|
 |
|
|
TESEV'in Doğu ve Güneydoğu raporu:
Kuzey Irak yeni çekim merkezi oldu!
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 21 ilde yapılan araştırmada büyük bir yoksulluk içindeki bölge halkı için Kuzey Irak'ın çekim merkezi özelliği kazandığı belirtildi
ANKARA Milliyet
Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı'nın (TESEV) Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya ilişkin raporunda, Kuzey Irak'ın büyük bir yoksulluk içindeki bölge halkı için çekim merkezi özelliği kazandığı belirtildi. Raporda, "Kuzey Irak'taki siyasi ve ekonomik gelişmeler Kürt kökenli vatandaşlarımızın bazıları için yeni bir aidiyet modeli ve tahayyül malzemesi oluşturmaktadır" denildi.
TESEV'in, Kemal Derviş'in başında bulunduğu BM Kalkınma Fonu ve Açık Toplum Enstitütü'nün maddi desteği ile hazırladığı "Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Sosyal ve Ekonomik Öncelikler" adlı raporu dün açıklandı. Raporun sunumunu yapan proje koordinatörü Dr. Orhan Kurmuş çalışmanın ülke nüfusunun yüzde 15'ini kapsayan Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 21 ilde yapıldığını belirtti.
Yüzde 60'ı yoksul
Kurmuş, insani gelişmişlik endeksi verilerine göre 21 ilin ortalama endeks değerinin 631 olduğunu, bölgenin bu puanla Fas ile 124. sırayı paylaştığını kaydetti. Halkın yaklaşık yüzde 60'ının yoksulluk sınırının altında yaşadığını ve yoksulluğun "miras bırakılır" hale geldiğini dile getiren Kurmuş, devlete büyük güvensizlik olduğuna ve devlet-vatandaş ilişkisinin son derece zedelendiğine dikkat çekti.
Bölgeye yönelik çözümlerde devlet kanalıyla müdahaleye ihtiyaç olduğunu vurgulayan Kurmuş, "GAP için bugüne kadar 17 milyar dolar harcandı. Tamamlanabilmesi için de bu kadar paraya ihtiyaç var. Bunun sonucu olarak üretim değeri 1.25 kat artacak. Bu yatırım harcamasının yapılmaya değer olup olmadığı yeniden hesaplanmalı" dedi.
Raporun sosyal politikalar bölümünün sunumunu yapan Prof. Dr. Çağlar Keyder, bölgede siyasi gerilimin yüksek olduğunu ve savaş ortamında 30 bin kişinin öldüğünün dile getirildiğini söyledi. Yoksullara maaş bağlanması önerisinde bulunan Keyder, "Bunun tutarı yılda 1 milyar dolar civarında olur" dedi.
Bölgenin kalkınmasının AB ile entegrasyon açısından zorunlu olduğunun vurgulandığı raporda yer alan bazı tespitler şöyle:
Bölgede siyasi gerilimlerin yanı sıra silahlı eylemler devam etmektedir ve yukarıda değindiğimiz entegrasyon ve yoksulluk sorunları, sosyal ve siyasi riskleri artırmaktadır. Ayrıca, bugün Kuzey Irak bölge halkı tarafından ilgiyle izlenmekte ve oradaki Kürt nüfusu ilgilendiren siyasi ve ekonomik gelişmeler Kürt kökenli vatandaşlarımızın bazıları için yeni bir aidiyet modeli ve tahayyül malzemesi oluşturmaktadır. Böyle bir ortamda bölgede yaşayan insanların kendilerini adil bir toplumun eşit vatandaşları gibi hissetmeleri, devlete güven hissiyle bağlanabilmeleri büyük önem kazanmaktadır. Bunun sağlanması ise kısa dönemde etkili olacak ekonomik ve sosyal politika önlemlerini gerektirmektedir.Bölgedeki tüm yoksul nüfusu daha güvenli bir gelir seviyesine getirmek, eğitim ve sağlık alanlarında hızlı seferberlik başlatmak, orta ve uzun vadede bölgenin insani gelişme düzeyini olumlu etkileyecek, böylece bölge ekonomisinin kendi kendini besleyen bir dinamik kazanması şansı yükselecektir. Raporda "doktor, hemşire, hastabakıcı" ayrımı yapılmadan "Kürtçe bilen sağlık personeli" istenerek şöyle denildi:
"Sağlık personelinin Kürtçe konuşamaması durumunda, özel olarak koruyucu sağlık hizmetleri alanında ve genel olarak sağlık hizmetlerinin her aşamasında hastaların sağlık personeli ile iletişim kurması zorlaşmakta ve bu durum bölgeyi olumsuz biçimde etkilemektedir. Bu olumsuzlukların giderilebilmesi için her basamakta Kürtçe konuşan sağlık personeli istihdam edilmesini öneriyoruz."
Araştırmanın yapıldığı 21 il
Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Şanlıurfa, Siirt, Şırnak, Tunceli, Van. Raporu kaleme alınan akademisyen ve uzmanlar şunlar: Prof. Dr. Halis Akder, Ertan Karabıyık, Prof. Dr. Çağlar Keyder, Ece Sanal Kılıçözlü, Dr. Ayşe Kudat, Dr. Orhan Kurmuş, Serkan Ünverdi, Yrd. Doç. Nazan Üstündağ, Dr. İsmet Yalçın.
TESEV panelinde büyük tartışma
TESEV'in raporunun açıklanmasından sonra yapılan panele, Meclis'teki dört siyasi partiyi temsilen AKP Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Mehmet Fırat, CHP Genel Sekreter Yardımcısı Algan Hacaloğlu, ANAP Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Keçeciler ve DYP Genel Başkan Yardımcısı Binhan Oğuz katıldı.
Fırat, konuşması sırasında Türkiye'deki siyasi partilerin darbeler nedeniyle kapatıldığını anlatırken, "En yaşlı partimiz 1983'te kurulmuş. Ama kendilerini 83 yıl öncesine götüren partiler de var" dedi. Hacaloğlu da, Fırat'ın CHP'yi kasteden bu sözlerine "Büyük hakaret bu" diyerek tepki gösterdi.
Fırat, bölgeye yabancı sermayeyi çekeceklerini belirterek, "Şu anda bir yasa hazırlığı içerisindeyiz. Yabancı sermayenin sulama konusunda özellikle GAP'ta faaliyete geçmesinin yasal altyapısını hazırlamış olacağız" diye konuştu.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
