|
Türkiye'nin 1 ocak 2005'ten itibaren kullanacağı Yeni Türk Lirası ilk kez Başbakan Erdoğan tarafından tanıtıldı.Erdoğan, YTL ile ilgili çalışmaların planlandığı gibi belirli bir takvim içerisinde yürüdüğünü ve banknotların büyük bölümünün basımının tamamlandığını söyledi. İlgili kurumların da YTL ile ilgili hazırlıklarını tamamlama aşaması içerisinde olduğunu belirten Erdoğan, gerek bilgisayar sistemleri, gerekse diğer sistemler konusunda bir problem olmadığını kaydetti. • Banka hesapları 1 Ocak 2005'te YTL'ye dönüştürülecek... Erdoğan: "Lira tekrar itibar kazanacak" YTL ile birlikte liranın uluslararası alanda tekrar itibar kazanacağının altını çizen Erdoğan, vatandaşların YTL'yi yurtdışında göstermekten artık utanmayacaklarını dile getirdi. Yılbaşına kadar yoğun bir tanıtım kampanyası yapılacağını belirten Erdoğan, tanıtımın yeni yılda da devam edeceğini iletti. Türkiye YTL ile yeni yılda yeni bir döneme girerken, çok eskilerde kalan kuruşlar da tekrar hayatımıza girecek. • Halkın YTL ile ilgili en büyük kaygısı hesap güçlüğü! Yeni bir dönemin kapıları... Başbakan Erdoğan, Türkiye'nin ekonomisi, yönetimi, iç ve dış ilişkileri ve insanlarıyla yeniden umutlu, aydınlık, güleryüzlü bir tablo çizdiği yeni bir dönemin kapılarını araladığını belirtti. ''Şükürler olsun ki ülkemiz bugün ekonomik olarak krizlerden doğan tıkanma noktalarını önemli ölçüde aşmış, güven ve istikrarı yakalayarak yeni ufuklara doğru yol almaya başlamıştır'' diyen Erdoğan, çıktıkları bu yolculuğun uzun bir yolculuk olduğunu, gerek ekonomide gerekse kamu yönetiminin diğer alanlarında daha epeyce mesafe almaları gerektiğini her vesileyle söylediklerini kaydetti. Erdoğan, göreve geldikleri günden bu yana aldıkları mesafenin de asla küçümsenmemesi gerektiğini ifade ederek, şöyle konuştu: ''Türkiye, bugün artık makro ekonomik dengelerini kurmuş ve sürdürülebilir büyüme konusunda istikrarı yakalamış bir durumdadır. Mali disipline sıkı sıkıya bağlı kalarak koyduğumuz hedefleri yakalamak için var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz. İç ve dış piyasalarda ekonomimize duyulan güvenin korunması için bizim üzerinde son derece hassasiyetle durduğumuz bir konudur. Bu bakımdan bugüne kadar elde ettiğimiz ekonomik kazanımlarımızı korumak ve daha da geliştirmek konusunda çok dikkatliyiz. Attığımız her adımın bu ülkeyi aydınlık geleceğine biraz daha yakınlaştırması gerektiğinin bilinci içerisindeyiz. Bizim bu millete verilmiş, adil ve kalkınmış bir Türkiye sözümüz var. Daha en başta biliyorduk ki bizim bu sözümüzü gerçekleştirmemiz, Türkiye'nin mutlaka çağın gereklerine uygun bir değişim rüzgarı yakalamasına bağlıdır. Bunun için çalıştık, bunun için çabaladık, gece-gündüz demedik, bu maratonu devam ettirdik. Allah'a şükürler olsun ki o değişim rüzgarı ülkemizin bir ucundan diğer ucuna esmeye, bu toprakların her bir karışında umut yeniden yeşermeye başlamıştır.'' "İstedik ki..." Başbakan Erdoğan, göreve geldikleri günden bu yana bu değişim anlayışı çerçevesinde birçok alanda köklü reformlar gerçekleştirdiklerini belirtti. Uzun yıllar ihmal edilmiş kronik problemlerin üzerine cesaretle gittiklerini, kangren olmuş pek çok meselede çözüm için kaçınılmaz hale gelen yapısal dönüşümler, iyileştirmeler ve yenilemeler gerçekleştirdiklerini anlatan Erdoğan, şunları kaydetti: ''İstedik ki 100. yılını kutlamaya hazırlanan Cumhuriyetimiz kendini yenilesin ve artık nihayet adım adım muasır medeniyet seviyesine yükselme hedefine doğru ilerlemeye başlasın. İstedik ki bu fedakar millet çektiği sıkıntılardan kurtulsun ve hakettiği huzur ve mutluluğa artık ulaşsın. İstedik ki geleceklerinden umudunu kesmiş çocuklarımız ve gençlerimiz umutla, gururla, heyecanla ülkelerine olan inançlarını tazelesin. İstedik ki Türkiye büyük tarihsel birikimine, zengin doğal potansiyeline ve engin kültürüne layık bir noktaya gelebilsin. Bugün görüyoruz ki Türkiye'nin geleceği adına kurduğumuz bu güzel hayaller, insanımız için artık somut bir beklentiye dönüşmüştür. Bu ülke bir uçtan bir uca güçlü ve kalkınmış Türkiye idealine inanmış, yediden yetmişe bu heyecanı hisseder olmuştur.'' Erdoğan, geçtiğimiz dönemde Türkiye'nin acil olarak çözülmesi gereken günlük problemleri olduğunu ifade ederek, bugün bu problemlerin pek çoğunun önemli ölçüde çözüme kavuşturulduğunu, ekonomiye sağlıklı ve istikrarlı bir yapı kazandırıldığını kaydetti. Uygulanan dikkatli ve cesur program sayesinde ekonominin insanların yüzünü güldüren bir noktaya geldiğini, bütün göstergelerin pozitif seyreden bir seviye yakaladığını anlatan Erdoğan, 2 yıla yaklaşan dönem içerisinde Cumhuriyet tarihinin kırılamayan rekorlarının kırıldığını, aşılmasına ihtimal verilmeyen çıtaların aşıldığını belirtti. Erdoğan, Türkiye'de 30 yıl aradan sonra enflasyonda aylık bazda negatif oranlara ulaşıldığını, bir neslin ömründe ilk defa tek haneli enflasyon oranlarını görebildiğini kaydetti. Yıl sonu için hedeflenen yüzde 12 enflasyon oranının tutturulabileceğinin şimdiden görüldüğünü belirten Erdoğan, bundan sonra da yıllık bazda tek haneli oranlara ulaşılacağını söyledi. Başbakan Erdoğan, bir yandan enflasyonla mücadele ederken bir yandan da ulaşılan büyüme hızının dünya ekonomik çevrelerince takdirle karşılandığını dile getirerek, ''Bugün rahatlıkla söyleyebiliriz ki Türkiye ekonomisi kriz sarsıntılarından kurtulmuş daha da güzel noktalara ulaşma konusunda da son derece iyimser sinyaller veren bir yükseliş trendi yakalamıştır. Bugünden sonra bu tarihe kadar elde ettiğimiz kazanımlardan cesaret alarak kalıcı, geniş ufuklu, daha uzun vadeli adımlar atmaya sıra gelmiştir'' diye konuştu. ''Merkez Bankamız, 1, 5, 20 ve 50 Yeni Türk Lirası kupürlerinin basımını tamamlamış, bu banknotların dağıtımına başlamıştır. 10 ve 100 Yeni Türk Liralık banknotların basımı devam etmektedir. Darphane Genel Müdürlüğümüz de madeni paraların basımına ilişkin hazırlıklarını tamamlamış, 1 ve 5 Yeni Kuruş'un basımına başlanmıştır. 31 Aralık 2004 tarihi itibariyle Darphanemiz, 1 milyar 200 milyon madeni parayı basmış ve dağıtmış olacaktır. YTL'ye geçişle birlikte hasıl olacak yasa ve yönetmelik değişikliklerine ilişkin çalışmalar da öngörülen takvim çerçevesinde ilerlemektedir. Özellikle Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığımız bu konudaki hazırlıklarını belli bir aşamaya getirmiş durumdadır. Bankacılık sistemlerinin, SPK, İMKB gibi kurumlarımızın, kamu bankalarımızın, ilgili tüm birimlerimizin gerek bilgisayar sistemlerinde gerekse diğer işlemlerinde YTL'ye geçişle doğacak yeni duruma hazırlıkları da çok büyük bir oranda tamamlanmıştır. Bütün bu kurumlarımız Hazine'den sorumlu Devlet Bakanımızın başkanlığında periyodik olarak biraraya gelmekte, hazırlıklarını gözden geçirmekte, eğer varsa aksaklıklar hemen giderilmektedir.'' Başbakan Erdoğan, YTL'ye geçiş aşamasında en önemli unsurlardan birinin de tanıtım kampanyası olduğunu ifade ederek, bu çerçevede önümüzdeki günlerde ülke çapında bir tanıtım kampanyası başlatılacağını ve bu kampanya vasıtasıyla halkın YTL uygulaması hakkında bilgilendirileceğini bildirdi. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez gerçekleşen bu uygulamanın bir devrim niteliği taşıdığını kaydeden Erdoğan, bu uygulama ile öncelikle günlük yaşam ve ekonomik aktivitelerin çok büyük oranda kolaylaşacağını söyledi. Erdoğan, ''Bugün artık bir nostalji haline gelmiş olan 30 kuruşa ekmek, 100 kuruşa otobüs bileti, 30 kuruşa gazete, l liraya vapur, 7 liraya sinema, 15 liraya maç bileti, 30 bin liraya araba, 50 bin liraya ev gibi kavramlar yeniden günlük hayatımıza girecektir'' dedi. "TL ve YTL bir yıl birlikte kullanılacak" Başbakan Erdoğan, YTL'ye geçişle birlikte şu anda kullanılan Türk Lirası'nın hemen piyasadan çekilmeyeceğini, bir yıl boyunca hem Türk Lirası hem de Yeni Türk Lirası'nın birarada kullanılacağını belirterek, ''Bu nedenle acele etmeye, kaygı duymaya hiç gerek yoktur'' dedi. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın hazırlıklarını tamamlama aşamasına getirdiği ''çift etiket'' uygulamasının başlatılacağını ifade eden Erdoğan, bir yıl boyunca tüm ürünlerin her yerde çift etiketle fiyatlandırılacağını kaydetti. Vatandaşların böylece fiyatları algılama konusunda hiçbir zorlukla karşılaşmayacağını ifade eden Erdoğan, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: ''Önümüzde tanıtım kampanyası için 3,5 aylık bir süre bulunmaktadır. Bu süre zarfında hasıl olacak tüm sorular ilgili kurumlarımız tarafından cevaplandırılacak, tüm soru işaretleri kaldırılmış olacaktır. Tanıtım kampanyası 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren de devam edecek, olası aksaklıklar da anında giderilecektir. Muhasebecileri rahatlatacak YTL'nin paranın itibarını geri kazandıracağını belirten uzmanlar, bunun özellikle muhasebe işlemlerini kolaylaştıracağını belirtiyorlar. Bunun yanında vatandaşlar da yabancı para yerine elde Türk Lirası tutma eğilimini de kuvvetlendireceği belirtiliyor. YTL ile ilgili yapılan tartışmaların en önemlisi enflasyona yol açıp açmayacağı. Fiyatların bir anda küçülmesi ile yuvarlama etkisinin fiyatları yukarı çekebileceği endişesi kamuoyunda dile getirilirken, uzmanlar bunun olası etkisinin çok ufak olmasını bekliyorlar. Harcamalara dikkat Ancak gözleri bol sıfıra alışan vatandaşların bir anda küçülen fiyatların cazibesine kanarak tüketimlerini aşırı artırmaması gerektiği konusunda da uyarılar yapılıyor. Yılbaşından itibaren kullanılmaya başlanacak Yeni Türk Lirası'nın kuruşları için Darphane'deki çalışma süresi 24 saate, çalışma günü de altıya çıkarıldı. Büyükkaymaz: "Hazırlıklar geçtiğimiz yıl başladı" Yeni madeni para hazırlıklarının geçtiğimiz yıl başladığını vurgulayan Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü Ahmet Büyükkaymaz, yasal zemin çerçevesinde belirledikleri yatırım programı ile gerekli araç-gereçleri temin ettiklerini ifade etti. "Yeni kuruş basımı için daha fazla personele ihtiyaç duyduk" Büyükkaymaz, Darphane'de yeni kuruş basımı nedeniyle daha fazla personele ihtiyaç duyduklarını ve bu ihtiyacı gidermek için 25'i vasıflı eleman, beşi düz işçi statüsünde olmak üzere 30 kişiyi işe aldıklarını söyledi. 24 saat üzerinden günde üç vardiya ve haftada altıgün olmak üzere çalışmalarımızı sürdürüyoruz diyen Büyükkaymaz, vardiya çalışmalarını yıl sonuna kadar bu şekilde devam ettireceklerini açıkladı. "Madeni para basımını 15 aralıkta bitirmek istiyoruz" Büyükkaymaz, para basımının zamanında yetişmesi için programı aksatmadan yürüttüklerini, 1 milyar 200 milyon adet madeni paranın basımının 15 aralıkta sonuçlanmasını planladıklarını vurguladı. ''3 bin 500 ton hammadde ithal edildi'' Büyükkaymaz, 1 ocak 2005 itibarıyla piyasaya sunulacak 1 milyar 200 milyon adet madeni paranın toplam ağırlığının 6 bin 356 ton olduğunu, bir lira ve 50 kuruşların basımı için 3 bin 500 ton hammadde ithalatı gerçekleştirdiklerini, değer kuruşların hammaddesinin ise yurtiçinden sağlandığını bildirdi. ''2005'te eski ve yenilerin toplam değeri 552 trilyon lira'' Büyükkaymaz, ''1 milyar 200 milyon adet yeni madeni paranın yeni TL cinsinden toplam değeri 424 milyon 950 bin lira olacak. Bunun önüne 6 sıfır ilave edildiğinde günümüzdeki değeri 424 trilyon 950 milyar lira oluyor. 2005 yılında her ikisi de tedavülde bulunacağından, toplam değer 552 trilyon lirayı bulacaktır'' şeklinde konuştu. "YTL'ye geçişin ilk aylarında fiyatlar artacak" Öte yandan Maliye Bakanlığı Baş Hesap Uzmanı Mehmet Altındağ, 1 Ocak 2005'ten itibaren tedavüle girecek YTL ile birlikte, 'yuvarmalar' nedeniyle fiyatların az da olsa artacağını söyledi. Altındağ, Kayseri Ticaret Odası tarafından düzenlenen ''Yeni TL'ye Geçiş'' konulu seminerde, paradan sıfırların atılmasıyla yeni bir dönemin başlayacağını belirtti. Uygulamayla paranın değerinin değil itibarının artacağına işaret eden Altındağ, şunları kaydetti: ''YTL'ye geçişin ilk aylarında pahalılık olacak. Avrupa'nın bazı ülkelerinde bu yönde yapılan düzenlemelerde pahalılığın yaşandığı görülmüş. Çünkü 1 kuruştan aşağı para olmayacağı için küsuratlı rakamlar yuvarlanacak ve bu da fiyatların az da olsa artmasına neden olacak. Bu yuvarlama bugün de yapılmakta. Marketten yaptığınız alışverişin bedeli örneğin 2 milyon 975 bin lira tutuyor, sizden 3 milyon lira talep ediyorlar. Yeni Türk Lirası'nda da yuvarlama sürekli tüketici aleyhine yapılacaktır.'' Eski ve yeni paranın 2005 yılında birlikte kullanılmasının bazı olumsuzları beraberinde getireceğini ifade eden Altındağ, ''2005 yılı boyunca hem eski hem de yeni paralarla alışveriş yapabileceğiz. Ancak alışverişte para üstü olarak bir kısmı eski TL, bir kısmını da YTL cinsinden verildiğinde hesaplamakta zorlanabiliriz'' dedi. Mehmet Altındağ, paradan sıfırların atılmasıyla birikmiş parası olan bazı insanların psikolojik olarak fakirleştiklerini de düşüneceklerini belirtti. ''Paramızla dalga geçiliyordu'' Vatandaşın Vergisini Koruma Derneği (VAVEK) Yönetim Kurulu Üyesi Rıdvan Selçuk da, YTL uygulamasıyla Türk parasının dünya piyasasında itibarının artacağını belirterek, şöyle konuştu: ''Türkiye'de bozuk para taşınmıyor, 50-25 bin lira para üstü alınmıyor. Bu durum, ülkemizin parasının içler acısı duruma düştüğünü gösteriyor. Zaman zaman yurtdışına çıkıyorum. Havaalanlarında Türk parasını elinde tutup hatıra fotoğrafı çektirenleri görüyorum. Bu kişilerin, (Fotoğrafı anneme yollayıp, milyoner olduğumu göstereceğim) diyerek bizimle dalga geçtiklerine şahit oldum. Dünyada 20 milyon liralık banknotla en büyük parası olan tek ülkeyiz. Bol sıfırlı paralara insanlar güvenmiyor. Bu yüzden ülkemizde insanların birçoğu dövize yatırım yapıyor. YTL ile paramız yeniden itibar kazanacak.'' Selçuk, YTL'nin sahtesini basanlara yönelik verilecek cezalarda yeni düzenlemeler yapıldığını da anımsatarak, bu suçu işleyenlere 1.5 milyar liradan 5 milyar liraya kadar para cezası verilebileceğini bildirdi.
|
