|
İlk taş
Belçika Kralı Leopold II (1835-1909), bir ülkenin büyüklüğünün sahip olduğu sömürgelerle ölçüldüğüne inanıyordu.
30 yaşında tahta çıkınca Belçika için çılgın gibi sömürge aramaya başladı. Ama ne Belçika halkının ne de hükümetinin sömürgecilik umurunda değildi. Leopold da kendi hesabına bir sömürge elde etmeye karar verdi ve bu amaçla 1876'da bir holding kurdu. Gerçek niyetini saklamak için şirketin adını Uluslararası Afrika Derneği koydu ve amacını bilimsel araştırma ve hayır işleri olarak açıkladı.
Ünlü kâşif Henry Morton Stanley'i kontrata bağladı, Kongo bölgesinde bir koloni kurmakla görevlendirdi. Birçok manevradan sonra, 1884-1885 Berlin Konferansı'nda, Leopold, Kongo üzerindeki hâkimiyetini 13 Avrupa ülkesi ile Amerika'ya kabul ettirdi.
Nüfus yarı yarıya düştü
Kongo, Belçika'dan 76 defa büyük bir alanı kapsıyor. Leopold, sömürgesini yönetmek için özel bir ordu kurdu. Halk esir haline getirildi. Askerler köyleri basıp erkekleri Kral için kauçuk toplamaya zorluyor, onlar belli miktarda kauçuk getirinceye kadar kadın ve çocuklar rehin tutuluyordu. Irza geçmeler, cinayetler, el-ayak kesmeler, çocuk boğmalar salgın gibi halkı kırdı. Kongo'nun 20 milyon olan nüfusu kimine göre 10, kimine göre 5 milyona indi.
Kral'ın adamlarının gaddarlığı 1900'lerde ayyuka çıktı ve insan hakları savunucularını harekete geçirdi. 1908'de Belçika parlamentosu Leopold'u, Kongo'yu Belçika'nın mülkiyetine geçirmeye zorladı.
Leopold ve Kongo'da onun işlerini görenler, işledikleri insanlık suçlarının emarelerini silmek için kolları sıvadılar. Kongo Belçika'ya devredilmeden önce Kral'ın adamlarının bir hafta boyunca evrak yaktığı söyleniyor.
Kral Leopold II, Belçikalılar tarafından sevilmiyordu. Cenazesi yuhalandı. Ama gene de uzun yıllar Belçika hükümetleri Kongo'yla ilgili evrakın tarihçiler tarafından incelenmesine mâni oldular. Belçika halkı da dünyanın bu ilk büyük soykırımını hafızasından sildi.
AB tarih dersi vereceğine...
Leopold II, Hitler, Stalin ve Pol Pot'la aynı kategoride bir canidir. Ama hâlâ ipliği pazara çıkmamış, işlediği cinayetler için özür dilenmemiş, heykelleri meydanlardan sökülmemiş bir cani.
Leopold II, Avrupa sömürgecilik tarihinin en büyük ve en gaddar canisidir. Ama tek değildir. Bugün Avrupa Birliği'nin zarif salonlarında Türkiye gibi ülkelere insanlık ve tarih dersi vermeyi huy edinenlerin birçoklarının atalarının Leopold II gibi elleri kanlıdır.
Batı Avrupalılar, Avustralya, Yeni Zelanda ve Kuzey Amerika yerlilerini neredeyse ortadan kaldırdı. Ekvator'un güneyindeki Afrika sömürgecilik yüzünden hâlâ kayıp bir kıtadır. Güney Amerika'nın Portekizliler ve İspanyollar tarafından tabi tutulduğu akıl almaz zulüm ise oradaki ülkelerin hâlâ dokusunda duruyor.
Ne demişti İsa, kalabalık Meryem'i taşa tutmak istediğinde? Kim aranızda günahsızsa, ilk taşı o atsın.
mmunir@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
