|
 |
|
|
Komutanlar ve milli burjuvazi arayışı
Kuvvet komutanlarının, harp okullarının açılış törenlerinde yaptıkları konuşmalar gündemde önemli yer tuttu ve tartışmalara neden oldu.
Genelkurmay Başkanı Org. Yaşar Büyükanıt'ın 2 Ekim'de Harp Akademileri'nde yapacağı konuşma da merak konusu.
Türk devrimi
Komutanların konuşmaları incelendiğinde şu ortak mesajların vurgulandığı gözleniyor:
1- Atatürk'ün gerçekleştirdiği demokratik, laik Türkiye Cumhuriyeti'ni ifade eden "Türk devrimi"ne karşı akımlar, önemli mesafe almışlar ve temel kurumlar yıpratılmıştır.
2- En önemli zedelenme, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini ve temel direklerini oluşturan laiklik ve ulusal bütünlük alanındadır.
3- Türk devrimine karşı akımların güçlenmesi ve mesafe almalarındaki en önemli iki faktör, eğitim ve ekonomi alanında güçlenmiş olmalarıdır.
Topyekûn mücadele
Komutanlar, bu ortak saptamalarının yanı sıra Türkiye Cumhuriyeti'nin laiklik, üniter yapı, ulus devlet niteliklerini korumak için topyekûn bir mücadele gerektiği ve sivil kesimlerin de bu nitelikleri koruyup geliştirme konusunda üzerlerine düşeni yapıp yapmadıkları konusunda kendilerini sorgulamaları gerektiği mesajını veriyorlar.
Bunu yaparken Türk Silahlı Kuvvetleri'nin laik devlet, ulus devlet, üniter yapı konularında taraf olduğu ve olacağını da vurguluyorlar. Bu mesajlardan çıkan sonuç, komutanların, sivil kesimlerden de bu nitelikler konusunda taraf olmalarını bekledikleridir.
Bu yöndeki somut mesajı Kara Kuvvetleri Komutanı Org. İlker Başbuğ'un Kara Harp Okulu açılış töreninde yaptığı konuşmada bulmak mümkün.
Org. Başbuğ, "soru" formatında bu beklentiyi dillendiriyor.
İlker Paşa'nın, toplumların gelişme aşamalarını izah eden doktrinlere yaptığı atıflar, konuşmasının akademik nitelikli bir araştırma sonucunda hazırlandığının işaretlerini veriyor.
Tarihi oluşturan sosyoekonomik gelişme sürecinde, toplumların merkezileşmesi, uluslaşması, sanayileşmesi ve demokratikleşmesinde, "milli burjuvazi"nin rolünü irdelemiş ve Türkiye'nin bugünkü sorunlarıyla ilintili hale getirmiş olması, sözünü ettiğim "beklenti"nin dayanağını oluşturuyor.
Milli burjuvazi
İngiltere ve Fransa örnekleriyle modernleşmenin güçlü bir burjuva sınıfı önderliğinde gerçekleştiğini anımsatıyor; ulusal (milli) burjuvazinin geç ortaya çıktığı ve güçlenemediği yerlerde, özellikle ulus devletin yokluğunda sanayileşmenin ya gecikmiş ya da gerçekleşmemiş olduğunu vurguluyor.
Atatürk devrimlerinin geliştirilmesi, laiklik, üniter yapı ve ulusal bütünlük konularındaki kaygılarla ilişkili olarak soruyor:
"Dünyada yaşanan devrimlerin büyük bölümünün kaynağı ve dayanağı olan güçlü, entelektüel ve ulusalcı sosyoekonomik kadroların Türkiye'de varlığından bugün de söz edilebilir mi? Eğer söz edilebilirse, bu kadrolar, devrimlerin korunması, sürekliliği ve ilerletilmesinde kendisine düşen görevleri yerine getirmekte midir? Yoksa bu görevler öncelikle yine askeri ve sivil kadrolardan mı ya da yine Türk ulusunun bütününden mi beklenmelidir?"
İlker Paşa, "milli burjuvazi" kavramı yerine "ulusalcı sosyoekonomik kadrolar" kavramını kullanıyor.
Bu analiz ve sorular neyi amaçlıyor?
Kanımca bunlar, sınıfsal çıkarı nedeniyle milliyetçi olan "milli burjuvazi" arayışını yansıtan ve Türkiye'deki burjuvaziyi bu yönüyle sorgulayan ifadeler.
Sosyoekonomik gelişim sürecinin belli aşamasında burjuvazinin bu nitelikte olduğu ve bu yönde işlev gördüğü doğrudur.
Küreselleşme sürecinde ne kadar böyle olup olmadığı akademik düzeyde de tartışılmalıdır.
Türkiye'deki durum ayrı bir inceleme ve tartışma konusudur.
İlker Paşa'nın konuşması bu tartışmaya vesile olabilir.
fbila@milliyet.com.tr
|
|
|


 | Çetin ALTAN | | 'Kimseye etmem şikâyet, ağlarım ben halime' Nasreddin Hoca'ya sordular: | |  | Melih AŞIK | | Mein Vater Türke Cahit Çubuk, Bolu'nun Mengen ilçesinden kalkı... | |  | Fikret BİLA | | Komutanlar ve milli burjuvazi arayışı Kuvvet komutanlarının, harp okullarının açılı... | |  | Hasan CEMAL | | İrtica diye bir tehdit yok! Cuma gecesi Ankara'dan kalktık, New York'a uç... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Zalimlik egzersizi Acıyı acıyla yenmek yöntemini Paulo Coelho'da... | |  | Can Dündar | | Adnan Menderes'le düşen uçakta... Tomris Giritlioğlu telefon etti aylar önce..... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Demirel, Batman ve Pekinler Dün, binlerce kilometre yol kat edip günü bir... | |  | Metin MÜNİR | | Tatilin ikinci günü Salonda, sallanan koltuğa oturmuş müzik dinli... | |  | Hasan PULUR | | Köşe yazarı nasıl olunur? "KÜÇÜK Hanım"ın canı gazeteci olmak, yazı yaz... | |  | Derya SAZAK | | Nasıl tükettik? Gıda güvenliği insanlığın 21. yüzyıldaki en t... | |  | Meral TAMER | | Üniversite bahçesindeki heykel parkı Önce masamda duran kitaplardan birinin adı di... | |  | Ece TEMELKURAN | | Cola Kurda! Cola Turca çıktığı günden beri, her biri dev ... | |  | Tamer HEPER | | Nostalji Her ramazan, eski ramazanlar diye nostalji ya... | |  | Osman ULAGAY | | Dış ticaret açığımız nasıl 'Asyalaştı'? Küresel dönüşümün Türkiye'nin dış ticaret hac... | |  | Güngör URAS | | Venedik Bienali'nden seçmeler İstanbul Modern'de sergilenecek Geçen yıl düzenlenen 51'inci Venedik Bienali'... | |  | Serpil YILMAZ | | Sivil toplumda 'geniş cephe' Aslına bakarsanız, bugün için dar bir grup ar... | |
|
|