|
 |
|
|
Sanayinin küresel haritası değişirken (2)
Fransa'nın önde gelen araştırma kuruluşlarından IFRI'nin yayınladığı "The Old Economy in the New Globalization Phase"(Küreselleşmenin Yeni Aşamasında Eski Ekonomi) başlıklı raporun bazı kayda değer bulgularını dün özetlemeye çalışmıştım. Aslında böylesine önemli bir raporu bir gazete köşesinde özetlemek hiç de kolay değil ama meraklısının IFRI'nin internet sitesinde bu rapora erişebileceğini belirterek raporun bazı diğer bölümlerini de özetlemeye çalışacağım bu yazıda.
Raporda 'internet balonu'nun 2000 yılında patlamasından sonra küreselleşmenin yeni bir aşamaya geçtiği belirtiliyor ve bu yeni aşamayı tanımlayan önemli gelişmeler üzerinde duruluyor. Rapora göre bu gelişmeleri iki ana başlık altında toplamak mümkün.
Küreselleşmede yeni aşama
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki atılım, üretim zincirini parçalama ve dünyanın hemen her köşesinde üretim yapma, üretimin belli aşamalarını gerçekleştirme olanağını yarattı. Bu gelişmelerin küreselleşme sürecini yeni bir aşamaya ulaştırması ise artan sayıda ülkenin, hukuki ve kurumsal düzenlemeler yaparak küresel oyuna katılmasıyla mümkün hale geldi. Mal ve sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve yabancı sermaye yatırımlarına ortam hazırlanması, küresel üretim yapısının dönüşümünü kolaylaştırdı.
| Bilgi ve İletişim Teknolojisine Dayalı Ürünlerde Dünya İhracatında Pazar Payları % | | 1992 | 2000 | 2004 | | Çin (ve Hong Kong) | 3.0 | 4.9 | 15.5 | | ABD | 17.1 | 16.0 | 10.9 | | Japonya | 22.5 | 11.3 | 9.2 | | Singapur | 7.3 | 7.7 | 7.7 | | Güney Kore | 5.0 | 6.1 | 7.4 | | Almanya | 6.2 | 5.0 | 6.3 | | Tayvan | 5.1 | 6.0 | 5.1 | | Hollanda | 3.2 | 4.8 | 4.8 | | İngiltere | 5.8 | 5.2 | 3.3 | | Meksika | 1.6 | 3.5 | 3.3 | | Fransa | 3.9 | 3.4 | 2.5 | | Macaristan | 0.1 | 0.7 | 1.3 | |
Bu dönüşüm dünyanın üretim ve ticaret haritasını değiştirmekle kalmadı, şirket yapılarını ve iş yapma biçimlerini de değiştirdi. Örneğin birçok uluslararası firma yüksek teknoloji gerektiren bazı ürünlerin nihai montaj aşamasını Çin'de yapmayı avantajlı bulduğu için üretimin son aşamasını Çin'e taşıyınca Çin'in yüksek teknolojiye dayalı ürünler ihracatındaki payı (tabloda görüldüğü gibi) hızla yükseldi, ABD, Japonya ve Tayvan gibi ülkelerin payı ise düştü.
Öte yandan sanayileşmede atılım yapan ülkelerin yarattığı yatırım talebi yatırım malı talebini tetikledi ve demir - çelik sanayi gibi 'eski ekonomi'nin önemli sektörleri de bu gelişmeden yararlandı.
Türkiye için dersler
Türkiye bu raporun kapsadığı ülkeler arasında yer almıyor ancak bu rapordan yola çıkarak şunları söylemek mümkün:
Bugünün dünyasında, 'eski ekonomi' sektörlerinde çalışan firmalar da rekabet güçlerini yükseltebildikleri taktirde yaşama ve yükselme şansını elde edebilir. Üretim zincirinin tamamen parçalanabildiği bir dünyada iş yapmak ve para kazanmak için küresel olanakları yakından izleyerek bu zincirde bir yer kapmak ve esnek iş yapma modellerini benimsemek Türk firmaları için de başarının anahtarı olabilir. Türkiye küresel üretim sürecinden daha büyük pay alabilmek ve ülke içinde istihdam yaratabilmek için ortamı yaratmak ve kurumsal düzenlemeleri yapmak zorunda.
oulagay@milliyet.com.tr
|
|
|

|