|
|
|
 |
|
|
MS ile mücadelede en önemli silah bilgi
Hacettepe Erişkin Nöroimmünoloji Ünitesi Yöneticisi Prof. Dr. Rana Karabudak, MS'li hastaların üretken ve dayanıklı olabilmesinin yollarını ve hastalık hakkında yaşanan son gelişmeleri Milliyet'e anlattı
MS ile yaşamak - 1
Hazırlayan: AYŞEGÜL AYDOĞAN
Türkiye'de 35 - 40 bin hastası olduğu tahmin edilen Multiple Skleroz (MS), nedeni hâlâ bilinmeyen ve sırrını hâlâ koruyan hastalıklardan biri. Bugün tıp bilimi, kimlerin MS olabileceğini önceden söyleyemiyor. Ne var ki kadınlarda iki kat daha fazla görülen MS'e gençlerde daha sık rastlandığı biliniyor. Bağışıklık sisteminin bir çeşit şaşkınlığı olarak da kabul edilen MS, henüz önlenebilir veya tam tedavi edilebilir bir hastalık değil.
Özellikle 20 - 40 yaş arası ilk belirtilerini veren hastalık yaşam boyu sürüyor. Genç erişkinlerde görülmesi nedeniyle de iş yaşamı, özel ve sosyal yaşamda çok büyük yükler getiriyor.
'Zaman çok önemlidir'
"Özellikle hayatın baharını etkileme potansiyeli olan ve ilk yıllarda gidişi belirsizlikler taşıyan bir hastalıkla baş başa iseniz zaman çok önemlidir" diyen Hacettepe Erişkin Nöroimmünoloji Ünitesi Yöneticisi, HÜTF Nöroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rana Karabudak, MS'le mücadelenin hem kişisel düzeyde hem de toplumsal alanda sonucu alınacak bir mücadele olduğunu söylüyor.
Mücadelede akıl, sağduyu ve tedavi ekibiyle işbirliğinin önemini vurgulayan Prof. Dr. Karabudak, doğru bilgi ve bilgilendirmenin de en önemli silahlardan biri olduğuna dikkat çekiyor.
Prof. Dr. Karabudak, MS hastalığını Milliyet'e anlattı...
MS Nedir?
- MS bir merkezi sinir sistemi (mss) hastalığıdır. Hastalığı ortaya çıkaran belirtileri, yani bir anlamda sonuçları sinir sisteminde görüyoruz ancak aslında MS, bağışıklık sisteminden kaynaklanmakta.
Bağışıklık sistemi, MS'e nasıl bir zemin hazırlıyor?
- Bağışıklık sisteminin savunma mekanizmalarını kendi dokularına yöneltmesi, "Otoimmün Hastalık" olarak adlandırılır.
Bağışıklık sistemindeki yanlış iletişim sonucu savunma araçları, vücudun kendi dokusu olan merkezi sinir sistemi beyaz cevherini özellikle 'myelin' katmanını hedef seçer.
Myelin nedir?
- Myelin dediğimiz katman; yağ, su ve protein bileşenlerinden oluşur. Merkezi sinir sisteminin beyaz cevherini geliştirir.
Sinir iletim hattını oluşturan axon dediğimiz sinir tellerine kılıf oluşturarak merkezi sinir sistemi arası haberleşme işlemlerinin hızlı olmasını sağlar.
MS'in nedeni biliniyor mu?
- MS'in neden ortaya çıktığı bilim adamlarınca hâlâ üzerinde çalışılan bir alan. Yeni bilgiler ediniyoruz ancak süreci tam olarak neyin tetiklediği henüz bilinmiyor.
Irksal yatkınlık söz konusu mu?
- MS, son verilere göre tüm dünyada çoğunluğu genç ve üretken yaşta 2.5 milyon insanı ilgilendirmekte. Hastalığın daha çok kuzey yarıkürede kuzey bantta; güney yarıkürede de güney bantta yer aldığını, tropikal kuşakta çok nadir olduğunu biliyoruz.
Beyaz ırkta sık görülürken sarı ve siyah ırkta nadir olduğu bilinmektedir. MS'e yakalananlar içinde İskandinav ülkeleri, İngiltere, Kuzey Avrupa ülkeleri ve Kuzey Amerika yüksek riskli bölgelerdir.
MS hastalığı Türkiye'de hangi sıklıkta görülüyor?
- Türkiye diğer Akdeniz ülkeleriyle orta risk bölgesi içinde ele alınmakta. Ülkemizde 35 - 40 bin hasta olduğu tahmin ediliyor.
MS'in belirtileri nelerdir?
- Hastalar oldukça farklı belirtilerden yakınabilirler. Belirtilerin şiddeti ve sıklığı da kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı belirtiler kısa süreli ve geri dönüşlü iken bazıları daha ilerleyici seyreder ve özürlülük nedeni olabilir.
Prof. Dr. Karabudak kimdir?
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdi. 1981 - 83 arası Erzincan 1 No'lu Sağlık Ocağı'nda baştabip olarak mecburi hizmetini tamamladı. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı'nda uzmanlık eğitimini 1990'da bitirdi. 1991 - 1992'de TÜBİTAK Yurtdışı Doktora Sonrası Araştırma Bursu kazandı. ABD'de California Üniversitesi (UCLA) Reed Nöroloji Enstitüsü'nde klinik nöroimmünoloji ve MS alanlarında çalıştı. Avrupa Nöroimmünoloji Okulu kurucu üyelerinden ve halen bu okulun bilimsel kurul üyesi. Avrupa Nöroloji Dernekleri Federasyonu Türkiye Delegeliği görevini yürütmekte. Amerikan Nöroloji Akademisi ve aynı okulun MS Çalışma Grubu üyesi. Türkiye Nöroimmünoloji Okulu'nun kurucusu.
MS'in tipik ve sık belirtileri
Görme bulanıklığı; göz siniri beyaz cevherinin etkilenmesiyle Çift görme; beyin sapı göz hareketlerini idare eden bölgelerin etkilenmesiyle Denge bozulması; beyincik başta olmak üzere denge ve koordinasyonla görevli alanların etkilenmesiyle Duyu ve kuvvet kayıpları; bir kolda, bacakta ya da her iki bacakta güçsüzlük şeklinde kendini gösterebilir, yürümede dengesizlik olabilir. Bir veya iki elde titreme, idrar kaçırma ya da yapamama gibi sorunlarla ortaya çıkabilir
MS cinsel fonksiyonları etkiler mi?
Hem kadın hem de erkek hastalarda cinsel problemlere rastlansa da yalnızca bu problemle başvuran hasta sayısı kısıtlıdır. Son yıllarda MS hastalarında bildirilen cinsel fonksiyon bozukluğu yakınmalarının artması aslında hastaların bu konuda doktorlarıyla daha rahat konuşabilmeye başlamasından kaynaklanmakta. Yapılan çalışmalarda erektil fonksiyon bozukluğu oranı yüzde 60 olarak bildirilmektedir.
YARIN:
MS'te doğru teşhis nasıl konulur?
En önemli belirtilerden biri olan yorgunlukla nasıl başa çıkılabilir?
Stresin rolü var mı?
Nasıl enerjik olunur, enerji nasıl korunmalı?
MS hastası beslenmede nelere dikkat etmeli?
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
