|
 Solun kendi oyununa gelmesi!
Paris'te bir savcı. Adı, Eric Halphen. Bu savcıya göre, Cumhurbaşkanı Chirac Fransız demokrasisinin büyük bir ayıbı. Paris Belediye Başkanlığı sırasında Chirac'ın yolsuzluk yaptığına inanıyor. Bu nedenle yedi yıl boyunca Chirac'ı hapse attırmak için uğraşmış...
Ama kaderin cilvesine bakın:
Yarın yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda bu savcı bey oyunu Le Pen'e karşı Chirac'a vereceğini açıkladı.
Gerekçesi tek cümle:
"Irkçılık yolsuzluktan daha kötü!"
Fransa'da seçmen sağcısıyla solcusuyla Le Pen'e karşı birleşmiş durumda. Chirac'ın bugüne kadar görülmemiş bir çoğunlukla, yüzde 80 civarında oyla ikinci dönem için Cumhurbaşkanı seçilmesi bekleniyor.
Fransa seçimleri derslerle dolu.
Tartışılan sorulardan biri:
Le Pen'i kim yarattı?
Bu konuda suçlananlar kervanına, iki dönem Cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan eski sosyalist lider Mitterrand da katıldı.
Niye mi?
Seçim sistemiyle oynadığı için...
Mitterrand 1980'lerde cumhurbaşkanıyken iki turlu seçim sisteminde ilginç bir değişiklik yapıyor. Sisteme nispi temsil özelliğini ekleyerek sağın, muhafazakar oyların bölünmesini sağlıyor.
Kimine göre bu şeytani bir değişiklik!
Böylece seçim sistemi yirmi yıl boyunca Fransız Sosyalist Partisi için çalışıyor. Le Pen bu sayede politika sahnesine çıkıp tutunuyor.
Şimdi deniyor ki:
Le Pen, sağ oyları bölmeseydi, Sosyalistler 1990'larda hiçbir genel seçimi kazanamazlardı.
Mitterrand'ın nispi temsil özelliğini katarak değiştirdiği iki turlu seçim sistemi, Fransa Cumhurbaşkanı General De Gaulle'ün imzasını taşıyor.
De Gaulle, oyların daha çok merkezde toplanmasını amaçlamış. Muhafazakar seçmenin, aşırı sağcı partilere kaymasını önlemek istemiş.
Bunda başarılı da olmuş.
Aşırı sağ partiler parlamento dışında kalmış. Sağ oylar bölünmemiş. Ama bu da tabii Sosyalist Parti'nin seçim kazanmasını önlemiş...
Mitterrand işte bu süreci 1980'lerde tersine çeviriyor. Sosyalist lider bu kez sağ oyların bölünmesini sağlayan bir değişikliği gerçekleştiriyor. Bu değişiklik uzun yıllar Sosyalistlere yarıyor.
Ama sonrası malum:
Bumerang etkisi...
Le Pen fazla büyüyor!
Sosyalist lider Jospin'i de geçip Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde otuz yıldır ilk kez Sosyalistleri adaysız bırakıyor, bir sağcıya, Chirac'a mahkum ediyor.(*)
Kıssadan hisse:
Seçim sistemiyle oynamadan iyi düşünüp taşınmak lazım.
Sosyalist lider Jospin'in büyük seçim yenilgisinde başka ne rol oynadı? Sosyalizm anlayışının devrini tamamlamış olmasının payı var mı bunda?
Kimine göre var.
İngiliz İşçi Partisi'nin önde gelen milletvekillerinden Mac Shane'nin Fransız Sosyalistlerine yönelik şu sözleri ilginç:
"Yirminci yüzyıl sosyalizmi, sosyal demokrasisi bitti, öldü artık. Bu yüzyılda sol kendini yeniden keşfetmek zorunda..." (I. Herald Tribune, 29 Nisan 02, s. 1, "Left's leaders stumble in Europe" başlıklı yazıdan)
Keşke bu sözleri bizdeki bazı solcular da, özellikle 1930'larda demirlemiş olanlar bir duyabilse...
----------
* Roma'daki İleri Kamu Yönetimi Okulu yöneticisi Angelo M. Petroni'nin "Mitterrand, Le Pen'i nasıl yarattı?" başlıklı makalesi, Wall Street Journal, 26 - 28 Nisan 02, s. A6.
h.cemal@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
