20 Ekim 2003 Pazartesi
 
 
 BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |  SIK KULLANILANLARA EKLE |  AÇILIŞ SAYFASI YAP  
  ·  SON DAKİKA       
  ·  ANA SAYFA    
  ·  GÜNCEL         
  ·  SİYASET         
  ·  EKONOMİ         
  ·  YAZARLAR         
  ·  SPOR         
  ·  DÜNYA         
  ·  YAŞAM         
  ·  MAGAZİN         
  ·  SAĞLIK         
  ·  KADIN & MODA         
  ·  ASTROLOJİ         
  ·  OTOMOBİL         
  ·  ÇİZERLER         
  ·  BİLİM & TEKNİK         
  ·  TV'DE BUGÜN         
  ·  İŞ YAŞAMI         
  ·  OMBUDSMAN         
  ·  HAVA DURUMU         
  ·  CUMARTESİ         
  ·  PAZAR         
  ·  BUSINESS   
  ·  POPULER KÜLTÜR   


Televizyonda düğün var

   
Tekeşli-çokeşli evlilik, akraba evliliği, berdel, beşik kertmesi, baldız evliliklerinden sonra şimdi 'âdet', televize evlilik...

        Tayfun Atay

   
    Evliliklerini herkesin gözü önünde yaşayan ünlülere, bir hayata birkaç evlilik sığdırmanın giderek yaygınlaşmasına, elbise değiştirir gibi karı-koca değiştirmelere epeydir alışmıştık. Bunlar evlilik ayağa mı düştü diye düşündürürken bir de baktık evlilik ekrana düşmüş!..
    'Zengin' Batı'da ekonomik ve toplumsal temellerini giderek yitiren ve 'hobi'ye dönüşen evlilik, bir süredir 'şov' malzemesi haline de getirilmişti. Bunun ekonomik altyapısı değilse de kültürel esintisi bize de kısa sürede (b)ulaştı. Yakınlarda yayına giren ve ilk gün reytingleri altüst ettiği bildirilen Ben Evleniyorum programı düşündürüyor bunları. Böylece 'kutsal'dı, 'kölelik'ti, 'şirket'ti derken, evlilik sonunda 'şov' oldu.
   
    Evliliğin evrimi
    İnsanların evlenmeye ne zaman başladığını kestirmek, mümkün değil. Ancak 'sürü' olmaktan 'toplum' olmaya geçiş noktası, evliliği bir 'kural' olarak karşımıza çıkarıyor. Cinsel beraberliğe 'toplumsal' onay ve sonuçlarının (doğumların) yasal kabulü: Evlilik, bunu sağlayan bir kurum.
    Bu nedenle de hiçbir yerde yalnızca evlenenler arasında olupbiten bir 'hadise' değil evlilik. Ne oluyorsa toplumun huzurunda oluyor. Aslında şahsi şahitlik pozisyonları da sembolik. Esas şahit toplum.
    Özellikle geleneksel köy toplumlarında 'dirlik düzenlik' açısından bu çok hassas bir konu. O yüzden düğünler hayatın içindeki en önemli etkinlik olarak beliriyor. Herkes toplumun gözü önünde ve gözetiminde 'başgöz' ediliyor.
    Modern zamanlar evliliğin törensel ağırlığını azaltırken, aynı zamanda evlilik kurumuna yönelik bazı taarruzları beraberinde getirdi. Hayli sorgulandı evlilik modern dünyada. Ona 'kutsallık' atfeden sistemin aslında 'tutsaklık' hedeflediği iddia edildi. İki yüzlülüğü teşvik eden bir 'şirket' mantığına sahip olduğu öne sürüldü.
    Ama öte yandan 'bireyci' modernlikten yorgun ve 'yalnız' düşmüş insan için, din gibi aile ve evlilik de birer sığınak olmadı değil.
    Geleneksel toplumun yücelttiği, modern sanayi toplumunun çok hazetmediği ama yüz de çevirmediği evlilik kurumu, şimdi geçmodern zamanların tüketim toplumunda pek 'gözde' olmasa da 'gözler önünde'!.. Ticari kâr amacına yönelik olarak tabii. Dünyadaki örneklerinde olduğu gibi, evliliğin ipliğini pazara (ekrana) çıkaran Ben Evleniyorum programıyla yapılan bu.
   
    Çeşme başından karar odasına
    Böylece köy meydanlarından, cami ve kiliselerden, belediye nikâh salonlarından sonra evlilik kurumunun serüveni şimdi ekranda devam ediyor.
    Buna 'ahlakçı-gelenekçi' tepki, gelmekte gecikmedi. 'Türk-Egitim-Sen', genel ahlâka aykırı içeriğiyle evlilik kurumunu yıprattığını belirterek Ben Evleniyorum'un yayından kaldırılması için RTÜK'e başvurdu.
    Söz konusu yarışma muhafazakâr zihinlerde böyle rahatsızlıklara yol açsa da ilginçtir ki bazı 'kalıplar' evliliğin ekrandaki serüveninde de pek değişmeksizin devam ediyor.
    Geleneksel köyün evlilik adayları üzerindeki 'toplumsal' belirleyicilik, şimdiki 'elektronik köy'de de bir 'kitlesel' belirleyicilik şeklinde mevcut. Kimin kimle evleneceğine oylarınızla karar veriyorsunuz!
    Eski 'pastoral' zamanlarda bir kızı on kişinin isteyip birinin alması gibi, 'dijital' şimdiki zamanda da 12 damat adayından biri oylana oylana muradına erecek.
    Köyde 'çeşme başı'nda karşılaşıp birbiriyle bakışarak kesişen gençler, şimdi ekranda 'karar odası'nda konuşarak kesişiyorlar.
    Toplumun onaylamadığı erkeği seven köy kızları gibi, seyircinin oylamadığı erkeği isteyen kız da uğraşacak evlenmeyi düşündüğü adayı korumak için. Ama büyük ölçüde evliliğe kararı verenler, 'seyrine bakanlar' olacak.
    Sonuçta, eskiden de duygulardan çok ekonomik nedenlerin evliliği belirlemesi gibi, ekranda da aslında 'paragöz' olanların 'başgöz' edilmesini izleyeceğiz. Evlilik kararı alan gelinle damat, bir ev, son model otomobil, ömür boyu yazlık ve kışlık tatil imkânı ile elli milyar lira kazanacak.
    Yanılıyor da olabiliriz tabii. Belki de her şey 'tamamen duygusal'dır!..
   
   
Ekran usulü evlilik
    Show TV'de yayına giren Ben Evleniyorum adlı yarışma, Biri Bizi Gözetliyor'a benzer formata sahip. Gelin adayı üç kız ve damat adayı 12 erkek yarışıyor. İlk hafta üç erkeğin elenmesinden sonra kalan damat adaylarından her hafta biri 'izleyici oylarıyla' evi terk edecek. Gelin adayları bir evde, erkeklerse diğer evde yaşıyorlar. Kızlar erkekleri ekrandan izlerken, erkekler kız evini göremiyor. Sadece hafta sonları 'karar odası'nda kızların sorularına yanıt verirken konuşma imkânına sahipler. Kızlar hafta boyunca izleyerek ve hafta sonu sorular sorarak evden gitmesini istemedikleri erkeği 'koruma'ya alıyorlar. İzleyicilerden en düşük oyu alan erkek, korumaya alınmışsa evde kalıyor, en az oy alan aday evi terk ediyor. Kızlarla erkekler 'üçe üç' kaldığında, yüz yüze görüşmeye, bir evden diğerine gitmeye başlayacaklar. İzleyici oyları 'gelin'i belirleyecek. Gelinler arasından 'müstakbel' kocasını seçip evlenme teklif edecek. Program DİJİTÜRK 51 ve Kanal XTV'den 24 saat kesintisiz izlenebiliyor.
   
   
   
   

POPULER KÜLTÜR


Yok böyle bi hayat!
Televizyonda düğün var
Asmalı Konak'ın sırrı
Yokedici Arnie, şimdi Vali
'Bazen buralıyım bazen dünyalı...'
Dedeni yedim, affet!
Savaş ve popüler kültür
Seyyar heykelciler
Arabeskin yeraltı sarayı
Hem kanat yiyin, hem oynayın
Birader 'kumam' olursa
Savaş, bilgisayar ekranında
Mecburen nostaljikler!
Bir dönem böyle geçti-medi
Zevkli yanılgı: Futbol
POPUN YARIM ASRI