|
 |
|
|
Şartlı tarih: 3 Ekim 2005
Avrupa Birliği liderleri Türkiye'ye müzakere tarihi verdi ama başlamak için bu tarihe kadar Kıbrıs'ın fiilen tanınmasını şart koştu. Çetin pazarlık bugün de sürecek
UTKU ÇAKIRÖZER, ELÇİN ERGÜN, GÜVEN ÖZALP Brüksel
AB Devlet ve Hükümet Başkanları zirvesinden, "Türkiye ile tam üyeliği hedefleyen açık uçlu müzakerelerin 3 Ekim 2005'te başlatılması" kararı çıktı. AB, Türkiye'den müzakereler başlayana kadar "Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin fiili tanınması" anlamına gelen "Ankara Anlaşması'nın 10 yeni üye ülkeyi de kapsayacak şekilde genişletilmesini içeren protokolü imzalamasını" şart koştu. Fransa'nın, Türkiye'nin karşı çıktığı "müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda Türkiye'yi Avrupa'nın yanında tutacak başka bir formül bulunması" ifadesini de metne koydurması Kıbrıs koşuluyla bir araya gelince, sabaha kadar değişiklik için pazarlık yapan Türk tarafını sıkıntıya soktu.
AB üyesi 25 ülkenin lideri dün akşam yemeğinde saatlerce Türkiye ile ilgili karar taslağını tartıştı. Erdoğan başkanlığındaki Türk heyeti de, kararda bazı değişiklikler için iki koldan pazarlık yürüttü. Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Avrupalı liderlerin büyük çoğunluğuyla yemek öncesinde yüzyüze ya da telefonla görüşerek destek istedi.
Kıbrıs şartı
AB liderlerinin yemeğinde en büyük tartışma Kıbrıs konusunda yaşandı. Pazarlıklar nedeniyle Dönem Başkanı Hollanda'nın Başbakanı Jan Peter Balkenende'nin açıklaması da öngörülenden bir saat sonra gerçekleşebildi. 25 ülkenin lideri Türkiye'nin için "kırmızı hatlar" olarak nitelendirilen konularda şu kararları aldı:
1- Türkiye ile AB arasındaki müzakereler 3 Ekim 2005'de başlasın. Bu tarih, ilk tercihi "Nisan 2005" olan Türk tarafında sürpriz olarak görülmedi. Türkiye 2005'in ikinci yarısı için hazırlıklıydı.
2- Müzakerelerin hedefinin tam üyelik olduğu vurgulayan AB, Fransa ve Avusturya'nın da isteği doğrultusunda Türkiye'nin karşı çıktığı "açık uçlu müzakere" ifadesini metne koydu.
3- Müzakerelerin ucunun açık olacağı ve sonucunun garanti edilemeyeceği vurgulanan metine, ileride Türkiye karşıtları tarafından "özel statü" talepleri için kullanılabilecek "başarısızlık halinde Türkiye'nin AB kurumlarına kenetlenmesi için bir yol bulunmalıdır" ifadesi de girdi.
4- AB, "Türkiye ile AB arasındaki Ankara Anlaşması'nın Rumları "Kıbrıs Cumhuriyeti" ismiyle kapsayacak şekilde genişletecek uyum protokolünün de Ekim 2005'e kadar imzalanmasını şart koştu. Protokolün müzakeresine sabah yaptığı açıklamada hazır olduğunun işaretini veren ve AB liderlerinden imza tarihi dayatması getirilmemesi ricasında bulunan Erdoğan, bu şart nedeniyle sıkıntıya girdi. Yemekte, Türkiye taraftarlarının tüm çabalarına karşın Rum lider Tasos Papadapulos ve Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Fransa ve Avusturya'nın da desteğiyle protokolün imzası için Ekim 2005 şartını metne koydurmayı başardı.
İşte şart cümlesi
Türkiye'nin onayına sunulan karar taslağındaki Kıbrıs bölümünde, "AB Dönem Başkanlığı, AB adına, Türkiye'nin 17 Aralık tarihinde Ankara Anlaşması'nı 10 yeni ülkeye uyarlayan protokolü paraf etme niyetinden memnuniyet duyar" dendi. Türkiye'den, Ekim 2005'ten önce Güney Kıbrıs'la Ankara Anlaşması'nın uyum protokolünü imzalaması da istendi.
Berlusconi: Tanıyacak
İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi ise yaptığı açıklamada Başbakan Tayyip Erdoğan'ın kendisine hükümetinin "Kıbrıs'ı tanıyacağını, bu yönde kararı aldıklarını, ancak konuyu parlamentonun dikkatine getirmek için biraz zamana ihtiyaçlarının olduğunu söylediğini" belirtti.
Kısıtlamalar bugün
Türkiye'nin üzerinde ısrarla durduğu kalıcı kısıtlamalar konusunda liderler herhangi bir uzlaşıya varamadılar. Akşam yemeğinde bu konuda karara yönelik herhangi bir tartışma yapılmadı. Bu konu Türkiye'yle bugün müzakere edilecek.
Toplantı sonrasında bir açıklama yapan Balkenende, alınan kararlar çerçevesinde Türkiye'ye kapıların açıldığını belirtirken AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso da varılan uzlaşının Türkiye'nin de "memnuniyet ifade ettiği" İlerleme Raporu çerçevesinde oluştuğunu belirterek "Dengeli bir öneri. Türkiye'nin ve üye devletlerin meşru istemlerini dikkate alıyor. Türkiye'nin memnuniyetle kabul etmeli" dedi.
Erdoğan'ın kararı
Tarihi almaktan memnun olan Erdoğan, değişiklik istediği önemli ifadelerde AB'nin ısrarcı olması nedeniyle kritik bir karar verme noktasına geldi. Metin üzerindeki değişiklik talepleri için Gül'le birlikte sabaha kadar temaslarını sürdüren Erdoğan Türkiye'nin itirazlarını Hollanda'ya iletti. Saat 10.00'da toplanacak AB zirvesi, bu talepleri yeniden ele aldıktan sonra son kararını açıklayacak.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim
Business
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
