|
 |
|
|
Çankaya muhalefeti
CUMHURBAŞKANI Sayın Sezer, sosyal güvenlik reformunu Radikal gazetesinin deyimiyle 'kökten veto' etti, görüşülmek üzere Meclis'e gönderdi.
Veto gerekçeleri uzun, konu çok karmaşık. Sadece Sezer'in konuya nasıl bir gözlükle baktığını ortaya koyan tipik bir örnek vereceğim. Sezer'e göre:
"Emeklilik yaşı, 2044 yılına kadar artırılıp 65'e yükseltiliyor. Ülkemizde ortalama yaşam süresi 66 yıl olduğuna göre, gelecek kuşakların emekli olmaları olanaksızlaşıyor!"
Sayın Sezer uzmanlardan brifing almadığı için önemli hatalar yapmıştır:
Evvela: DİE'nin 'Demografi ve Projeksiyon' araştırmasına göre, şu anda ortalama yaşam süresi, 66 değil, 71 yaştır!
İkincisi: Sayın Sezer, ortalama yaşam süresinin 2044 yılında da 66 olarak kalacağı izlenimini yaratıyor! Halbuki 2044 yılında ortalama yaş, 76'yı geçecektir!
Üçüncüsü: Sayın Sezer kavramları karıştırıyor. Sosyal güvenlik sistemlerinin temeli olan 'aktüeryal denge'yi hesaplamada "ortalama yaşam beklentisi" terimi kullanıldığı halde, Sezer konuyla ilgisi bulunmayan "ortalama yaşam süresi"ni gerekçe gösteriyor.
Yaşam beklentisi!
Sosyal güvenlik sistemlerinin ayakta kalması için çalışıp prim ödeyen "aktif" nüfusla, emekli maaşı alan "pasif" nüfus arasındaki oranın 'hesaplı' olması, yani "aktüeryal denge"nin bozulmaması gerekiyor. 1992 yılında Demirel hükümetinin 40 yaşında emekliliğe imkân vererek "aktüeryal denge"yi bozması Türkiye'ye en az 25 milyar dolara mal oldu!
Hesap, Sezer'in yaptığı gibi "ortalama yaşam süresi" ile değil, ancak "ortalama yaşam beklentileri"ne bakarak yapılabilmektedir.
Çünkü emekli maaşının bağlanacağı yaş ile o yaştan sonra kaç yıl maaş ödeneceğinin hesaplanması ancak "beklenen yaşam süresi"ne bakarak mümkün oluyor.
Mesela, bugün 65 yaşında bulunan bir kimsenin, "ortalama yaşam beklentisi" Sezer'in zannettiğinin aksine, 66 değil, 79 yaştır!
Yaşam beklentisi, içinde bulunulan yaşa göre değişiyor.
Hükümete 'mesafeli' duran Sezer, hiç olmazsa Hacettepe Nüfus ve Sağlık Araştırması Enstitüsü'nden bilim adamlarını çağırıp brifing almalıydı.
Sosyal devlet?!
Sayın Sezer'in sosyal güvenlik reformunu veto etmesinin hukuki gerekçesi, Anayasa'daki "sosyal devlet" ilkesidir.
Sayın Sezer'e Yüce Mahkeme'nin bir kararını hatırlatmak istiyorum.
Yüce Mahkeme'ye göre: Sosyal güvenlik kurumlarının "aktüeryal denge"yi tutturması zorunludur! İLO sözleşmesinde de ifade edildiği şekilde, yasa koyucu emekli yaşını 65'e kadar yükseltebilir! Sosyal devlet ilkesi ekonomik istikrarı bozmayacak şekilde ve mali imkânlar ölçüsünde yerine getirilir... (K:2001/41)
Sezer'in vetosu teknik yanlışlarla dolu olduğu gibi, Anayasa Mahkemesi'nin bu kararına da aykırıdır.
Basında bir süredir Sezer'in "tarafsız" olup olmadığı tartışılıyor. Sayın Sezer'in "tarafsız" değil, 'Çankaya muhalefeti' gibi hareket ettiğinin örneklerinden biri, sosyal güvenlik reformunu bu şekilde 'kökten veto' etmesidir.
Sayın Sezer'in 'partizan' atamalarını başka bir yazımda ele alacağım.
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Çankaya muhalefeti CUMHURBAŞKANI Sayın Sezer, sosyal güvenlik re... | |  | Çetin ALTAN | | "Korkutucu" olmak mı, "sevilen" olmak mı? "Aile" yapısının görünmeyen terazisine şöyle ... | |  | Melih AŞIK | | Müdahil lider... CHP lideri Deniz Baykal, cumhurbaşkanlığı se... | |  | Fikret BİLA | | Baykal: 'Makul AKP'li formülü gerçekçi İlhan Selçuk'un Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Se... | |  | Hasan CEMAL | | Erdoğan, Çankaya, seçim(1) Başbakan Erdoğan kamuoyu yoklamalarını, seçim... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Votka ve tehlike Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Pyotr Stegniy, "... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Ve MEF kapandı... Dershane sektöründeki rahatsızlık, MEF'in 34 ... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Son günlerde neden sallandık? Son birkaç gündür Türkiye'de piyasalar önemli... | |  | Sami KOHEN | | Kim, ne kazanır ...veya kaybeder? FRANSA Ulusal Meclisi'nin "Ermeni soykırımını... | |  | Metin MÜNİR | | Turkcell'de Alfa yüzünü gösteriyor Turkcell destanına dün yeni bir kişilik daha ... | |  | Faik ÖZTRAK | | Büyü bozuldu Mart ayı ödemeler dengesi rakamları belli old... | |  | Hasan PULUR | | Okurlarla baş başa... BUGÜN okurlarımızla baş başayız. | |  | Derya SAZAK | | Sezer'in vetosu Mezarda emeklilik yasası Çankaya'dan döndü. C... | |  | Meral TAMER | | İstanbul'un en görkemli 10 ağacı neden seçilmez? Gazetedeki masamda enfes bir katalog kitap du... | |  | Ece TEMELKURAN | | Nar kalpler - 2 Sıradan insanlarız biz, en zoru bizimkisi. Li... | |  | Güngör URAS | | Erzurum'da huzur 'iş ve aş'a bağlı Mustafa Akyıl, Diyarbakırlı. Eskiden beri pam... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Schröder ile ufuk turu Siyasilerin büyük bölümü çok dikkatlidirler. ... | |
|
|