|
Sanki birden boyu uzadı
Dünya Ticaret Merkezi terörist saldırıda yıkılınca 70 yaşındaki Empire State Binası 39 yıl sonra yeniden New York’un zirvesi oldu
 Cary Grant "Unutulmayan Aşk / An Affair to Remember" filminde Deborah Kerr’i, Empire State Binası’nın 86’ncı katında bekliyordu. 36 yıl sonra Tom Hanks ve Meg Ryan "Sevginin Bağladıkları / Sleepless in Seattle" filminde buluşacakları yer yine aynı binanın aynı katıydı.
Dünya Ticaret Merkezi’nin kuleleri 11 Eylül’deki terörist saldırının ardından yıkılınca, sadece ABD’nin ve dünyanın politik vaziyeti alt üst olmadı. Bir prestij unsuru olarak görülen "En yüksek binalar" listesinde de değişiklik oldu. Gökyüzüne en yakın noktanın hangi binada yer aldığını dünya ileride tartışacak ama New York özelinde birinci şimdiden belli: Empire State Building, ya da kısaltmaları seven Amerikalıların diline uyulursa ESB.
Açılış, Başkan Herbert Hoover’dan
1931 yılında inşaatı tamamlandığında dünyanın en yüksek binası oldu ESB. Açılışını dönemin ABD Başkanı Herbert Hoover yaptı. Washington’dan bastığı bir düğmeyle binanın ışıklarını yaktı ve ESB dönemi resmen başladı. Tam 41 yıl sürecek bir krallığın startı oldu bu. Ta ki 1972’de Dünya Ticaret Merkezi bitene kadar.
ESB’yi inşa etme fikri 1920’lerde ABD’de yaşanan emlak patlaması döneminde oluştu. Mimarlığını Shreve, Lamb & Harmon firması üstlendi; yapımcı firma ise Starrett Brothers & Eken oldu. New York’un meşhur 5. Caddesi’nde başlayan inşaat gökdelen yapımına da yeni bir anlayış getirdi. "El yapımı" inşaatın bittiği, fiziki gücün büyük bölümünü atların sağladığı ve makinelerin iyiden iyiye devreye girdiği bir süreçti bu.
3 bin 400 kişi, 7 milyon saat çalıştı
İnşaat 17 Mart 1930’da başladı ve haftada 4 buçuk kat bitirme hedefi gözetilerek yaklaşık 14 ayda bitti. Tatil günleri ve pazarları da devam eden bir mesai sonucu 1 yıl 45 gün ve 7 milyon saat çalışıldı. Personel sayısı en yoğun dönemlerde 3 bin 400’e ulaştı. Neredeyse 8 bin metrekare bir alanda kurulu olan binanın yalnızca yapım maliyeti 25 milyon dolar oldu. Arazi de hesaba katıldığında harcanan para 41 milyon dolara çıkıveriyordu.
ESB bittiğinde yüksekliği 381 metreydi, eğer en üst nokta olarak 102’nci kat dikkate alınırsa. Tepesindeki anteni de dahil etmeyi tercih edenler için bu mesafe 449 metreye ulaşıyordu.
Günün anlamına göre renkleniyor Bugün Empire State Binası’nda 15 binden fazla kişi çalışıyor. Bunun dışında her gün 10 bin-20 bin arası ziyaretçi geliyor. Binanın, bu ziyaretçileri cezbeden en önemli özelliği 86’ncı ve 102’nci katlarındaki gözlem noktaları. Bazı önemli günlerde üst katlarda yapılan renkli ışıklandırma da ESB’yi bir "milli buluşma noktası" haline getiriyor. Günün anlam ve önemine göre renkler de değişiyor. Örneğin Bağımsızlık Günü’nde ABD bayrağının rengi olan kırmızı, beyaz ve mavi; Sevgililer Günü’nde kırmızı; Gay Festivali’nde ise lavanta-beyaz.
Ona da uçak çarptı
• 28 Temmuz 1945’te, 2. Dünya Savaşı sona erdikten bir süre sonra, B-25 tipi iki motorlu bir bombardıman uçağı Empire State Binası’na çarptı. Uçağı kullanan Yarbay William F. Smith yoğun sis nedeniyle etrafını göremeyecek hale geldi ve binanın 79’uncu katından içeri girdi. Aralarında pilotun da bulunduğu 14 kişi öldü.
• Yapıldığı günden beri ESB bir "New York büyükelçisi" muamelesi gördü. Aralarında Fidel Castro, Kraliçe Elizabeth, rock grubu Kiss, Pele, Nikita Kruşçev’in de bulunduğu pek çok ünlü isim burayı ziyaret etti.
• Binanın üst tarafı bir dönem balonların inip kalkması için hazırlandı. Plana göre yolcular binanın tepesinde inecek, asansörlerle aşağı gidip hemen New York sokaklarına karışacaklardı. Ama üst üste gelen başarısız denemeler ve o yükseklikteki rüzgarla baş edilememesi yüzünden proje rafa kaldırıldı ve bir daha indirilmedi.
En yüksek binalar Dünyanın en yüksek binasının ne olduğu konusunda tam bir fikir birliği sağlanamamış durumda. Pek çok ülke ve şehir, önemli bir reklam unsuru olduğu için bu unvanı kendilerine mal etmeye çalışıyor. Duruma müdahale eden Yüksek Binalar ve Şehir Yerleşimi Konseyi bu yarışı dört kategoriye ayırarak halletmeye çalıştı. Buna göre "yerden en yüksek mimari nokta" Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’daki Petronas Kuleleri (452 metre). "Yerden en yüksek oturulan nokta" ve "yerden en yüksek çatı zirvesi" dendiği zaman ABD’nin Chicago kentindeki Sears Kulesi birinci (442 metre). Anten de hesaba dahilse o zaman Kanada’nın Toronto şehrinin gururu CN Kulesi şampiyonluğu kimseye kaptırmıyor (533 metre).
 PAZAR
 ‘Ben de Amerika ceza versin istiyorum’
Gökyüzünde yalnız gezen bir yıldız
Sanki birden boyu uzadı
Londra’yı da aydınlatacak
Bu saati kim alacak?
Lezzet bu "Halat"la bağlandı
Frankenştayn gökdelen
Tekel’e rakı savaşı açıldı
Önce bir "punch" alın, sonra masa ve sandalye
Şarap festivali
‘Televizyonda istismar çok fazla’
DVD / Selim BOY
Isparta’da "Baba’nın Kebapçısı" Kebapçı Kadir
Boynuz nasıl parlatılır?
Bulgaristan’ın son çarı
Depresif olmak ne güzel!
Bir kısa roman: "Sıfır Treni"
11 Eylül 2001 portreleri
SAYFA BAŞI
|
|
|
