3 Subat 2000 Persembe 
 ANA SAYFA
 SIYASET
 HABER
 EKONOMI
 DUNYA
 SANAT
 YASAM
 SPOR
 YAZARLAR
 ENTELLEKTUEL B.
 CIZERLER
 INTER EKRAN
 HAVA DURUMU
 GAZETE PAZAR
 VITRIN
 INTER@KTIF
 21.YUZYIL
 PAZAR SOHBETI
 SAGLIK HATTI
 E-POSTA
 ARSIV
 KUNYE
 TURKCE KARAKTER
 REKLAM TARIFESI
 YARDIM SAYFASI
 IN ENGLISH
Demokrasi icin daha sivil MGK

Hukumetin "Kopenhag kriterleri" dorultusunda hazirladigi ilk resmi raporda, idamin, iskencenin ve dokunulmazligin kaldirilmasi istendi

Onder Yilmaz Ankara


       Avrupa Birligi (AB)'ne tam uyelik sureci icin orgutsel yapiyi olusturan hukumet, "Kopenhag kriterleri" dogrultusunda Turkiye'nin durumunu belirleyen ilk resmi raporu tamamladi. Raporda, Milli Guvenlik Kurulu'nun (MGK) danisma organi durumuna getirilmesi ve sivil uye sayisinin arttirilmasi, idam cezasinin kaldirilmasi, dokunulmazliklarin sinirlandirilmasi, iskenceye son verilmesi istendi.
       Sekizinci Bes Yillik Kalkinma Plani Turkiye - AB Iliskileri Ozel Ihtisas Komisyonu Siyasi Iliskiler Alt Komisyonu'nun, Kopenhag kriterleri acisindan Turkiye'nin yapmasi gerekenleri iceren ilk resmi raporunda ilginc tespitler yer aldi.
       4 Subat'ta DPT'de tartismaya acilacak raporda, Turkiye'nin, AB'ye uyelik icin temel olcutleri iceren Kopenhag kriterleri karsisinda yapmasi gerekenler soyle siralandi:

       Daha cok sivil uye
       * MGK'ya iliskin Anayasa'nin 118. maddesinin, bu kurulun bir "danisma organi" olarak Bakanlar Kurulu'na tavsiyelerde bulunabilecegini belirtecek sekilde yeniden duzenlenmesi ve kuruldaki sivil uye sayisinin arttirilmasi.

       Sekreter bakanliktan
       * MGK Genel Sekreteri'nin TSK veya kurulda temsil olunan bakanliklarin mensuplari arasindan atanmasina olanak verecek degisikligin yapilmasi.

       CMUK'a yeni duzenleme
       * Kisi dokunulmazligi, ozgurlugu ve guvenliginin asgari duzeyde kisitlanmasini hedefleyecek sekilde, yasama hakki ve olum cezasi, kolluk asiriliklari, iskence, guvenlik sorusturmasi, gozalti, tutukluluk gibi konularda Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, Turk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemeleri Usulu Kanunu basta olmak uzere ilgili mevzuatta gerekli duzenlemelerin yapilmasi.

       Dusunceye ozgurluk
       * Dusunce ve ifade ozgurlugunu kisitlayici ve uygulamada idarenin esnek yorumuna imkan taniyan, basta Terorle Mucadele Kanunu (TMK) ve Siyasi Partiler Kanunu (SPK) olmak uzere, ilgili mevzuattaki hukumlerin, ulkenin butunlugunu koruyan Cumhuriyet ilkeleri cercevesinde yeniden duzenlenmesi.

       Olum cezasi kaldirilsin
       * Insan Haklarinin ve Temel Ozgurluklerinin Korunmasina Iliskin Sozlesmeye Ek Olum Cezasinin Kaldirilmasina Dair 6 Nolu Protokol'un imzalanmasi.

       Dokunulmazlik kalksin
       * Dokunulmazligin sinirlandirilmasi. Toplum vicdanini rahatsiz eden yolsuzluklarla etkili sekilde mucadele edilmesi, bu cercevede "siyasi ahlak yasasi"nin cikarilmasi.

       Cezaevlerine yeni duzen
       * Cezaevi personelinin ve mahkumlarin gorev, yetki, sorumluluklarini bir esasa baglayacak "cezaevleri teskilat kanunu"nun cikartilmasi. Adli kolluk kuvvetinin kurulmasi.

       OHAL demokratiklessin
       * Olaganustu hal (OHAL) mevzuatinda demokratik hukuk devletinin gerektirdigi degisikliklerin yapilmasi.

       Teror magduruna tazminat
       * Terorden zarar goren vatandaslarin ugradiklari zararin devletce karsilanabilmesi icin yasanin cikarilmasi.

       Adil secim sistemi
       * Adil secim sistemi hazirlanmasi. Kadin ve erkek esitligine Anayasa'da yer verilmesi.

       Sozlesme ve grev hakki
       * Sendikal haklarla ilgili mevcut sinirlamalarin kaldirilmasi. Kamu gorevlilerine toplu sozlesme ve grev dahil gerekli sendikal haklar taniyan duzenlemenin yapilmasi.

Etnik kimlige anayasal hosgoru

       Raporda, azinliklar, gayrimuslim kisilerin uygulamadan kaynaklanan yakinmalarinin Lozan Antlasmasi isiginda incelenerek gerekli tedbirlerin alinmasi istenirken, Kurt kimligi tartismalarina atifta bulunularak, "Ote yandan kollektif haklar cercevesinde degerlendirilebilecek hususlarin kabul edilmesi mumkun gorulmemektedir" denildi. Raporda su ifadelere yer verildi:
       "Turkiye, 'Anayasal vatandaslik' kavramindan hareket ederek, Turk vatandasi olan herkesin esit muamele gormesi anlayisini getirmistir. 'Turkiye sinirlari icinde yasayan ve kendisini Turk hisseden herkes Turktur' cagdas anlayisi, TC ile birlikte var olmus, gunumuze dek bu yaklasim basari ile uygulanmis, bir Turk kimligi, Turkiye'de yasayan nufusca paylasilmistir. Bunun tek istisnasi komisyon raporlarinda da dile getirilen 'Kurt kimligi' tartismasidir. Bu tartismanin one cikan boyutu, 1984 yilinda beri suregelen PKK orgutu olmustur. Demokrasi ve esit vatandaslik anlayisi cercevesinde bireysel haklar temelinde karsilanabilecek hususlar, TC'nin Anayasa'da belirlenen temel kurulus ilkeleri ve kamu duzeninin korunmasina dair hukumler sakli kalmak kaydiyla, onyargilarin asilarak hosgoruye dayali bir yaklasimla ayrica degerlendirilebilecegi dusunulmektedir."
       Raporu hazirlayan Insan Haklari Koordinator Ust Kurulu (IHKUK) Sekreterya Baskani Gursel Demirok baskanligindaki Siyasi Iliskiler Alt Komisyonu'nun calismalarina su isimler katildi:
       Gursel Demirok: Alt Komisyon Baskani, Disisleri Bakanligi
       Huseyin Aksoy: IHKUK Sekreteryasi, Icisleri Bakanligi
       Bilge Pekgoz: IHKUK Sekreteryasi, Adalet Bakanligi
       Selahattin Durmaz: IHKUK Sekreteryasi, Milli Egitim Bakanligi
       Gulay Ayvali: IHKUK Sekreteryasi, Saglik Bakanligi
       Erdogan Ishakoglu, Ceyda Umit, Celalettin Donmez (Adalet Bakanligi), Bulent Dogan, Huriye Seven (Icisleri Bakanligi) Levent Senol (Jandarma Genel Komutanligi), Gulay Erdogan, (Emniyet Genel Mudurlugu), Akin Ozceri, Kivilcim Kilic(Disisleri Bakanligi), Prof. Dr. Haluk Gunugur(G.U. Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi), Prof. Dr. Mehmet Kulahci(AIBU Teknik Egitim Fakultesi), Nurullah Aydin(G.U Iletisim Fakultesi), Fusun Oralalp(Turkiye AB Dernegi), Didem Tekeli: (G.U. Iktisadi Idari Bilimler Fakultesi).


1999 Milliyet