|
 |
|
|
Merkez Bankası mevduatta tezgâh altı faize savaş açtı
Merkez Bankası'nın çıkaracağı mevduat faizi düzenlemesiyle, bankalar büyük mevduat sahibiyle küçük mevduat sahibine farklı faiz veremeyecekler
Kadife Şahin
Mevduat kapmada kıyasıya rekabete giren bankaların tezgâh altından verdiği yüksek faizlere denetim geliyor. Merkez Bankası'nın düzenlemesiyle bankaların mevduata verecekleri faizin belirlenmesi, ilanı ve uygulamaları daha sıkı bir şekilde denetlenecek. Böylece bankalar, küçük mevduat sahibiyle büyük mevduat sahibine şubelerinden ilan ettikleri oranlardan farklı faiz veremeyecekler.
Geçmişte de bankalar arasındaki mevduat rekabetinde sürekli gündeme gelen 'tezgâh altı faiz', bankacılıkta kâr marjlarının daraldığı şu günlerde de tekrar tartışılıyor.
Bankaların küçük tasarruf sahiplerine Merkez Bankası'na bildirdikleri mevduat faiz oranlarını şubelerinde duyurmayarak, küçük tasarrufçulara daha düşük faiz verdiklerini tespit eden Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bazı bankalara çok büyük idari para cezaları kesti. Uygulamanın küçük para cezalarıyla başlamasına karşın yüksek rakamlara ulaşmasının getirdiği sıkıntılı durum karşısında harekete çeken BDDK ve Merkez Bankası'nın birlikte yürüttüğü çalışmayla mevduat faizlerinin serbest piyasa çizgisinde belirlenmesi hedefleniyor.
'Bildirdiğini uygula'
Bankalar, Merkez Bankası'nın çıkaracağı düzenlemeden sonra Merkez'e bildirdikleri azami faiz oranını şubelerinden de ilan etmek zorunda kalacaklar. Örneğin bir banka küçük mevduat sahibine Merkez Bankası'na bildirdiği yüzde 20 faizin altında bir faiz uygulayamayacak.
Düzenlemeyi serbest piyasaya ters bulan bazı bankalar, Bankalar Birliği aracılığıyla ortak bir tavır oluşturmaya çalışıyor. Ancak kimi bankaların büyük rakamlarda idari para cezaları ödemeleri nedeniyle bu ortak tavrın oluşması mümkün olmayabilir.
Düzenlemenin çok katı denetim getirmesine karşı çıkan bankalar, mevduat faizinde maliyet hesabı yaparak, "Madem serbest piyasa deniyor kime ne faiz vereceğimize müdahale edilmesin. BDDK'ya kâr ve zararımızın hesabını veriyoruz" diyorlar.
'Sektördeki faiz rekabeti akıldışı'
Bankaların rekabetini 'akıldışı' olarak yorumlayan bir bankacı şöyle konuştu:
"Eskiden bankalar MB'ye azami faizi bildirir, şubelerden ilan ederdi. Fakat sonra da bunun üzerinden faiz verirdik. Yani tezgâh altı olurdu. Şimdi bu tamamen yasaklanıyor. Faiz tespiti, MB'ye bildirimi ve ilanıyla ilgili yeni bir düzenleme yapılıyor. Bütün bunların hepsini de şubelerde ilan etmek zorundayız.
MB'ye yüzde 20 diyoruz, şubelerde 18 ilan ediyoruz. MB buna kızıyor, 'Bana 20 dediysen, şubede de 20 ilan edeceksin' diyor.
Mevduat piyasasında akıldışı bir rekabet var. Bu yüzden şubelerde ilan edilen yüzde 14, 15, 16, 18 faiz aslında normal vatandaşa yetiyor. Ama 50 milyon YTL getiren kişi daha fazla istiyor.
İşin Türkçesi bankalar küçük mevduat sahibi halka daha düşük faiz, daha yüksek mevduat sahibi dar kitleye yüksek faiz veriyorlar."
Yurtdışında bankalar faizlerini serbestçe belirliyor ancak sermayelerine göre belli oranda mevduat kabul edebiliyorlar.
|
|
|

|