iste Baku darbesi

Milliyet, Kutlu Savas'in Susurluk Raporu'nun gizlenen sayfalarini ele gecirdi. Savas'a gore, darbe girisimi "Turkiye acisindan komedi biciminde cereyan etti"

Aydin HASAN - ANKARA

BASBAKANLIK Teftis Kurulu Baskani Kutlu Savas, Susurluk Raporu'nda Azerbaycan'daki basarisiz darbe girisiminin icyuzunu ortaya cikararak, "Darbe girisimi Turkiye acisindan komedi biciminde cereyan etti" degerlendirmesinde bulundu. Rapora gore; darbe girisiminin kilit isimlerinden MiT elemani TiKA gorevlisi Ferman Demirkol, adeta "vezirlik hayali kurdu" ve darbe sonrasi icin Elcibey'le Cumhurbaskanligi Yardimciligi pazarligi yapti.
Milliyet, Savas'in hazirladigi Susurluk Raporu'nun gizlenen sayfalarini ele gecirdi. Raporun 68, 69, 70 ve 71 sayfalarinda, Azerbaycan'daki darbe girisimine yer veriliyor. Savas raporunda, donemin Ciller Hukumeti'ni ima ederek, "Azerbaycan olayinda MiT ve Emniyet ayni noktadadir. Bu da ancak hukumet yetkililerinin baskisi, istegi, talimati veya onayi ile mumkun olabilecektir. Harcanan para, emek ve zaman da degerlendirilmelidir" ifadelerine yer verdi. Raporda, darbe finansmani icin de Azerbaycan Hizmet Vakfi'na dikkat cekildi.
Rapora gore; MiT'in ve Turk emniyetinin icinde oldugu darbe girisimini ABD gizli servisi CIA ile Rus gizli servisi KGB adim adim izledi. Darbe girisimi Cumhurbaskani Demirel'e 10 Mart 1995'te haber verildi. Demirel de Aliyev'i ikaz etti.

Azerbaycan'daki petrol tahrik etti

SUSURLUK Raporu'nda "Azerbaycan'da Darbe" basligi altinda su ifadelere yer verildi:
"Ote taraftan Azerbaycan'a uzanmak icin de firsat dogmus, bu ulkedeki kargasaya ragmen petrol kaynaklari pek cok kisiyi, siyasiler basta olmak uzere tahrik etmistir.
MiT'in Azerbaycan'daki darbe girisimi baslikli notu uzun oldugu icin Ek 8'de sunulmustur. Bu notun tetkikinden gorulecegi uzere ve ozetle darbe Azerbaycan'in karisikligindan kaynaklanmis, Ayvaz Gokdemir'in zimni destegi saglanarak Acar Okan, Kamil Yuceoral'in Turkiye'den katkisiyla Azerbaycan eski Cumhurbaskani Ayaz Muttalibov, eski Basbakan Suret Huseyinov ve OMON birlikleri kumandani Rusen Cevadov ve Elcibey'in istirakiyle yapilacak ihtilal, Azerbaycan'daki Turk gorevlilerinden MiT Baku Temsilcisi Ertugrul Guven'in TiKA gorevlisi Ferman Demirkol'un ve Din Hizmetleri Musaviri Abdulkadir Sezgin'in ihmali, kusuru veya tertibi ile olusmustur.
MiT ise 10 Mart 1995'te gelismeleri haber almis, Sayin Cumhurbaskani vasitasiyla Haydar Aliyev'i ikaz etmistir.
Ferman Demirkol'un kime bagli oldugu sualimize cevaben Sayin Mustesar, adi gecenin MiT elemani oldugunu teyit etmistir.
Sayin Basbakan'a tarafimizdan aciklama yapilmis ve kisaca; hazirlanan darbede Turk tarafinin da yer aldigini, Cevadov ve taraftarlarinin Turkiye'den destek gordugunu, MiT'in yanisira Emniyet'in de devrede oldugunu, Ozel Harekat mensuplarinin Azerbaycan'in muhtelif bolgelerinde gruplara egitim verdigini, patlayici ve silah tasidiklarini, Ferman Demirkol'un muhtelif toplantilarda Rus Buyukelcisi ile tartistigini, Baku'den yola cikip Elcibey'le gorusmeye gittigini, yoldaki guvenlik tedbirlerinin sikligini rapor ettigini, ancak kendisinin engellenmemesini dikkate alacak basireti gosteremedigini, Elcibey'le yeni yonetimde gorev alacak kisileri tartisip bir liste olusturdugunu, kendisinin de Cumhurbaskani Yardimcisi olacagini, kendilerine gore her seyi belirlediklerini, fakat darbe tarihi yaklastiginda vaziyetin vehametini farkettiklerini ve Cumhurbaskanimizi devreye sokup, sozde Aliyev'i ikaz edip isin icinden siyrilmaya calistiklarini, gercekte ise Aliyev'in her seyin farkinda oldugunu, Cevadov'un cok yakinindakilerin KGB'nin eski mensuplari ve Aliyev'in adami oldugu, olaylarin Aliyev'in izni ve bilgisi ile kendi lehine olacak sekilde yonlendirilmis bulundugunu, MiT ve Turkiye acisindan aci bir komedi biciminde cereyan ettigini aciklamamiz uzerine Sayin Sonmez Koksal, sadece komedi ifadesine itirazda bulunmustu.
Olaylar sonrasinda Ferman Demirkol'un ortada kaldigini, Turk Buyukelcisi'nin `Cumhurbaskani Yardimcisi olacakti. Bu tip islere girmesini kim soyledi? Ne hali varsa gorsun' diyerek Buyukelcilige almadigini, Din Hizmetleri Musaviri Abdulkadir Sezgin'in kendisini evinde sakladigini, Aliyev yonetiminin Demirkol'u sorgulayip serbest birakmak icin israrla istedigini, ancak Ankara'dan gelen talimatla buna izin verilmedigini, sonunda Basbakanlik Mustesari Ali Naci Tuncer'in MiT'ten bir daire baskani ile ve ozel bir ucakla Baku'ye gonderildigini, bu iki yetkilinin Aliyev'e alti saat adeta yalvararak kendisini ikna ettiklerini ve Ferman Demirkol'u Turkiye'ye getirdiklerini, sozde isadami Kenan Gurel'in ise feda edilip mahkum oldugunu da Sayin Basbakan'a ayni toplantida anlatmak firsati olmustur. Acikca ortaya cikmistir ki; Turkiye dost bir ulkede ihtilal yapmaya tesebbus etmistir. MiT, resmi temsilcisi Ertugrul Guven'in buyukelcimizle birlikte Aliyev'e, Cevadov'a iltifat etmesi, kuskularinin giderilmesi gerektigi yonunde telkinde bulununca kendisine sert bir tepki gostermistir. `Karargaha bilgi vermeden ve onayini almadan' cumlesi tepkinin gerekcesini aciklamaktadir.
Oysa Baku'deki politikayi Disisleri ve Buyukelci yurutmektedir. MiT'in bu dogrultunun disina ciktigi bellidir.

Demirel devrede

"Basbakanlik Mustesari'nin Baku'ye yollanmasi, olayin siyasi iradenin destegiyle ve gizlice yurutuldugunu de gostermektedir. Konunun Cumhurbaskanimiza aktarildigi hususu tarafimizdan ozellikle arastirilmamis ve sorulmamistir. Ancak isin sonunda Cumhurbaskanimizin devreye sokularak olaylarin kamufle edilmesi incelemeye deger gorulmektedir. Konu tum yonleriyle ve hatta kamuoyundan gizlenmeden sorusturmaya tabi tutulmalidir. Azerbaycan konuyu zaten olanca acikligi ile tartismaktadir."

Hukumet baskisi

"Susurluk'la ilgili bu calismamizin her safhasinda kisilerin dahil oldugu cemberlerdeki irtibat acikca ortaya cikmis olmasina ragmen, teskilatlararasi uyumsuzluk o nispette belirgindir. Sadece Azerbaycan olayinda MiT ve Emniyet ayni noktadadir. Bu da ancak hukumet yetkililerinin baskisi, istegi, talimati veya onayi ile mumkun olabilecektir. Harcanan para, emek ve zaman da degerlendirilmelidir."

Vakfin finansmani

"Buyukelcilik Hukuk Musavirligi'nin nezaretinde ve stratejik konularda dusuncelerin tespiti icin Azerbaycanlilardan mutesekkil bir heyet kurulmustur. Bu organizasyon daha sonra Azerbaycan Hizmet Vakfi bunyesine alinmissa da vakfin resmi kurulusunun tamamlanmamis oldugu iddia edilmekte ve finansmaninin arastirilmasi gerektigi dusunulmektedir."