|
 |
|
|
Özince: Tobin Vergisi'ni tartışmanın zamanıdır
Sıcak para giriş çıkışını kontrol için konulan Tobin Vergisi'nin, eski Devlet Bakanı Kemal Derviş tarafından da gündeme getirildiğini hatırlatan Ersin Özince, "Türkiye, Tobin Vergisi'ni konuşmaktan korkmamalı" dedi
Kadife Şahin
Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve İş Bankası Genel Müdürü Ersin Özince, sıcak para giriş çıkışını kontrol amacıyla, bazı ülkelerde uygulanan Tobin Vergisi'nin konuşulması gerektiğini söyledi.
Özince, "Türkiye dış etkilerden fazlasıyla nasibini alan, sığ bir piyasa. Bu ekonomik ve siyasal alanda maalesef böyle. Toplumca ders çıkardık diyebileceğimiz bir performansı uzun süreli olarak gösteremiyoruz" dedi.
Ekonominin hassasiyetlerinin azaltılması için ne tür tedbirler alınması gerektiği sorusunu yanıtlayan Özince, Tobin Vergisi'ni hatırlatarak şöyle konuştu:
'Dış etki azaltılmalı'
"Bu fikir bana aittir, bunu ben söyledim demek istemiyorum ama Tobin Vergisi'ni konuşmaktan ve tartışmaktan çekinmemeliyiz. Bu görüşü geçmişte Kemal Derviş de dahil olmak üzere pek çok insan dile getirdi. Sığ piyasaları dış etkilerin arzu edilmeyen sonuçlarından korumak amaçlı yöntemler dünyanın çeşitli yerlerinde uygulanır. Bu konular tartışılmalı. Tartışılmasından da korkulmamalı."
Derviş ne demişti?
Eski Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş 2003'te spekülatif anlamdaki sermaye hareketleri ve bunların vergilendirilmesine ilişkin görüş bildirmiş, mart ayında da kur ve YTL hakkında şöyle konuşmuştu:
"Bugünkü kur, aşırı değerlenmiş bir YTL'yi yansıtıyor. Kur konusunda çeşitli dönemlerde çeşitli araçlarla, kuru Türk üreticisine, istihdamına yardımcı olabilecek bir düzeye çekmek bence gerekiyor."
Özince, ülkelerin paralarını korumak amacıyla döviz işlemlerine belli oranda vergi getiren sistemin finansal piyasaların bir bütün olmasının dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini de söyledi.
Özince; "Tabii bu tür önlemleri uygun zamanlarda yapmak lazım" şeklinde konuştu.
İş Bankası dışarıda genişlemek istiyor
Bankacılıktaki iç ve dış rekabet İş Bankası'nı nasıl etkiliyor?
İş Bankası'nın şu andaki en önemli hazırlığı, Türkiye'de ve yurtdışında uluslararası rekabete ayak uydurabilmek için gerekli değişimi yapmak. Önümüzdeki dönemlerde daha müşteri odaklı, verimli, kitle bankacılığını kitlesel bankacılık arz yöntemleri ile karşılayan ve uluslararası rakiplerle de kârlı büyüme sağlayarak rekabet eden bir İş Bankası oluşturmak istiyoruz. Sonuçların iyi olması bizi kesinlikle tatmin etmiyor. Her geçen gün dünya rekabetinin anlam değiştirdiğini, boyut değiştirdiğini görüyoruz. Sürekli bunun baskısı altındayız.
Yurtiçindeki büyümeden çok önemli pay almakla beraber, yurtdışında da genişlemek istiyoruz. Ancak bu konuda derhal uygulamaya koyacak somut bir adımımız şu anda yok.
Yurtdışında banka almayı veya kurmayı mı kast ediyorsunuz?
İkisi de olabilir. Türkiye'nin doğu, kuzey ve güneyindeki ülkeler olabilir. Bütün mesele sermayemizi verimli bir şekilde kullanabileceğimiz iş olanakları olsun. Bugüne kadar bu adımları atmayışımızın iki nedeni var. Birincisi, Türkiye'de çok güçlü büyümek durumundaydık ve halkın da çok büyük ilgi ve güvenine muhatap olduk. İkincisi de çevre ülkelerde önemli denilecek fırsatlar yoktu. Bazen bakıyorsunuz ticari yönden fırsat var siyasi olarak yok. Basel prensiplerine uygun bilanço çıkartan, uluslararası risk endişesinde olan bir kuruluş olarak sermayemizi reytingi olmayan ülkelere tahsis etme lüksümüz yok.
Banka mı kuracaksınız?
Yatırımın yapılacağı ülke ile Türkiye arasındaki ilişkilere bağlı. Ama artık gelişmekte olan ülkeler öyle kolay kolay banka şubesine izin vermiyorlar, banka lisansına özendiriyorlar. Bankaların dahi ne şekilde, hangi politika ile geleceğini irdeleyerek izin veriyorlar.
'Kıdeme rağmen hep uzatmalı öğrenciyiz'
Türkiye'nin toplumsal arayış ve standartlarını yükseltmede istikrarlı bir başarı gösterememesinin nedenlerinden birinin eğitim olduğunu söyleyen Ersin Özince, "Gelişen ülkeler içinde kıdemimize karşın hep sınıfın uzatmalı öğrencisiyiz" dedi.
Özince, "Geçmiş yıllarda bir çok yapısal performu ihmal edişimizin de etkileri var. Ama konunun yalnızca ekonomik olmadığı da açık. Özellikle gelişen ülkeler arasındaki konumumuzda kıdemimize rağmen arzu edilen yerde olmayışımız, hep sınıfın uzatmalı öğrencisi olmamız yorucu ve üzücü bir deneyim halini aldı" dedi.
'Bankalar konut kredisi arzını azaltacaklar'
Faiz artışı bireysel kredilerde yavaşlama yarattı mı?
Bu kaçınılmaz. Çünkü Merkez Bankası'nın faiz artışı vites düşürmek gibi, başta konut kredileri olmak üzere daralma olacak. Sadece konut kredilerinin faizi arttığı için talep azalmakla kalmayacak arz da azalacak. Çok ciddi olarak arzın azaldığını göreceğiz.
Ne yazık ki mevzuat uygun hale getirilmediği için konut kredileri değişken faizli verilemiyor. Bu nedenle bankalar konut kredisi arzını azaltacaklar. Uygun kaynak daha çok yurtdışından temin edilen kısıtlı bir kaynaktı. Konut kredisi arzı azalacak.
Tobin Vergisi nedir?
Nobel ödüllü iktisatçı James Tobin'in ülkelerin uluslararası sermaye hareketlerinden korunması amacıyla ortaya attığı bir vergi sistemi olan Tobin Vergisi, 1970'li yıllarda artış gösteren spekülatif sermaye hareketlerine bağlı olarak yaşanan ekonomik krizlerle gündeme geldi.
Tobin, spekülatif amaçlı uluslararası sermaye hareketlerinin neden olduğu dalgalanmaları önlemek için döviz işlemlerine vergi konmasını istedi. Buna göre bir para biriminden başka bir para birimine çevirilecek olan paradan belli oranda vergi alınıyor.
|
|
|

|