|
2007 enflasyonu
Dün Merkez Bankası'nın beklenti anketi açıklandı. İlginçtir, geçen ay olağanüstü olumsuz bir gelişme olmamasına, hatta kurda belli bir gevşeme gözlenmesine rağmen yıl sonu enflasyon beklentisi değişmemiş. Hatta gelecek yılın enflasyon beklentisi çok az yükselmiş: Yüzde 7.16. Hatırlatalım, gelecek yılın enflasyon hedefi yüzde 4!
30 yıldır ekonomi enflasyon belasından çekiyor. 1974 petrol krizi çıktığından bu yana koca bir kuşak böylesi bir konjonktürde büyüdü. İlk defa 2001-2004 arasında enflasyon tek haneliye indirilebildi. Türk ekonomisinin performansında ve geleceğinde fiyat istikrarının önemini artık herkes kavrıyor. Ama 2004 yılından bu yana enflasyonun daha aşağılara inmesinde ciddi zorluklar yaşanıyor.
Dirençler arttı
2006 yılında mali piyasalarda çıkan dalgalanma zorlanarak giden bir arabanın yol kazasına benzedi. Malum, enflasyon olgusunu ilk başlarda indirmek daha kolay olsa da, aşağılara inildikçe fiyat katılıkları dediğimiz dirençler ortaya çıkar.
Merkez Bankası da uzun bir süredir kiralardaki ve bazı hizmet sektörlerindeki dirençlerden rahatsız oluyordu.
Bu durumda 2007 yılında beklentilerin enflasyonu aşağıya indirme yönünde olmadığı anlaşılıyor. Beklenen siyasal gerginlikler de hesaba katılırsa, ne kadar zorlanılacağı daha iyi anlaşılır. Geriye etkili olabilecek, maliyet ve talep yönleri kalıyor.
2007 yılında iç talebin yavaşlayacağı birkaç açıdan görülüyor. Birincisi, ithalat talebinde kısmi bir yavaşlama söz konusu. Kaldı ki, tüketim eğilimi endekslerinden de bu gözleniyor. İkincisi, para politikası gayet sıkı ve gelecek yılın bütçesi de, eğer ödünsüz uygulanırsa, talebi frenlemeyi hedefliyor. Kısacası, yazdan bu yana Merkez Bankası'nı kaygılandıran talep ısınmasının 2007 yılında pek gözlenmeyeceği öngörülüyor.
Maliyetlere dikkat
Maliyet tarafına gelince. Petrol fiyatlarının ikinci bir dalgayla tekrar yükselmesi uzmanlar tarafından beklenmiyor. Ancak petrol fiyatlarından daha etkili olabilecek malum bir etmen var:
Döviz kuru. Birçok ekonomist 2007 yılında cari açığın finansmanının sorun olmayacağını, doğrudan sermaye akımının güçlü olduğunu, reel faizlerin de yüksek olması nedeniyle sıcak para akışının süreceğini iddia ediyor. Ancak biz 2007 yılının ikinci yarısında doğrudan sermaye akımlarında azalma bekliyoruz.
2007'de satılabilecek özel veya kamu kuruluşları olsa da, 2008 için aklımıza pek bir şey gelmiyor. 2007 yılında herhangi gecikme ya da AB ile müzakerelerde herhangi bir duraksama oluşursa cari açığın finansmanında sorun çıkabilir.
Bu durumda kur yukarı hareket eder ve enflasyon, gerek maliyet gerek beklentiler yönünden olumsuz etkilenir. İki hafta önce MB Ekim Ayı Fiyat Gelişmeleri raporunda, enflasyonun yukarı çıkmasında özellikle dayanıksız mallar ve işlenmemiş gıda fiyatlarının etkisi vurgulanıyordu. Bu ilginç durum da, talepten çok maliyetlerden etkilenildiğini gösteriyor.
Kısacası, 2007 yılı enflasyonla mücadelede zor bir yıl olacağa benziyor.
hgunes@milliyet.com.tr
|
|