 |
 |
 Önceki gece sabaha karşı 5.6 şiddetindeki Urla depreminde 170 kişi yaralanmış, 4 - 5 ev çökmüş, birçok yapı çatlamış, bir caminin minare alemi kırılıp düşmüş. 21 günlük Irak savaşında ölen Amerikalıların sayısı 102, İngilizlerin sayısı da sanırım 70... Son Kocaeli depreminde ise ölenlerin sayısı 30 bindi bizde... Demek ki bizde deprem, savaştan daha sakıncalı... *** Depremlerimiz savaştan daha sakıncalı olunca da, durumdan hemen görev çıkarma sorumluluğuyla, hamasi bir dörtlük yazmak gerekmez mi depremler için de? Bendeniz de, hamasetçi ozanlarımızdan miras kalan bir coşkuyla, depremler için bir dörtlük yazmaya çalıştım: Depremlerle sallanıp ölsek de biner biner, Şanlı tarih ayakta yükseltir bayrağını. Cesedimizden dahi düşmanlar korkup siner, Türk'ü gördüğü yerde denk alır ayağını. Söz aramızda 70 yıl önce böyle bir dörtlüğün telif hakkı, ya bir mebusluk, ya - koşullar uyuyorsa - hareketli bir semtte noterlikti... Hey gidi günler hey... *** Hamaset ve övgü manzumeleri yanında, yergi ve sövgü nazmı da çok gelişmiştir bizde... İşte Nef'i'nin "Siham - ı Kaza - Yargı Okları"ndan bir örnek. Ama önce 17. yüzyılın başına ait küçük bir tarih özeti: 1623'te 14 yaşında tahta çıkan IV. Murat, padişah olur olmaz, Sadaret Kaymakamlığı'na, yani Vezir - i Azam vekilliğine Gürcü, yahut Hadım Mehmet Paşa'yı atamıştı. Bostancıbaşılıktan, yani saray cellatlığından gelme Kaptan - ı Derya Topal Recep Paşa, çocuk yaştaki Padişah'ın yaptığı bu atamadan deliye dönmüştü. Kendisi geçmek istiyordu Gürcü Mehmet Paşa'nın yerine; hem de sadrazam vekili olarak değil, sadrazam olarak... Recep Paşa'nın, yerine göz diktiği kişilere karşı, el altından yeniçeriyi ayaklandırmak gibi sinsi bir taktiği vardı. Gürcü Mehmet Paşa aleyhine de, yeniçerilerle sipahileri "Gürcü enflasyon yapıyor" fısıltılarıyla ayaklandırdı. "Enflasyon" sözcüğünü kullanmadı ama, "sikkenin ayarını bozuyor" suçlamasını yaydı. Böylece 90 yaşındaki Vezir - i Azam Vekili'nin konağında boğdurulmasına neden oldu. Tarih 1626... *** Nef'i de, Gürcü Mehmet Paşa'nın aleyhinde yürütülen kampanyaya, uzun bir yergi kasidesiyle katılmıştı. Kasideden birkaç beyit işte: Gürci hınzıri a sammsuni muazzam (korkunç zehirleyici) a köpek Kandesin kande negehbanii alem (alemin bekçisi) a köpek Vay ol devlete kim ol mürebbisi anın Bir senin gibi deni (alçak) cehli mücessem a köpek Ne güne kaldı medet Devlet - i Ali Osman Hey yazık hey ne musibet, bu ne matem a köpek *** Şark kültüründe - siyasetle ilişkili olarak - övgü ve sövgü çok gelişmiştir... Ranta dayalı kapı kulluğu, burjuvalaşamadığı; köylülerin de, işçi sınıfına dönüşemediği "ümmet" topluluklarında, ozanların tek piyasası siyasal egemenliği ellerinde tutanlardı. Ozanlar da, ya onları överek, ya onların kızdıklarına söverek, ödüllenirlerdi. Bu gelenek, oligarşik yapıya uyum göstermek koşuluyla, çok partili döneme geçildikten sonra da sürüp gitti. Haset, çürütmecilik, yok sayma, birtakım başarı ve çalışmaları görmezlikten gelme, kuşaklardan kuşaklara geçen kalıtımsal bir biçimlenmedir Şark'ta... Onun için de merak ediyorum, Saddam'ın da acaba övgücü ozanları var mıydı? *** Bu arada bizde bazı özeleştiriler de yazıldı. Namık Kemal'in mi, Deli Hikmet'in mi olduğu bir türlü netleşmemiş bir taşlama işte: Edepsizlikte tekleriz Kimi görsek etekleriz Hak'dan da ümit bekleriz Ne utanmaz köpekleriz Biz bakmadan sağa sola Düşman girdi İstanbul'a Vatanı sattık bir pula Ne utanmaz köpekleriz Dalkavuklukla irtikap (rüşvet, avanta) İşte etti bizi harab Sen söyle ey Şevketmeab Ne utanmaz köpekleriz İnsan mı neyiz seçilmez Bir zehiriz ki içilmez Tavrımızdan da geçilmez Ne utanmaz köpekleriz Gitme vatan kavgasına Yetiş rütbe yağmasına Daldık dünya sefasına Ne utanmaz köpekleriz Vatanın girdik kanına Leke getirdik şanına Topumuzun bok canına Ne utanmaz köpekleriz *** Benim çocukluğumda da bir halk deyimi dolaşır dururdu evde: Sen seni bil sen seni Sen seni bilmez isen Patlatırlar enseni... Köylülükle rant ekonomisinden kopamamış ve evrensel sınıflar yaratamamış Şark işte... c.altan@prizma.net.tr  
|
 Taha AKYOL
|
| Kürtler ve Türkler
|
| Çetin ALTAN
|
| Eski bir özeleştiri "Ne utanmaz köpekleriz"...
|
| Melih AŞIK
|
| Yağma kanunu
|
| Fikret BİLA
|
| Güven sorunu
|
| Hasan CEMAL
|
| Kürtlerle, Amerika'yla, Avrupa'yla çatışmak mı?
|
| Güneri CIVAOĞLU
|
| Çölde çay zamanı
|
| Can DÜNDAR
|
| 17. katta 17 saniye
|
| Abbas GÜÇLÜ
|
| Savaşın mağdur ettiği çocuklar
|
| Sami KOHEN
|
| Pandora'nın kutusu açılıyor mu?
|
| Mehmet Y. YILMAZ
|
| Acımasız olduğu kadar zevksizdi de...
|
| Meliha OKUR
|
| Akaryakıt bayileri 'eylem' hazırlığında
|
| Hasan PULUR
|
| "Allahlık" değil "ahretlik" CHP!...
|
| Derya SAZAK
|
| Böyle mi olacaktı?
|
| Meral TAMER
|
| Faik Öztrak tabii ki gidecekti
|
| Tamer HEPER
|
| Kapkaç cezası ağırlaşmadı
|
| Güngör URAS
|
| Yoksullukla mücadelede kooperatifler
|
|
| M. Ali BİRAND
|
| Türkiye doğru olanı yaptı
|