Marmara'da tanker faciası

hab00.jpg        YALOVA'nın Armutlu ilçesi açıklarında özel bir şirkete ait "Marmara" adlı benzin yüklü tankerde çıkan yangın, korku ve paniğe yol açtı. Peşpeşe patlamaların meydana geldiği tanker, bir "alev topu" gibi sürüklenerek, Mudanya kıyılarına giderken, 14 kişilik mürettebattan iki kişi öldü, kaybolan dört kişiden umut kesildi, sekiz gemici de balıkçılar tarafından kurtarıldı.
       Gaz sıkışmasından meydana geldiği tahmin edilen kaza, Yalova ve Bursa illeri arasında kalan Gemlik Körfezi'nde korkuya neden oldu. Uzmanlar, yangının, eğitimsiz personelin dikkatsizliği ve tedbirsizliği yüzünden çıkmış olabileceğini öne sürdü. Alevler saçarak Mudanya'ya doğru sürüklenen tanker, yine "acil müdahale" konusundaki yetersizliği gündeme getirdi.

Mersin'den çıktı

       Mersin Ataş Rafinesi'nden üç gün önce aldığı 3 bin 500 ton benzinin bin tonunu Gemlik'teki Genport Tesisleri'ne boşaltan Petrol Trans şirketine ait Marmara tankeri, geri kalan 2 bin 500 ton yükü boşaltmak üzere İstanbul Ambarlı'ya doğru seyrederken, bilinmeyen nedenle kıç tarafında yanmaya başladı. Ardarda meydana gelen patlamalarla alevler kısa sürede tankeri sardı. Fıstıklı ve Kapaklı köyleri arasında, kıyıya yaklaşık 15 mil uzaklıkta yanan tankere can güvenliği nedeniyle önce müdahale edilemedi.

Mudanya'ya sürükleniyor

       Akıntı ve poyrazın etkisiyle dört saatta güneye doğru üç mil sürüklenen tankerde meydana gelen patlamalar ve göğe yükselen alevler, sahildeki yerleşim birimlerinde panik yarattı. Yalova Valisi Nihat Özgöl, tankerin Mudanya'ya doğru sürüklendiğini belirterek, "Biz Yalova- Armutlu sahilinde gerekli önlemleri aldık. Ancak sürüklendiği bölge Bursa il sınırları" dedi.

İstanbul'dan takviye

       Kaza sonrasında Sahil Güvenlik Komutanlığı ve jandarma, bölgede güvenliği sağlarken, TÜPRAŞ'a ait kurtarma gemileri de yangın bölgesine gönderildi. Çalışmalara yardımcı olmak için, Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri'ne bağlı Söndüren 4 ve Söndüren 5 gemileri ile bir kurtarma gemisi, akşam saatlerinde İstanbul'dan bölgeye gitti. Yetkililer, gönderilen gemilerin gerekli müdahaleyi gerçekleştirecek kapasitede olduğunu söyledi. Ancak, İTÜ Denizcilik Fakültesi Öğretim Görevlisi İlhan Uçansu, gemileri "göstermelik" diye niteledi. Uçansu, "Saatte 10 mil hızı zor yapan bu gemiler, yangını söndürecek güce sahip değil. Tanklarındaki köpük bile yetersiz. Bu eksiklik, son yaşanan TPAO tankeri yangınında da görüldü. Bunlar aslında büyük gemileri yanaştırmakta kullanılan römorkörlerdir. Boğaz'daki yalı yangınını bile söndüremezler" dedi.

İki ölü, 4 kayıp, 8 yaralı

       GEMİDEN denize atlayan sekiz kişiyi çevredeki balıkçı tekneleri ile yangın söndürme botları kurtardı. Ölen iki gemicinin 1. Kaptan Aslan Cömert (35) ile Güverte Reisi Arif Pir (31) olduğu belirlendi. Yangında kaybolan gemicilerin; 1. makinist Turan Aslan (40), Pompacı Mustafa Gezgin (31) ve 2. Makinist Şevki Çakıroğlu (36) olduğu açıklandı, bir kişinin kimliği ise belirlenemedi. Gemlik Devlet Hastanesi'nde tedaviye alınan (yanda) yaralıların isimleri ise şöyle: Ahmet Ali İğde, Yusuf Akyıl, Murtaza Ulaşlı, Taylan Özcan, Ali Denli, Yusuf Turan, Mehmet Güldalı ve Yahya Aslan.

50 yılda 292 kaza

       MARMARA Denizi ve İstanbul Boğazı'nda son 50 yılda 292 deniz kazası meydana geldi. Bu kazalardan önemlileri şöyle:
       - 14 Aralık 1960: Benzin yüklü Yugoslav tankeri Zoranic ile Yunan tankeri World Harmony İstanbul Boğazı'nda çarpıştı, 20 kişi öldü. Alevler Türk gemisi Tarsus'a da sıçradı. Üç gemi yandı.
       - 1 Mart 1966: Sovyet bandıralı Lutsk ve Kransky gemileri çarpıştı. Binlerce ton petrol denize yayıldı ve Kadıköy gemisinin yanmasına neden oldu.
       - 3 Temmuz 1966: Yolcu dolu Yeni Galatasaray motoru kereste yüklü Aksaray motoruyla çarpıştı. Yangında 13 kişi öldü.
       - 18 Kasım 1966: Romen bandıralı Ploesti gemisi Bereket yolcu motorunu batırdı. 8 kişi öldü.
       - 1 Temmuz 1970: İtalyan bandıralı Ancona kıyıya çarptı. İnşaat halindeki bina çöktü. 5 kişi öldü.
       - 27 Aralık 1972: Turan Emeksiz ve Sönmezler gemileri çarpıştı. 5 kişi öldü.
       - 21 Nisan 1979: Romen bandıralı Karpat gemisiyle Türk Kefeli gemileri çarpıştı, 11 kişi öldü.
       - 15 Kasım 1979: Romen bandıralı İndependenta tankeriyle Yunan Evriali tankeri çarpıştı. İnfilak eden İndependenta tankerinde 43 kişi öldü. Binlerce ton benzin denize döküldü. Yangın günlerce söndürülemedi.
       - 2 Nisan 1980: Yunan Elsa ile Sovyet Moskovosky gemileri çarpıştı. 2 kişi öldü.
       - 24 Eylül 1985: Meltem hücumbotu ile Sovyet savaş gemisi çarpıştı. Meltem batarken beş denizcimiz şehit oldu.
       - 29 Ekim 1988: Malta bandıralı amonyak yüklü Blue Star tankeri Türk Gaziantep tankeriyle çarpıştı. Bin ton amonyak Marmara'ya yayıldı.
       - 29 Mart 1990: Gazolin taşıyan Jampur adlı Irak gemisi ile Çin bandıralı Datongshan gemisi, Büyük Liman'da çarpıştı. Denize akan gazolin, büyük çevre kirliliğine neden oldu.
       - 14 Kasım 1991: Filipin bandıralı Madonna Lily gemisi, Rabunion adlı Lübnan gemisiyle çarpıştı. Beş kişi öldü. Rabunion gemisinde telef olan 21 bin koyun, çevre kirliliğine yol açtı.
       - 13 Mart 1994: Boğaz'da Nasia adlı tanker Sea adlı kuru yük gemisiyle çarpıştı. 31 kişi öldü. Nasia'daki 98 bin 600 ton ham petrolün 13 bin 500 tonu, 4 gün denize aktı.

Çevre felaketi için alarm
Önay YILMAZ

       ARMUTLU açıklarında yanan tankerden sızan 2 bin 500 ton akaryakıtın deniz yüzeyine yayılması, bilim adamlarınca çevreye yapacağı olumsuzluklar açısından, endişeyle izleniyor.
       Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü'nden Prof. Dr. Günay Kocasoy, benzinin buharlaşma özelliğinin olduğunu belirterek; "Bir iki günde zehirli madde havaya karışır. Buharlaşmayan kısım, katran olarak su yüzeyinde kalır ve dibe çöker" dedi ve denizin hemen temizlenmesi gerektiğini vurguladı.
       B.Ü. Çevre Bilimleri Enstitüsü, Doğal Hayatı Koruma Derneği, İTÜ ve İ.Ü. Su Ürünleri Fakültesi ile Deniz Temiz Derneği Turmepa, yangının yol açacağı kirliliği şöyle özetledi:
       * Bölgedeki karabatak, bahri, gri balıkçıl angıt, elmabaş, ördek, pasbaş, patka yeşilbaş, saz tavuğu, su çulluğu, yalı çapkını, kızılbacak ve martıların yaşam alanı etkilenecek.
       * Petrolün yayıldığı bölgede, denizin havayla teması bitecek. Canlılar oksijensiz kalacak. Kitle halinde balık ölümleri yaşanacak. Kalkan, dil balığı, istiridye, midye ve deniz salyangozu gibi canlılar etkilenecek.
       * Balıkların yüzgeçlerine giren petrol, besin zinciri yoluyla halk sağlığını etkileyecek.
       * Denizin kendini yenilemesi 10 yıl sürecek. Bu süredeki benzeri kazalar, doğal dengenin onarılamayacak biçimde yok olmasına neden olacak.