|
 |
|
|
Adını (tam) koymak bile zor...
ŞİMDİYE kadar adı Büyük Ortadoğu Projesi olarak geçiyordu. Türkçe kısaltılmış şekli ile BOP...
Şimdi Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi olarak anılmaya başladı. Yani ona Türkçede kısaca GOKAP diyeceğiz...
Bu isim tutar mı, yoksa gene değişir mi, bilemiyoruz; çünkü proje henüz son şeklini almadı. GOKAP, BOP kadar ham değil; ancak onun da tam olgunlaşması için daha çok çabaya - ve zamana - ihtiyaç var.
GOKAP önümüzdeki haftadan itibaren, uluslararası platformlarda, "görücü"ye çıkıyor. Önce ABD'de Türkiye ve bazı bölgesel ülkelerin katılımıyla yapılacak olan G - 8 (Gelişmiş Sekizler) zirvesinde, ardından İstanbul'da düzenlenecek olan NATO doruğunda bu fikrin somutlaştırılmasına çalışılacak...
* * *
KUŞKUSUZ ABD yönetimi Marakeş'ten Bangladeş'e kadar uzanan geniş coğrafyadaki (çoğu Müslüman) ülkelerin "yararına" bu projeyi hazırlarken, kendi çıkarlarını da ön planda düşünmüştür. Evet, amaç, bölge ülkelerinin özgür, demokratik rejimlere kavuşmasını, köklü ekonomik ve sosyal reformlarla çağdaş düzeylere erişmelerini sağlamaktır. Ancak Washington da bunun öncülüğünü üstlenirken, herhalde bu geniş bölgeyi kendi stratejik ve ekonomik nüfuz alanı içine almayı da hedefliyordur...
Amerikalılar başta BOP'tan bahsederken, sanki kendi koyacakları kurallarla bir yere varacaklarını umuyor gibi idiler. Ancak son zamanlarda yaptıkları çeşitli temaslar, onları daha gerçekçi bir tavır almaya itiyor...
* * *
BU bağlamda Ankara, Washington'a son günlerde önemli bazı görüşler ve tavsiyeler iletti...
Bir kere Türkiye bölgede "nasihata ihtiyacı olan" ülkelerden farklı olarak "hedef" değil, "ortak" durumunda olduğunu kabul ettirdi.
İstişarelerde Türkiye'nin üzerinde ısrarla durduğu belli başlı konular özetle şöyle: Demokrasi, dayatmayla olmaz. Dolayısıyla bu proje hayata geçirilirken, dıştan empoze ediliyor izlenimini veren davranışlardan kaçınmalı... Öncelik, bu ülkelerin ekonomik kalkınmasını hızlandıracak desteği sağlamak olmalı... Güvenlik alanındaki işbirliğinde NATO direkt olarak işin içine girmemeli...
Türkiye'nin Washington'a verdiği önemli bir mesaj da, bizzat kendi rolüyle ilgili. Türkiye bölge ülkelerine bir "model" olmak iddiasında değil ve böyle gösterilmesini de istemiyor. Ancak Ankara kendi deneyimlerini "örnek" olarak almak arzusunu gösterenlere de yardımcı olmaya hazır. Bir Türk yetkilisinin deyişiyle, "Biz tabii ki böyle büyük bir projenin dışında kalmak istemeyiz. Ama bizim rolümüz, gerçekçi esaslar üzerinde, katkıda bulunmak olabilir"...
Başbakan Erdoğan'ın haftaya G - 8'lerle yapılacak "genişletilmiş" zirvede vereceği mesaj da bu doğrultuda olacak...
skohen@milliyet.com.tr
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
