,77 oranında artarken, yıllık enflasyon 6,15 puan yükselişle yüzde 138,31 oldu.

Uluslararası ve yurt içi enerji fiyatlarında ulaşılan yüksek seviyeler ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar üretici fiyatlarını olumsuz etkiledi. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde yıllık enflasyonun tüm alt gruplarda yükseldiği görülürken, özellikle enerji enflasyonundaki artış dikkat çekti. Fiyat artışları alt kalemler geneline yayılırken, rafine edilmiş petrol ürünleri, ham petrol ve doğal gaz, basım ve kayıt hizmetleri, elektrik-gaz-buhar ve iklimlendirme, kimyasal ürünler ile içecekler alt kalemlerindeki artışlar öne çıktı.