Pazar

04.12.2016 - 02:30 | Son Güncelleme: 04.12.2016-2:30

“Rehber köpek hayat değiştirici”

Birleşik Krallık’ın Türkiye Büyükelçisi Richard Moore’un eşi olan görme engelli Maggie Moore: “Köpeğim Star bana daha önceden sahip olmadığım bir bağımsızlık ve özgüven sağlıyor”

Sitene Ekle

Özge Tabak / ozge.tabak@milliyet.com.tr

Rehber Köpekler Derneği’nin kurucu isimlerinden biri Birleşik Krallık’ın Türkiye Büyükelçisi Richard Moore’un eşi Maggie Moore. Kendisi de görme engelli olan Moore, dernekle birlikte rehber köpekleri Türkiye’de yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Moore genetik bir rahatsızlık sonucu 10 yaşında görüşünün yüzde 90’ını kaybetmiş. Zamanla azalmış yetisi, şu an yüzde 3 oranında görebiliyor. 

Moore ile golden retriever - labrador kırması rehber köpeği Star bizi Ankara’daki konutlarında karşıladı. Sohbetimize dernek başkanı Av. Nurdeniz Tunçer ve rehber köpeği Kara da eşlik etti. Eğitimleri neredeyse iki yılı bulan rehber köpekleri ve dernek faaliyetlerini konuştuk.

Rehber köpeğiniz Star. Ya da Yıldız Hanım mı demeliyim? 

Londra’daki Türkçe öğretmenimden çıktı Yıldız Hanım lakabı. Dört yaşındaki kızına göstermek için videolarını çekerdi Yıldız’ın. “Ona sadece Yıldız diyemeyiz, Yıldız Hanım demeliyiz” dedi ve lakabı öyle kaldı. Altı yaşına gelmek üzere, dört yıldır da benimle.

İlişkiniz nasıl?

Hareketlerinizde bir hayvana güveniyor olmak enteresan bir duygu. Bu bir anda olan bir şey değil. Bir bağ kurmanız, ona güvenebileceğinizi bilmeniz, verdiği mesajları anlamanız gerek. Görme engelli kişinin öğrenmesi gereken birçok teknik var. Ama aranızdaki bağ kurulduktan sonrası harika. Şu an tamamen güveniyorum Star’a. Biliyorum ki dikkati dağılmış bile olsa merdivenlerden inmeye devam edip benim düşmeme izin vermez.

“Star mutlu ve çok akıllı”

Star nasıl bir köpek?

Mutlu ve çok akıllı bir köpek. Kendine has bir karakteri var. Biraz açgözlü. Labradorlar açgözlü zaten, kolay eğitilmelerinin sebeplerinden biri de yemek için her şeyi yapacak olmaları. Görev başındayken, bir restorana gitmişken yemeklere ilgi göstermiyor. Ama evde Richard misafirlerini uğurlarken odanın kapısı açık kalmışsa masalarda bisküvi olduğunu biliyor ve kimse bakmazken hepsini yiyor. Star bana daha önceden sahip olmadığım bir bağımsızlık ve özgüven sağlıyor. Yaya olarak çok daha hızlı hareket edebiliyorum. Endişelenmeme gerek kalmıyor, biliyorum ki o bizi güvenle götürecek. 

Komutlarını İngilizce alıyor. Türkçe komut alan rehber köpek var mı?

Dernek başkanımız Nurdeniz’in köpeği Kara, Türkiye’nin ilk rehber köpeği olacak. Nurdeniz ve Kara’nın birlikte eğitiminin cumartesi günü bitmesini umuyorduk. Ama Türkiye’deki şartların İngiltere’dekinden farklı olması ve eğitmenimizi yetiştiren Alan Brooks’un burada çalışmamış olmasından dolayı birkaç hafta daha alacak. Bu bir oyun değil, Nurdeniz’in hayatını köpeğin ellerine teslim ediyoruz. O sebeple köpeğin tam anlamıyla hazır olduğundan emin olmadan yapmayacağız. Kara ilk yılını İngiliz bir aileyle geçirdi, iki dili de anlıyor.  

Star’la Türkiye’deki deneyimleriniz nasıl? 

Büyükelçi eşi olmam sebebiyle deneyimim farklıdır sanırım. Londra’da olsaydım toplu taşıma kullanıyor olacaktım ama Türkiye’de araçla bırakılıyorum. Çoğu görme engelli için durum böyle değil. Rehber köpek onlar için işe, eve, sosyalleşmeye gitmek gibi şeyleri tek başına yapabilmek demek. Hayat değiştiriciler. Bodrum’da yaşayan görme engelli tatlı bir kadın var bekleme listemizde. Bir rehber köpek onun için üç yıldır ilk defa bahçesinden tek başına çıkmak demek olacak. İzole olmaktan, sürekli birilerini beklemekten kurtaracak.

Rehber Köpekler Derneği olarak neler yapıyorsunuz?

Şu an dört yavru köpek eğitiyoruz. Türk bir hareket eğitmeni yetiştirdik: Ece Enderoğlu. Bundan sonra Ece her yıl 10 köpek yetiştirebilecek. Bağış toplama gecemizde toplanan gelirle ikinci bir eğitmeni de yetişmesi için İngiltere’ye gönderebileceğiz. O zaman yılda 20 köpek yetiştirebileceğiz. İhtiyacımız olan yavru köpeklere bir yıl boyunca bakmaya gönüllü olacak bakıcı aileler ve hareket eğitmeni olmakla ilgilenecek kişiler. İlgilenenler rehberkopeklerdernegi.org’dan tüm bilgilere ulaşabilir. 

“Tasması çıkınca değişiyor”

Hedefleriniz neler?

İnsanların parası olduğu için değil, ihtiyacı olduğu için rehber köpek edinebilmesi. Eğitim masrafını karşılıyoruz. İhtiyaç varsa köpeğin yaşamı boyunca mama ve veteriner masrafını da karşılıyoruz. İngiltere’de bedeli 50 bin sterlin ama bu köpeğin tüm hayatı için bir rakam, üretme ve rehber köpek olmayı başaramayanların masrafını da içeren programın fiyatı. Burada çok daha ucuz olacak. Umuyoruz ki köpekleri olduğunda ve işverenlerine hareket kabiliyetlerini gösterdiklerinde iş bulma sorununun çözümüne katkısı olacak.

Star her yere sizinle geldiğine göre resmi protokollerin de bir parçası.

Evet, çok iyi huylu. Görevdeyken bir defa bile yaramazlık yapmadı. Görev dışında, tasması çıktığında anında karakter değiştiriyor. İki modu var: Profesyonel iş kadını ve çılgın holigan. 

“Eşim olduğu gibi davranıyor”

Başka köpekleriniz de varmış. Kıskanıyorlar mı?

İki köpeğimiz daha var. Star’ı eve getirdiğimizde 12 yaşındalardı ve onlara haber vermeden eve yeni bir bebek getirmişiz gibi bir durum oldu. Çok hızlı bir şekilde çözdüler ama kendi hiyerarşileri var. Yaşlı köpeklerimizden biri lider konumda. 

Üç yıldır Türkiye’desiniz. Ankara’da zamanınızı nasıl geçiriyorsunuz?

Ulus’a gitmeyi, kalenin oradaki dükkanları gezmeyi seviyorum. Anadolu Medeniyetleri Müzesi çok sevdiğim bir yer. Onun dışında Türk yemeklerini çok seviyorum.  

Türkçeniz de gayet iyi...

Çok daha iyi olmasını isterdim. 

Eşiniz Richard Moore Twitter’daki esprili yanıtlarıyla çok meşhur olmuş durumda şu an...

Twitter’de top 10 hesaptan biri olduğuna dair bir yazı varmış, duydum ben de. Çok daha fazla takipçisi var son haftalarda. Gerçekte nasılsanız, öyle görünmelisiniz bence. O da olduğu gibi davranıyor. 


©Copyright 2016 Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.