|
 |
|
|
Irak ve parite
Ünlü yazar Berthrand Russell, "Endüstri Toplumunun Geleceği"ni yazdığında ne diyor: ABD, "Demokrasi" ile değil, "Plutoraksi" ile yönetiliyor.
Pluto, Yunan mitolojisinde zenginlik tanrısı.
ABD de öyle, küresel köyün başkenti. Paranın, gücün ve zenginliğin simgesi. Bunu destekleyen önemli bir veri; 1950'li yıllarda ABD'de nüfusun yüzde 2'si gelirin yüzde 30'unu alırken, bugün nüfusun yüzde 1'i gelirin yüzde 38'inden pay alabiliyor.
Bütün bunları niye yazıyoruz derseniz; neden parite. Yani doların, diğer para birimleri karşısındaki değer kaybı.
Sakın ha; dolar değer kaybediyor, ABD yoksullaşıyor gibi bir düşünceye kapılmayın. Çünkü dolar değer kaybediyor, euro güçleniyor. Kara kara düşünen, ABD'ye mal satan ülkeler.
Ekonomik güçlerini ihracata dayandıran ülkeler. Japonya, Avrupa Birliği ülkeleri, elbette Çin. Yani ABD'ye ihracat yapan ülkeler.
Kolay mı? ABD dediğimiz ülke dünya petrolünün yüzde 20'sini tüketiyor. 250 milyar dolarlık harcama gücü olan bir ülke. 24 trilyon dolar mevduatı olan bir ülke. Ama siyasi yapısı da önemli.
ABD'de Demokratlar finansal entelektüel ve bilgi işlemciler üzerine kurulu bir yapıyı temsil ediyor. Başkan Bush'un temsil ettiği Cumhuriyetçiler ise demir çelik, silah ve petrolcüler üzerine kurulu bir güçle yollarına devam ediyor.
Bu noktada ABD'nin Irak politikasının da hepimiz için ne kadar önemli olduğu ortaya çıkıyor. Felluce'de yaşananlar ortada. Parite, 1.3074'ü görüyor.
Oysa yakın tarihi hatırlatmakta yarar var diyoruz.
1990 Körfez Savaşı. ABD'de Cumhuriyetçi baba Bush iktidarda. 1991 yılı temmuz ayında parite 1.1160.
Yıl 1992, eylül ayı. Parite. 1.4575. ABD, 400 milyar dolar bütçe açığı veriyor. Açığın kaynağı, askeri harcamalar.
İşte bu durumda beklenen operasyon geliyor. Önce Japonya Merkez Bankası, arkasından Almanya Merkez Bankası Bundesbank ve ABD Merkez Bankası FED, dolara müdahale ediyor.
Yani güçlü "üçlü" müdahale geliyor. Ve aynı zamanda ABD'de de seçimleri Demokratlar kazanıyor. Clinton dönemi başlıyor.
Parite, 6 ay içinde yavaş yavaş geri çekiliyor. Clinton, 2 dönem başkanlık yapıp görevini bıraktığında ABD'de bütçe 237 milyar dolar fazla veriyor. Parite ortalama 1.10'larda dolanırken, bu dönemde 0.8240 cent seviyelerine kadar iniyor.
Bütün bunları niye yazdık? Parite, yine 1992'lerdeki seviyeyi yakalarsa ne olur?
Yine üçlü müdahale gelir mi? Kuvvetle muhtemel gelir. Ve 1.10'lardan dolar alanlar çok para kazanmış olur. Ama Irak'ta neler olur? Kritik nokta da burası.
melihao@cnnturk.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Felluce ve Lidice FELLUCE, Sünni direnişinin en önemli merkezle... | |  | Çetin ALTAN | | Özenilen hayatlar, özendiren hayatlar... METEOROLOJİ'nin bildirdiğine göre, karla karı... | |  | Fikret BİLA | | Ekonomik mutabakat (2) 1 Mart tezkeresinin ekonomik mutabakat ekinin... | |  | Hasan CEMAL | | Tuzağa düşmek! Gecikmiş bir yazı, biliyorum. Ama bazen olayl... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Özal ve Erdoğan AKP hükümeti üç yaşında. Kurulduğu yıl tek ba... | |  | Can DÜNDAR | | İskeçe dersleri İskeçe'nin Şahin köyünde yaşanan "Vurun kahpe... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | ÖSS başvuruları pazartesi başlıyor ama... Üniversitelerarası Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)... | |  | Mehmet Y. YILMAZ | | Sanat üzerine 'verimli' bir tartışma! Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yaşanan "res... | |  | Meliha OKUR | | Irak ve parite Ünlü yazar Berthrand Russell, "Endüstri Toplu... | |  | Derya SAZAK | | CHP'nin krizi Sosyal demokrasinin ve CHP'nin, 3 Kasım 2002 ... | |  | Tamer HEPER | | Haber sizi yanıltmasın (1) Perşembe günü gazetemizde, Tempo dergisine at... | |  | Yaman TÖRÜNER | | Gözden kaçmayan küçük şeyler Barbara Pachter, iş hayatında gözden kaçırılm... | |  | Güngör URAS | | İzmir'de çocuklara, köylülere 'senfoni' İzmir Senfoni Orkestrası, 30. yılını kutluyor... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Dünya kupasını unutalım artık... Çarşamba gecesine siz ne yaptınız ? | |
|
|