|
Ankara asker göndermeye nasıl bakıyor?
Türkiye, Birleşmiş Milletler'in (BM) ve NATO'nun verdiği uluslararası görevleri başarıyla yerine getiren bir ülke.
Afganistan, Kosova, Somali örneklerinde olduğu gibi.
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin uluslararası görevlerdeki başarısı hep takdir topladı.
Son günlerde de İsrail-Lübnan arasında bir "barış gücü" konuşlandırılması tartışılıyor. Türkiye'nin adı da Fransa ile birlikte, böyle bir gücün oluşumuna ve o güce komuta edilmesine katkı verebilecek ülkelerin başında sayılıyor.
Bugüne kadar Türkiye'ye ulaşmış resmi bir talep yok ama çeşitli olasılıklar ve düşünceler kamuoyuna yansıtılıyor.
Türkiye, İsrail-Lübnan arasında konuşlanacak barış gücüne katkı vermeye nasıl bakıyor?
Ankara'nın ilke olarak, uluslararası görevleri üstlenmeye, katkıda bulunmaya olumlu baktığını söyleyebiliriz. Bu tür işlevlerin Türkiye'nin diplomatik alanda da konumunu ve işlevini güçlendirdiği değerlendirmesi yapılıyor.
Ancak, Türkiye'ye sadece "her istendiğinde asker veren" bir ülke gözüyle bakılmasının da yanlış olduğu hem Başbakanlık hem de Dışişleri yetkililerince vurgulanıyor.
İki neden
Bunun iki nedeni var:
1- Türkiye'nin sadece askeri açıdan değil, siyasi ve diplomatik açıdan da özellikle bölgedeki sorunların çözümünde ve yeni şekillendirmelerde etkin olması gerektiği düşüncesi,
2- Türkiye verilen uluslararası askeri görevleri yerine getirirken, PKK ile mücadele başta olmak üzere Ankara'nın taleplerinin göz ardı edilmesi veya başkaca koşullara bağlanması. Bundan doğan çifte standart.
Bunlar, Türkiye'nin rahatsızlık duyduğu iki yaklaşım.
Lübnan'a bakış
Bu çerçevede İsrail-Lübnan arasına barış gücü yerleştirilmesi kararının verilmesi halinde Türkiye'nin sadece asker katkısında bulunması değil, siyasi ve diplomatik alanda da söz ve etkinlik sahibi olması gerektiği Ankara'nın temel bakışını oluşturuyor.
İkincisi, barışı sağlamak için değil, barış sağlandıktan sonra bunu korumak için görev üstlenmek Ankara'nın bir diğer temel tercihi.
Türkiye barışı korumak göreviyle oluşturulacak barış gücüne, barışı sağlamakla görevli olmaya göre daha sıcak bakıyor. Ankara, askerini İsrail-Lübnan (Hizbullah) arasında riske sokmak istemiyor.
NATO değil, BM
Ankara'nın bir tercihi de Lübnan'da NATO değil, BM Barış Gücü'nün görev yapması.
İsrail'in BM'yi değil, NATO'yu yeğlediği yolundaki haber ve yorumlara karşı Ankara'nın yaklaşımı şu:
Bu tür görevlerin BM zemininde yapılması daha doğru olur. NATO'ya BM'nin askeri kanadı gibi bakmak yanlıştır. Böyle bir bağ yoktur.
Ayrıca, NATO'nun özellikle Müslüman ülkelerde görev üstlenmesi NATO'ya, dolayısıyla Türkiye'ye karşı bir antipati, bir tepki doğurabilir. Bu hassas bir konudur. Bu nedenle BM tercih edilmelidir. Kaldı ki, Ortadoğu'da barışı sağlamak ve korumak NATO'nun görev alanı ve işlevi dışındadır.
İsrail'in BM yerine NATO'yu yeğlemesinin temel nedeni, BM kararlarını tanımıyor olmasıdır.
Bu çerçevede Ankara, BM Güvenlik Konseyi'nden çıkacak bir karara dayalı olması, Türkiye'nin sadece askeri değil, diğer alanlarda da etkin kılınması ve terörle mücadele konusunda Türkiye'nin taleplerinin ABD ve Irak tarafından oyalanmadan yerine getirilmesi gibi ölçülerle hareket etmeyi düşünüyor.
fbila@milliyet.com.tr
|
|