27 Şubat 2004 Cuma
 
 
 BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |  SIK KULLANILANLARA EKLE |  AÇILIŞ SAYFASI YAP  
  ·  SON DAKİKA       
  ·  ANA SAYFA    
  ·  GÜNCEL         
  ·  SİYASET         
  ·  EKONOMİ         
  ·  YAZARLAR         
  ·  SPOR         
  ·  DÜNYA         
  ·  YAŞAM         
  ·  MAGAZİN         
  ·  SAĞLIK         
  ·  KADIN & MODA         
  ·  ASTROLOJİ         
  ·  OTOMOBİL         
  ·  ÇİZERLER         
  ·  BİLİM & TEKNİK         
  ·  TV'DE BUGÜN         
  ·  İŞ YAŞAMI         
  ·  OMBUDSMAN         
  ·  HAVA DURUMU         
  ·  CUMARTESİ         
  ·  PAZAR         
  ·  BUSINESS   
  ·  POPULER KÜLTÜR   
  ·  EGE   


'Cep'ten alo diyeli 10 sene oldu

   
Türkiye'de ilk cep telefonu görüşmesi 23 Şubat 1994'te Süleyman Demirel ve Tansu Çiller arasında gerçekleşti. Türkiye bu tarihten sonra cep telefonunu "çılgınca" sevdi. 2003'te her üç kişiden birinde cep telefonu vardı

        ŞÜKRAN PAKKAN
   
    Cep telefonundan ilk "alo"yu 1994 Şubat'ında dedik. Aradan 10 yıl geçti, artık telefonsuz sokağa çıkamaz, kapsama alanından uzaklaşamaz olduk. Cep telefonu, başta VIP listelerine tahsis edilen özel bir "alet"ken, bugün peynir ekmek gibi satılan teknolojik bir nimet haline geliverdi. Ama nasıl? Nasıl; bizim onu almamız gerekirken, o bizi avcunun içine böylesi bir hızla alıverdi?
    Cep telefon teknolojisine adım attığımız tarihi gün, yani 23 Şubat 1994, gazetelere üç-beş satırlık yazılarla yansımıştı. Bu seri gelişmeyi basın da öngörememişti. GSM ilk günlerinde çok ihmal edilmişti. Ama zamanla ihmal edilemeyecek bir hale geldi. Herkes birbirinin cep telefonuna bakar, modelini sorar oldu. En iyi melodiyi çalma, internete bağlanma, oyun yarışları yapıldı. Kanserojen etkileri, beyne gönderdiği sinyaller, dinlenme kuşkuları, teknolojik gelişmeler merak konusu oldu. Öyle ki, cep telefonu kendi kurallarını ve yasaklarını bile yarattı. Hakkında yazılan ilk kitap "Cep Telefonunun Görgü Kuralları" oldu. Otobüslerde, uçaklarda kullanımı yasaklandı.
    Milletvekillerine "cep"ler dağıtıldı, ilk konuşma hakkı için bir VIP listesi hazırlandı
   
  • 24 Şubat 1994 tarihli gazetelerin "Cep telefonunda ilk alo" başlığıyla duyurduğu haberde, ilk konuşmanın dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ile başbakanı Tansu Çiller arasında olduğu açıklandı. Dönemin ulaştırma bakanı Mehmet Köstepen, ilk cep telefonlarının milletvekillerine dağıtılacağını ve ilk konuşma hakkı için bir VIP listesi belirlendiğini duyuruyordu. İlk başvuranlar arasında Semra Özal da vardı ve kendisine hemen bir telefon tahsis ediliyordu.
  • İlk görüşmelerde, kontörler 9 saniyede bir atıyor ve kontör başına 9 bin 500 lira olarak ücretlendirme yapılıyordu. Cep telefonları ise kısa bir süre sonra 29 milyon liradan PTT onaylı olması şartıyla piyasaya da sürüldü. Ayrıca, PTT'ye abonelik ücreti olarak 6 milyon lira ödeniyordu. Sabit ücretin fiyatı ise 140 bin liradan başlıyordu.
  • Aynı günün gazetelerinde Motorola'nın GSM 5200 ve 7200 adıyla reklamını yaptığı cep telefonları da minimum 24 milyon liradan satışa sunuluyordu. O günlerin kuruna göre bu yaklaşık 1300 dolara denk geliyordu. Yani yaklaşık bugünün 1 milyar 700 milyon lirasına. Motorola reklamları şöyleydi: "Sizler için neler yapmadık... Ayaklarına bağladığımız küçük kağıt parçaları ile kuşlar uçurduk. Dumanlarla mesajlar gönderdik. Telgraf ve telefonlarla, tellere taşıdık sesinizi. Şimdi yeni bir boyuta çağırıyoruz sizi." Türk mühendislerinin ürettiği ilk telefon
  • Aselsan 1994'te Türkiye'de ilk kez, tamamen Türk mühendisleri ve işçileri tarafından tasarlanıp üretilen 1919 ve 1920'yi yarattı. Telefonun fiyatı 2 bin euro'yu buluyordu. Tanıtımı da şu sözlerle yapıldı: "ASELSAN 1920, 117 gram ağırlığında, titreşim özelliğine sahip, 24 çeşit çalma melodisi olan, hatta ajanda, tarih, saat ve alarm özelliklerine sahip bir telefondur. Üstüne üstlük, rehberdeki ilk on numarayı tek tuşla arayabilir."
  • Turkcell ve Telsim, Türk Telekom ile yaptıkları gelir paylaşımı sözleşmeleri ile 1994 yılı itibarıyla GSM 900 hizmeti sunmaya başladı. Ardından, mevzuat değişiklikleriyle lisans verilmesi mümkün hale geldi. Türkiye'de her üç kişiden biri cep telefonu sahibi
  • Türkiye cep telefonu kullanımında dünya ortalamasının üzerine çıkmış durumda. 2003 yılı verilerine göre, yaklaşık 70 milyon nüfusun 26 milyondan fazlası cep telefonu abonesi. Bu da her üç kişiden birinin cep telefonu kullandığını gösteriyor. Dünyadaki abone sayısı ise 1 milyara ulaşmış durumda. Bu rakamın 100 milyonu ABD'de bulunuyor.
  • Cep telefonu müşterileri de zamanla "daha fazlasını istemeyi" öğrendi. Operatörler de yeni üyeleri çekmek için düşük maliyetli, temel özelliklere sahip cep telefonlarına yoğunlaşmayı tercih ettiler. Bugünse, sınır tanımıyorlar. Hat ve telefon maliyetleri giderek düşüyor.
  • WAP ve GPRS gibi yeni teknolojiler sayesinde hayaller gerçekleşti. Artık cep telefonundan; trafik-hava durumunu, tren, otobüs kalkış-varış saatlerini, sinema ve tiyatro seanslarını, haber ve spor olaylarını takip etmek mümkün hale geldi. Hatta bankacılık hizmetleri bile yapılabiliyor.
  • Birkaç hafta içinde bu da eski teknoloji haline gelebilir ama cep telefonlarının en son "numarası", kamera. Artık bu küçük aletlerle fotoğraf, kısa metrajlı film çekmek bile mümkün.

  •    
       
    Tüketiciler ortalama iki yılda bir yeni cep telefonu satın alıyor
       
  • 1992 yılında dünyada yaklaşık 10 milyon kişide cep telefonu vardı. Bugün 1 milyar kişide var.
  • 1999 yılında satılan toplam cep telefonu sayısı 280 milyondu. 2000 yılında bu rakam 405 milyona çıktı.
  • Bir cep telefonunun ürün kullanım ömrü yaklaşık 2 yıl. Güncelleştirme ve değiştirme piyasası yüzde 80'lere ulaşmış durumda.
  • WorldWatch Enstitüsü'nün raporuna göre 1992 yılında dünya çapında 237 kişiden biri cep telefonuna sahipken, 10 yıl sonra 2002 yılında bu rakam her 5 kişiden 1 kişiye yükseldi.

  •    
       
    Kekemeler için indirimli tarife
       
  • "Telekulak" olaylarından sonra "dinlemeye karşı güvenli" telefonlar üretildi. Bir GSM hattının ikinci kez dinlenmediğini öğrenen bazı uyanıklar hatlarını binlerce dolardan satışa sundular. "2" ile başlayan veya akılda kalıcı numaralar da binlerce dolar etmeye başladı.
  • Daha uzun süre konuştukları için yüksek fatura ödeyen kekeme vatandaşlara yönelik indirimli telefon tarifesi tasarlandı.
  • Cep mesajları sayesinde tanışıp aşık olan bir çift, yüz yüze gelmeden önce evlenmeye karar verdi ve nikahlarını bir telefon kulübesinde kıydı.
  • İkinci el cep telefonu pazarı da o kadar hızlı gelişti ki, internet üzerinde, sokak tezgahlarında, hatta marketlerde bile satış yapmak mümkün hale geldi.
  • Bu hıza hırsızlar da ayak uydurdu tabii. Hatta cep hırsızlığı öyle bir noktaya geldi ki, ikinci el diye çalıntı telefon satın alanlar da, telefonlarını az çaldırmadılar. Tabii arkasından önlemi de aynı hızla devreye girdi: İkinci el çalıntı cep telefonları açıldığı anda ekrana "çalıntı malıdır" uyarısı düşmesi projelendirildi.

  •    
        Türkiye'nin GSM operatörleri
       
  • Turkcell: Avrupa'nın beşinci, dünyanın 12'nci en büyük mobil operatörü konumunda. Abone sayısı şu anda 19 milyon.
  • Telsim: TMSF'ye devredilerek kamulaştırılınca, Türkiye cep telefonu tarihinde ilginç bir adım daha atılmış oldu. 81 ilde 5 bin istasyon ile hizmet veriyor.
  • Aria-Aycell: Birleşme tamamlanmak üzere. Aria, TIM ve Türkiye İş Bankası'nın işbirliği sonucu doğmuştu. Aycell ise 2001'de kuruldu.

  •    
       





    Ahmet Turhan Altıner
    Ali Rıza Kardüz
    İlber Ortaylı
    Tuba Akyol
    Ülkü Tamer
    Yalvaç Ural
    Yasemin Çongar