|
İşçiler 75 milyar dolar gönderdi
İşçilerimiz kırk beş yılda Türkiye'ye 75 milyar dolar "işçi dövizi" gönderdi. Almanya'ya işçilik yapmak için, işçilikle ilgisi olmayan (tarım ve köy kökenli) güçlü TC vatandaşlarının gidişi 1961 yılında başladı. Bizler o yıllarda Almanya'ya çalışmak için gidenlerin sorunlarını, bir sosyal sorun, bir istihdam sorunu olmanın ötesinde salt "döviz" penceresinden değerlendirdik. Çünkü o yıllarda ülkenin ihracat geliri çok düşüktü. İşçi dövizi çok önemli bir döviz kaynağımız idi.
Bizim işçilerimiz, Almanların davetiyle "misafir işçi" statüsünde yurtdışına gitti. Açık anlatımıyla, TC vatandaşlarının yurtdışına gidişi bir "işçi göçü" değildi. Yurtdışında misafir işçi statüsünde çalışan vatandaşlarımız kazançlarının büyük bölümünü ülkedeki ailelerine gönderiyordu.
İşçi dövizi ekonominin 'ilacı' idi
Ülkeye gönderilen işçi dövizleri 1964 yılında dış ticaret açığımızın yüzde 6'sı büyüklüğünde iken, 1973 yılında yüzde 154'ü büyüklüğüne ulaştı. Hem dış ticaret açığımızı işçi döviziyle kapatıyorduk, hem de döviz fazlası kalıyordu. Bu oran 1979 yılında yüzde 60, 1989 yılında yüzde 73 ve 1999 yılında yüzde 32 olarak gerçekleşti.
1998'de işçilerimiz 5.3 milyar dolar, 1999'da 4.5 milyar dolar, 2000 yılında 4.5 milyar dolar, 2001'de 2.7 milyar dolar, 2002'de 1.9 milyar dolar döviz gönderdi. İşçi dövizi girişi 2003'te 729 milyon dolara düştü. 2004'te 804 milyon dolar, 2005 yılında 851 milyon dolar işçi dövizi girişi oldu.
2005 yılında işçi dövizinin, döviz gelirlerinin içindeki payı (yüzde değil) binde 8 oranında. Döviz harcamalarının sadece binde 6'sını işçi dövizi karşılıyor.
Şimdilerde bolca 'borçlanıyoruz'
Giderek azalan işçi dövizlerinin kaynağı artık "Alamancı"lar değil. "Alamancı"lar, ya Türkiye'ye döndü. Ya da Almanya'da yerleşti. Türkiye'ye şimdilerde gelen işçi dövizi, yurtdışındaki Türk şirketlerinde ve müteahhitlik firmalarında çalışanların, yabancı ülkelerde iş bulan Türklerin ailelerine gönderdikleri dövizlerden oluşuyor.
İşçi dövizi sadece bize özgü bir döviz kaynağı değil. Güney Amerika, Asya ve Uzakdoğu ülkelerinin gurbete çıkan işçileri de benzer şekilde ülkelerine döviz gönderiyor. Bu ülkelerin bazılarında yıllık işçi dövizi girişleri hâlâ 2-4 milyar dolaylarında dolanıyor.
1964 yılından 2006 Haziran ayı sonuna kadar yurda giren işçi dövizlerini topladım, 75 milyar dolar rakamını buldum. Tek başına 75 milyar dolar büyük bir rakam. Ama unutmayınız... Doların da satın alma gücü yıllardan sonra değişti. 1964'lerin 1 doları ile bugünkü farklı. 1960'larda, 1970'lerde, 1980'lerde işçi dövizi bizim ekonomimizin en önemli kaynağı idi. Çünkü o zaman dolar ve mark hem kıt hem daha değerli idi.
| Yıllara göre işçi dövizi girişleri (milyon $) | | Yıllar | İşçi dövizi | İşçi dövizi döviz geliri | İşçi dövizi döv.harc. | | 1996 | 3.542 | % 7.0 | % 6.7 | | 1997 | 4.197 | % 7.3 | % 6.9 | | 1998 | 5.356 | % 8.7 | % 8.9 | | 1999 | 4.529 | % 8.6 | % 8.4 | | 2000 | 4.560 | % 7.9 | % 6.7 | | 2001 | 2.786 | % 5.0 | % 5.4 | | 2002 | 1.936 | % 3.3 | % 3.2 | | 2003 | 729 | % 1.0 | % 0.9 | | 2004 | 804 | % 0.9 | % 0.7 | | 2005 | 851 | % 0.8 | % 0.6 | | Ocak - haziran | | 2005 | 624 | % 1.3 | % 1.0 | | 2006 | 6561.2 | % 0.9 | |
guras@milliyet.com.tr
|
|