|
III. Murat'ın kırılan rekoru
Dört-beş gün önce öldüğü bildirilen Güney Afrika ülkelerinden Swaziland'ın Kralı Sobhuza'nın, dünya tarihinde bazı rekorlar kırmış olduğu da ortaya çıktı.
Yeryüzünde krallık icat oldu olalı, onun gibi tam altmış bir yıl boyunca tahtında oturup krallık etmiş hiç kimse yoktu.
Ayrıca 200 karısından 600 oğlu olmuştu. Bizim Osmanlı padişahlarına kıyasla 200 karısı olması belki bir rekor değildi ama, 600 erkek çocuğun babası olması; geçmişte benzeri bulunmayan, gelecekte de bulunabileceği pek sanılmayan, yine çok aşamalı bir rekordu.
* * *
600 yıllık Osmanlı İmparatorluğu'nda, cinsel azgınlığıyla ünlü III. Murat bile, kaşık kaşık yediği onca kudret macununa karşın, 130 kadından yapa yapa, ancak 110 kadar çocuk yapabilmişti. Onların da hepsi erkek değildi.
Kral Sobhuza, Osmanlı sülalesinin çocuk yapma şampiyonluğunu elinde tutan III. Murat'ı, 490 çocukluk bir farkla geride bırakmıştı.
* * *
Bizler Osmanlı paşidahlarıyla övünüp durmayı âdet edinmişizdir ama, 10 padişahın dahi adlarını peş peşe sıralayabilenlerimiz, bir hayli azınlıktadır. Aslında biz, Osmanlı tarihini bildiğimiz için değil, övünmesini sevdiğimiz için övünürüz onunla...
* * *
III. Murat, Kanuni'nin torunu, Sarı Selim yahut Sarhoş Selim diye bilinen II. Selim'in de büyük oğluydu.
Annesi Nurbanu Hatun'du. Nurbanu Hatun'un asıl adının Raşel olduğu ve Musevilikten Müslümanlığa döndüğü söylenir. Babasıyla anasının kimler olduğu ise bilinememektedir.
* * *
Sarı Selim öldüğü zaman, sadrazamlıkta bulunan Sokullu Mehmet Paşa, padişahın ölümünü İstanbul'daki şehzadelerden gizli tutmuş ve tahtın asıl varisinin büyük evlat olması gerektiği düşüncesiyle, Manisa'da bulunan Murat'a hemen haber salmıştı.
Murat, dörtnala İstanbul'a gelip, tahta çıkar çıkmaz; ilk iş olarak İstanbul'daki 5 erkek kardeşini birden boğdurttu.
* * *
III. Murat'ın şeyhülislamlarından Mehmet Efendi'nin oğlu, Bostanzade Yahya Efendi "Tarih-i saf, Tuhfetu'l Ahbap" adlı yapıtında, III. Murat'ı şöyle anlatıyor:
"...Orta boylu, güzel yüzlü, kumral ve uzun sakallı olup, iyi huyluydu. Bağışta cömert olduğu kadar, bilgili, erdemli, nüktedan, lütufkâr bir padişahtı. Tahta çıkar çıkmaz 5 kardeşine şehitlik şerbeti içirmiştir..."
* * *
Osmanlı tarihçileri, dönemlerinin padişahlarına yaranmak zorunda oldukları için, kardeşlerini öldürmüş olan padişahlardan genellikle, "kardeşlerine ecel şerbeti içirmişti" diye söz ederler... Tıpkı "düğün şerbeti içirmişti" der gibi...
Yine aynı tarihten öğreniyoruz ki, Osmanlı sülalesinde "Valide Sultan" deyimini ilk kez, anası Nurbanu Hatun için III. Murat kullanmış.
* * *
III. Murat, 1574'ten 1595'e kadar 21 yıl kalmıştır iktidarda.
Kadınlara aşırı düşkün olduğu halde, bir türlü vazgeçemediği bir Safiye Hatun vardı ki, kendisinden sonra tahta geçecek III. Mehmet'in de annesi, o Safiye Hatun olacaktı.
Safiye Hatun'un asıl adı Bafo idi. Kendisi Venedikliydi ve Korfu valisinin kızıydı. Bir deniz yolculuğunda Türk korsanlarına tutsak düşmüş, Murat'ın şehzadeliğinde saraya cariye olarak satılmıştı.
* * *
Safiye Sultan ile kaynanası Nurbanu Sultan arasındaki çekişip didişmeler; o dönemlerde çeşitli saray oyunlarıyla, sadrazamların durmadan değişmesine neden olmuştur.
Nurbanu Hatun, Safiye'yi öldüresiyle kıskandığı için, oğlu III. Murat'a yıllar boyu, onu unutturacak bir sevgili arayıp durmuştu. Söylentilere göre, bu yüzden tutsak pazarında cariye fiyatları 2 yüz-3 yüz altından, 2 bin-3 bin altına çıkmış.
* * *
Murat'ın saltanatı zamanında, uzun yıllar dillerden dillere dolaşan olay, oğlu Mehmet için yaptığı sünnet düğünüdür. Düğün 1582 yılının 7 Haziran'ında başlamış ve 53 gün sürmüştür. O dönemin ünlü ozanı ve padişahın dostu Nev'i, "Sûriyye" adıyla anılan kasidesinde, ballandıra ballandıra anlatır bu düğünü.
* * *
III. Murat, 53 gün süreyle, her sabah Atmeydanı'na bakan İbrahim Paşa Sarayı'na gelir, oturduğu cumbadan, aşağıdaki halka, gümüş tepsilerle paralar serpermiş.
Ne debdebe, ne tantana değil mi? Ne var ki sarayın sıkıntıya düşerek, ondan bundan borç aranmaya başlaması da, yine o dönemlere rastlar.
* * *
III. Murat öldüğü zaman, arkasında 100'ü aşkın çocukla, sayısı tam saptanamayacak kadar hamile cariye bırakmıştı.
Bu yüzden III. Mehmet, tahta çıktığı zaman, babasının vaktiyle sadece 5 erkek kardeşine içirdiği ecel şerbetini, 19 erkek kardeşine birden içirtti. Hamile cariyeler de ya ortadan yok edildi; ya doğurur doğurmaz çocukları, özel geliştirilmiş bir yöntemle, göbek bağları kopartılarak öldürüldü.
* * *
III. Mehmet'in padişahlığı kutlandığı sıralarda, haremde dilsiz cellatlar; kucaklarındaki bebeklerden ayrılmak istemeyen cariyeleri, sille tokat yerlere yıkarak, feryat figan, bebekleri tek tek boğmaya uğraşıyorlardı. Tabii devletin selameti, daha doğrusu, devletin kendisi sayılan III. Mehmet'in huzuru için.
* * *
O huzur ki, Hadım Hasan Paşa, Yemişçi Hasan Paşa, Ferhad Paşa gibi daha 3 sadrazamın boğdurulmasıyla da yetinmeyecek; 16 yaşındaki Şehzade Mahmut'un bile boğdurulmasını gerekli görecekti.
* * *
Yeni Cami'yi III. Mehmet'in anası, yahut III. Murat'ın baş gözdesi Korfu Valisi'nin kızı Venedikli Safiye Sultan yaptırmış ve adını da kendisi koymuştur ama; bu kutsal yapıt dahi, sayısız acıklı hıçkırıkların o dönem tarihinin içinden yankılanıp durmasını unutturmaya yetmemiştir.
———————
Not: 24 yıl önce yazılmış bir yazı... "Kullar ve Sultanlar"dan...
c.altan@prizma.net.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
